SPAC là gì? Lợi và hại của SPAC đối với nhà đầu tư?

SPAC là gì?

SPAC là thuật ngữ đã khá phổ biến trong thời gian gần đây. SPAC trở nên nở rộ do mức độ biến động. Vậy chính sách SPAC?

SPAC là cụm từ viết tắt tiếng Anh chỉ về Công ty mua lại có mục đích đặc biệt (Special-purpose acquisition company). SPAC nhằm để chỉ về một doanh nghiệp với vỏ bọc chuyên mua lại hoặc sáp nhập với một công ty khác, với mục đích chính là đưa công ty đó lên sàn giao dịch chứng khoán. Với giới kinh doanh SPAC là một loại hình niêm yết cửa sau (Backdoor Listing).

SPAC được các nhà đầu tư lập nên với mục đích duy nhất là huy động vốn thông qua IPO sau đó sẽ đi sáp nhập với một công ty khác. Trong quá trình này, SPAC sẽ thu về lợi nhuận từ việc bán cổ phiếu của nó cho các nhà đầu tư. SPAC đang trở thành một xu hướng đầu tư mới được quan tâm đến trong thị trường chứng khoán toàn cầu.

Một số ví dụ về SPAC chẳng hạn như: loạt công ty như startup siêu thanh Butterfly Network và một số công ty truyền thông như BuzzFeed, Vice Media, và Bustle Media… đang bị đồn là sẽ có thể thông qua SPAC để lên sàn.

Quy trình thông thường của một thương vụ SPAC?

Bước 1: Thành lập một công ty SPAC.

Một SPAC được thành lập bởi các nhà tài trợ (sponsors). Họ thường là các nhà đầu tư nổi tiếng; các công ty đầu tư cổ phần tư nhân hay có thể là các nhà đầu tư mạo hiểm.

Bước 2: SPAC bắt đầu tiến hành IPO nhằm kêu gọi vốn.

Khi đó công ty sẽ chỉ có duy nhất tài sản là số tiền thu được từ IPO. Ở bước 2 này, SPAC tuân thủ quy trình IPO như bất kỳ doanh nghiệp nào. Giá cổ phiếu của các SPAC khi IPO thường trung bình là 10 USD/cổ phiếu. Nếu lên sàn thì SPAC sẽ có mã cổ phiếu; đặc biệt hầu hết số tiền mà các cổ đông đầu tư sẽ được giữ trong tài khoản ủy thác.

Bước 3: Tiếp theo SPAC cần tìm kiếm công ty khác để mua lại hoặc sáp nhập. Như vậy công ty đó sẽ trở thành công ty đại chúng (được niêm yết trên sàn); vì nó đã trở thành một phần của SPAC – công ty đã lên sàn từ trước.

Trong trường hợp một SPAC không sáp nhập hoặc mua lại một công ty nào trong vòng 2 năm đầu tiên sau khi lên sàn thì tiền sẽ phải trả lại cho cổ đông. Điều này khiến việc đầu tư vào các SPAC thường có rủi ro thấp hơn nhiều so với mua cổ phiếu trong các vụ IPO truyền thống. Nếu SPAC không thực hiện mua lại thì nhà đầu tư được lấy lại tiền. Còn đối với các vụ IPO truyền thống; không có gì đảm bảo cổ phiếu mà nhà đầu tư mua sẽ không bị lỗ.

Bước 4: Khi thương vụ hoàn tất, công ty được mua sẽ niêm yết trên sàn chứng khoán. Các nhà tài trợ thường nắm cổ phần 20% trong công ty cuối cùng sau khi sáp nhập.

Lợi thế và rủi ro của SPAC với nhà đầu tư ra sao?

SPAC là một giải pháp khá tiện lợi thay cho quá trình IPO truyền thống và tiết kiệm thời gian.

Thông thường, một thương vụ SPAC tại Mỹ sẽ diễn ra khoảng 3 tháng đến 6 tháng. Còn IPO sẽ mất của doanh nghiệp khoảng 12 đến 18 tháng. Việc tiếp thị trong khi thực hiện SPAC cũng sẽ tiết kiệm chi phí hơn do không cần tạo roadshow để thu hút các nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, giá IPO sẽ phụ thuộc vào thị trường và thời điểm. Trong khi đó, SPAC có thể thương lượng giá trước khi hoàn tất giao dịch. Đây chắc chắn là một lợi thế không hề nhỏ đối với doanh nghiệp.

Các nhà tài trợ SPAC thường sẽ là các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính. Những người này sẽ có thể cung cấp kiến thức chuyên môn về quản lý. Đồng thời họ cũng có thể nắm giữ một vai trò nào đó trong hội đồng quản trị từ đó giúp công ty có được hướng đi đúng đắn nhất.

Tuy nhiên rủi ro khi niêm yết cổ phiếu thông qua SPAC cũng khá lớn cho nhà đầu tư chẳng hạn như:

Những công ty muốn lên sàn thông qua một vụ sáp nhập với SPAC có thể bị chính các cổ đông của SPAC đó từ chối.

Do không cần trải qua những quy định về thẩm định nên nhiều trường hợp mức lãi suất sẽ không cao. Chẳng hạn như: Công ty tư vấn Renaissance Capital đã khẳng định rằng lợi nhuận bình quân từ các vụ sáp nhập SPAC trong thời gian 5 năm từ 2015-2020 thì thấp hơn so với mức lợi nhuận bình quân mà nhà đầu tư thu được từ các vụ IPO trong cùng khoảng thời gian.

Ngoài ra, SPAC thường có một thời hạn hoạt động giới hạn, thường từ 18 đến 24 tháng, để tiến hành thương vụ sáp nhập hoặc mua lại một công ty mục tiêu. Nếu không thực hiện được thương vụ trong thời hạn này, SPAC sẽ bị giải thể.

Khi một SPAC sáp nhập với một công ty mục tiêu, các nhà đầu tư SPAC sẽ được chia sẻ lợi nhuận từ thương vụ này. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần chú ý đến các khoản phí và chi phí liên quan đến việc sáp nhập và chia sẻ lợi nhuận.

SPAC đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư và có tiềm năng để tạo ra lợi nhuận hấp dẫn. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần nghiên cứu cẩn thận và đánh giá kỹ lưỡng trước khi đầu tư vào một SPAC cụ thể.

Như vậy thông qua thông tin trên hi vọng các bạn đã hiểu SPAC là gì? Lợi và hại của SPAC đối với nhà đầu tư? Cũng như định nghĩa, khái niệm về SPAC.