Thêm nghịch lý logistics Việt: Ai hưởng lợi ở cảng biển?
Mỗi năm các hãng tàu nước ngoài hưởng phần chênh lệch phí xếp dỡ cả tỷ đô, trong khi doanh nghiệp Việt phải chịu thiệt thòi rất lớn.
Theo phản ánh của Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải Việt Nam, giá dịch vụ bốc xếp hàng hoá tại các cảng biển nước sâu của Việt Nam hiện đang thấp hơn nhiều so với giá tại những cảng chuyển tải lớn như Hong Kong (Trung Quốc) hay Malaysia, Trung Quốc, Singapore..., thậm chí thậm chí là so với cảng sông của Campuchia.
Đáng lưu ý, trong khi các hãng tàu nước ngoài thu phụ phí xếp dỡ container (THC) từ khách hàng xuất nhập khẩu ở mức cao nhưng chỉ trả lại cho cảng tại Việt Nam bằng 30 - 45% mức thu.
Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải Việt Nam chỉ rõ, mỗi năm chúng ta mất hàng tỷ USD vào túi các hãng tàu nước ngoài. Họ đang hưởng lợi rất lớn từ phần chênh lệch mà đáng lẽ phải trả cho cảng biển Việt Nam.
Không bất ngờ, GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, thực tế đáng buồn này đã diễn ra từ nhiều năm nay, mà một trong những nguyên nhân chính là do sự cạnh tranh lẫn nhau giữa các cảng.
"Tại Việt Nam, các tỉnh tiếp giáp với biển, khu công nghiệp tiếp giáp với sông, biển đều đề xuất mở cảng mà không quan tâm tới điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, môi trường có đảm bảo yêu cầu hay không.
Khi xây dựng cảng rồi, bàn tay quản lý của cơ quan quản lý nhà nước cũng hạn chế. Vì cạnh tranh lẫn nhau, các cảng cố gắng dìm giá xuống để kéo tàu vào", GS.TS Đặng Đình Đào chỉ rõ.
Cũng theo vị chuyên gia, cho tới nay, đội tàu container Việt Nam mới chỉ đáp ứng được nhu cầu vận tải nội địa và vận tải hàng feeder tại một số nước trong khu vực, tức làm nhiệm vụ gom hàng đến cảng trung chuyển cho các hãng tàu vận tải nước ngoài để từ đó các hãng này chở hàng sang Mỹ, châu Âu... Gần 100% hàng hóa xuất nhập khẩu bằng container đi và đến Việt Nam đều do các hãng tàu nước ngoài đảm nhận.
Các hãng tàu nước ngoài thu phụ phí xếp dỡ container của các chủ hàng xuất nhập khẩu Việt Nam rất cao, nhưng lại trả cho phía các cảng biển Việt Nam mức giá rẻ bèo như Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải Việt Nam đã phản ánh. Ngoài phí xếp dễ, các hãng tàu nước ngoài còn thu của khách hàng nhiều loại phí khác như phí làm sạch container, phí cân bằng container, phí cân bằng thiết bị.... Chưa kể thời gian qua, do thiếu container rỗng, các hãng tàu còn tăng cước vận tải biển lên cao gấp 8 - 10 lần.
"Sau cùng, các cảng biển và doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam là thiệt thòi nhất. Các hãng tàu nước ngoài thu nhiều, nộp cho phía Việt Nam thì ít, giống như các doanh nghiệp FDI lãi rất lớn nhưng nộp thuế cho Việt Nam không được bao nhiêu, phần lãi được các doanh nghiệp FDI chuyển về nước họ", GS Đào nhận xét.
Bởi vậy, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển cho rằng, để giải quyết tình trạng này, các bên - trong đó có cả chính quyền địa phương nơi có cảng biển, Bộ Công thương và Bộ GTVT phải ngồi lại với nhau để rà soát xem tại sao lại có nghịch lý này; đánh giá mức chênh lệch ra sao, từ đó tìm ra giải pháp một cách căn cơ.
"Các bên phải thương thảo, làm việc về mặt Nhà nước một cách rõ ràng, không thể để các hãng tàu nước ngoài muốn thu bao nhiêu của khách hàng cũng được rồi trả cho cảng biển một cách rẻ bèo.
Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý của Việt Nam cũng cần xem lại chính sách quản lý, đầu tư, không thể để tình trạng mỗi nơi làm một kiểu, thua thiệt thì Nhà nước và doanh nghiệp xuất nhập khẩu gánh chịu", GS.TS Đặng Đình Đào nêu vấn đề.
Liên quan đến phí xếp dỡ container, Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải Việt Nam đã kiến nghị điều chỉnh khung giá dịch vụ bốc dỡ container khu vực các cảng biển khu vực 1 (không bao gồm khu vực cảng Lạch Huyện) tăng 10% mỗi năm trong 3 năm liên tục từ ngày 1/7/2021; các cảng biển nước sâu Lạch Huyện và Cái Mép - Thị Vải phí xếp dỡ container tăng ít nhất 20% so với mức tối thiểu đã được quy định từ ngày 1/7/2021 và lộ trình tăng 10% cho 3 năm sau đến 2023.
GS.TS Đặng Đình Đào lo ngại, việc điều chỉnh này có thể làm tăng chi phí logistics của doanh nghiệp, vốn đã rất cao trong thời gian qua. Ông đề nghị phải xem lại cơ cấu chi phí của gói mà các hãng tàu nước ngoài thu từ doanh nghiệp xuất nhập khẩu, trong đó phí dịch vụ xếp dỡ container chiếm tỷ lệ bao nhiêu, còn những khoản nào khác không hợp lý...
"Quan trọng là phải có sự chia sẻ chi phí giữa doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cảng biển và hãng tàu nước ngoài. Liệu có đảm bảo sau khi tăng phí xếp dỡ tại cảng biển, các hãng tàu không thu thêm phí của khách hàng? Nếu như vậy, khi phí xếp dỡ container được đẩy lên thì cuối cùng lại đổ đầu doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam.
Bởi hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam phụ thuộc vào các hãng tàu nước ngoài nên các hãng hoàn toàn có thể lợi dụng sự phụ thuộc này để ép lại. Nguy cơ ấy phải tính đến vì chúng ta ở thế yếu.
Nhưng dù có như vậy thì các chi phí cũng phải theo giá cả quốc tế, thông lệ quốc tế, không thể để các hãng tàu muốn ép, muốn mặc cả bao nhiêu cũng được", nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển lưu ý, đồng thời nhấn mạnh, Bộ GTVT và Bộ Công thương phải tìm ra nguyên nhân và cách thức giải quyết cho hài hòa lợi ích giữa các bên.
TIN LIÊN QUAN
KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
KCN Phù Mỹ tại Gia Lai vừa có hai dự án sản xuất hóa chất và phân bón với tổng vốn đầu tư đăng ký 7.940 tỷ đồng, sử dụng gần 60 ha đất.
Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng
Becamex thông qua chủ trương thành lập công ty con hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản, vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trước đó, tập đoàn cũng thông qua phương án góp...
LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
Hội đồng quản trị Công ty CP LICOGI 14 (HNX: L14) vừa thông qua tổng hạn mức tín dụng 250 tỷ đồng tại BIDV Phú Thọ, tăng 160 tỷ đồng so với hạn mức...
Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
Novaland thông qua phương án chuyển đổi gần 94,5 tỷ đồng trái phiếu quốc tế thành cổ phiếu NVL, với giá chuyển đổi 34.000 đồng/cổ phiếu.
Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
Tôn Đông Á chốt ngày 27/11 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của doanh nghiệp dự kiến tăng...
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…


























