Vì sao các doanh nghiệp nhỏ và vừa lại “chậm lớn”?
Khu vực kinh tế tư nhân mặc dù được coi là quan trọng nhưng phát triển chưa xứng tiềm năng, nguyên nhân là do môi trường kinh doanh vẫn còn khó khăn.
Rất ít DN mới thành lập có “sinh nhật” lần thứ 2
Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy mỗi năm hàng chục ngàn doanh nghiệp (DN) tạm ngừng kinh doanh, giải thể, và con số năm sau thường cao hơn năm trước. Đáng chú ý, số doanh nghiệp (DN) tạm ngừng kinh doanh, giải thể trong quý I/2019 ghi nhận mức cao nhất trong mười năm trở lại đây. Điều này cho thấy nhiều DN không có sức sống lâu bền.
Hầu hết các doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam hiện nay có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Mặc dù khu vực kinh tế tư nhân đóng góp tới 40% GDP cho nền kinh tế, thế nhưng sự phát triển của khu vực này vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản nên rất “chậm lớn”.
Tổng hợp điều tra PCI năm 2018 cho thấy, 51% DN tư nhân sẽ không mở rộng quy mô kinh doanh trong 2 năm tới và nhiều dấu hiệu gia tăng tỷ lệ doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong hoạt động; trong đó, phần lớn là các doanh nghiệp tư nhân nhỏ và siêu nhỏ.
Theo đánh giá của GS. TS. Ngô Thắng Lợi - Trưởng Bộ môn Kinh tế Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, tốc độ cải thiện môi trường kinh doanh chưa đạt yêu cầu mong muốn, Việt Nam vẫn còn nằm ở thứ hạng thấp về môi trường kinh doanh. Khu vực DN tư nhân nhìn chung còn bị đối xử thiếu công bằng so với khu vực DN nhà nước và khu vực FDI.
GS. TS. Ngô Thắng Lợi
“Đây là khu vực hiệu quả kinh doanh đang thấp nhất (thể hiện ở sự gia tăng lợi nhuận) nhưng lại là khu vực bị gánh nặng thuế lớn nhất”, GS. Lợi nói.
Bên cạnh đó, nhiều yếu tố về môi trường kinh doanh ở các cấp địa phương, đặc biệt là liên quan đến môi trường kinh doanh chưa có lợi cho DN tư nhân thông qua điều tra các doanh nghiệp này trong khi tính toán chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.
GS. Ngô Thắng Lợi nhận định, các DN mới thành lập đa số là các DN nhỏ và vừa, không có sức sống lâu bền, rất ít DN có sinh nhật lần thứ 2. Nguyên nhân cơ bản là năng lực còn nhiều điểm yếu như: quy mô nhỏ và siêu nhỏ, quy trình công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý thấp, lao động hầu hết là thủ công chưa qua đào tạo...
Tình trạng trên dẫn đến các doanh nghiệp rất dễ bị tổn thương, hạn chế về khả năng cạnh tranh trên thị trường, số doanh nghiệp làm ăn thua lỗ phải ngừng hoạt động vẫn còn lớn.
Môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn
Nhìn nhận về bức tranh kinh tế trong nước, TS. Bùi Quang Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, vẫn có nhiều mảng tối, khiếm khuyết, mô hình tăng trưởng đang dần hết dư địa… Do đó, cần tập trung tối đa cho tái cơ cấu và đổi mới mô hình tăng trưởng để tạo động lực cho kinh tế tư nhân phát triển.
“Khu vực kinh tế tư nhân mặc dù được coi là quan trọng nhưng đóng góp thực của doanh nghiệp còn hạn chế và nguyên nhân chủ yếu là do môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế chưa được cải thiện căn bản. Phải quyết liệt trong việc thay đổi mô hình tăng trưởng, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, chú ý đến hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh cải thiện cho động lực tăng trưởng cho kinh tế tư nhân”, ông Tuấn nói.
Để doanh nghiệp tư nhân bứt phá, phát triển, yêu cầu đặt ra là phải coi kinh tế tư nhân là lực lượng, động lực phát triển cơ bản của nền kinh tế thị trường và phải được áp dụng nguyên tắc đối xử bình đẳng trong các chính sách, cơ chế quản lý và ứng xử.
Mặt khác, TS. Bùi Quang Tuấn lưu ý, các doanh nghiệp tư nhân cũng phải quan tâm, chú trọng đến việc xây dựng chiến lược kinh doanh bài bản, nâng cao khả năng thích ứng với thị trường, phát triển những thế mạnh của mình nâng cao sức cạnh tranh, đặc biệt, cần bồi dưỡng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu cũng như phát huy thế mạnh của cuộc cách mạng 4.0.
Tuy nhiên, trên thực tế, GS. Ngô Thắng Lợi cho rằng, DN tư nhân hay gặp phải khó khăn trong sản xuất kinh doanh, trong đó có những khó khăn xuất phát từ chính bản thân DN. Theo kết quả điều tra của Tổng cục Thống kê, năm 2018, trong số các doanh nghiệp hoạt động, có 55,2% luôn gặp khó khăn do yếu kém về năng lực, có tới 61% doanh nghiệp được hỏi cho rằng khó khăn trong cạnh tranh, 31,7% doanh nghiệp được hỏi cho rằng khó khăn về tài chính.
Đa số các DN nhỏ và vừa đều có nhu cầu vay vốn nhưng khoảng một nửa trong số đó bị từ chối hoặc không thể tiếp cận được. Nguyên nhân là do không có tài sản thế chấp, lãi suất quá cao, các thủ tục hành chính, dịch vụ tín dụng chưa đa dạng, và sự thiên vị các doanh nghiệp lớn, DN nhà nước và FDI của các tổ chức tín dụng, GS. Lợi nêu thực tế.
Khó khăn trong tuyển dụng lao động cũng khiến DN tư nhân “ốm yếu”. GS. Lợi dẫn kết quả khảo sát của Hiệp hội DNNVV cho biết, có tới 69% doanh nghiệp nêu khó khăn trong tuyển dụng và giữ chân lao động có kỹ thuật là do điều kiện làm việc không hấp dẫn và mức tiền lương thấp. Khu vực DNNVV không phát triển được lực lượng lao động, các giá trị lao động không được lan toả, thu nhập của người lao động không tăng.
Cùng với đó là những khó khăn về môi trường đầu tư. Báo cáo công bố kết điều tra DNNVV do nhóm nghiên cứu gồm Viện Nghiên cứu Kinh tế Phát triển Thế giới, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), Đại học Copenhagen và Viện Khoa học Lao động và Xã hội thực hiện cho thấy, trong số hơn 2.600 DNNVV Việt Nam tham gia khảo sát, có tới 83% số DN được điều tra cho biết họ có gặp trở ngại trong kinh doanh, dù đã có hơn 42% thừa nhận họ đã phải chi những khoản không chính thức để có thể có được hoạt động kinh doanh dễ dàng hơn.
Song, điều đáng nói nhất lại là những khoản tiền “lót tay” mà các DN phải bỏ ra vẫn tăng. Theo kết quả cuộc khảo sát, có 42,7% DN được hỏi cho rằng họ đã phải chi những khoản “lót tay” và hai phần ba trong số đó cho biết tần suất chi từ 2 - 5 lần mỗi năm.
Khó khăn trong tiếp cận thị trường cũng được GS. Lợi dẫn chứng để lý giải cho sự “chậm lớn” của DN tư nhân. Thiếu thông tin liên quan đến thị trường xuất khẩu, trong đó, tập trung ở các vấn đề như: thiếu hiểu biết về nội dung của các Hiệp định thương mại tự do mà Chính phủ đã ký với các nước và các tổ chức quốc tế; không được thông tin đầy đủ về xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ, nhất là những thông tin về thuế xuất, luật pháp, nhu cầu, giá cả ... của nước nhập khẩu.
Theo Trần Ngọc/VOV.VN
5 nghị định về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp tiếp tục có hiệu lực
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 253/NQ-CP ngày 26/8/2025 về việc công bố các nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Quản lý,...
Du khách quốc tế ấn tượng với không khí lễ duyệt binh kỷ niệm 80 năm Quốc khánh
Không chỉ người dân trong nước háo hức chờ đón, nhiều du khách nước ngoài tình cờ có mặt tại Hà Nội cũng bày tỏ sự thích thú trước bầu không khí sôi động...
Vé máy bay "nhích dần", tàu hỏa "cháy vé" đến Hà Nội xem diễu binh dịp 2/9
Các hãng hàng không và ngành đường sắt đều tăng cường các chuyến bay, tàu hỏa nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại tăng cao của người dân trong dịp nghỉ Lễ Quốc khánh 2/9.
Cảnh báo lừa đảo đặt phòng khách sạn ở Hà Nội dịp lễ Quốc khánh 2/9
Sở Du lịch Hà Nội vừa gửi văn bản cảnh báo du khách về thủ đoạn lừa đảo đặt phòng dịp lễ Quốc khánh 2/9 tới Ủy ban nhân dân các xã, phường trên địa bàn thành phố.
Hàng triệu lao động có nguy cơ mất việc vì chuyển dịch năng lượng
Quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo đang khiến hàng triệu việc làm truyền thống có nguy cơ biến mất. Tuy vậy, đây cũng là cơ hội lớn nếu các chính phủ biết đầu tư vào những chính sách “chuyển dịch công bằng”.
Chi tiết lịch tổng hợp luyện diễu binh, diễu hành A80 tại Hà Nội
Để độc giả thuận lợi tham gia vào không khí ngày hội trước thềm sự kiện, Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo xin giới thiệu chi tiết lịch tổng hợp luyện...
250 công trình trọng điểm đồng loạt khởi công: Khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới
Sự kiện khởi công và khánh thành 250 công trình, dự án trọng điểm được tổ chức long trọng tại 80 điểm cầu, kết nối từ Trung tâm Triển lãm Việt Nam...
Vingroup, Thaco, TC Group, Hòa Phát, FPT dẫn đầu doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách 2024
Ngày 18/8, CafeF công bố danh sách PRIVATE 100 năm 2025, vinh danh các doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam. Theo đó, tổng số nộp ngân sách...
Thủ tướng: Quyết tâm hoàn thành 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2025
Thủ tướng nhấn mạnh phát triển nhà ở xã hội là “mệnh lệnh từ trái tim,” yêu cầu các địa phương tăng tốc, huy động toàn hệ thống chính trị và xã hội...
Tràn lan các chiêu trò lợi dụng sự kiện lớn của đất nước để lừa đảo
Hướng tới các dịp lễ và kỷ niệm lớn của đất nước và dân tộc, thời gian gần đây các đối tượng tội phạm công nghệ cao đã xuất tạo nhiều fanpage trên mạng...
Hải Phòng chuẩn bị triển khai dự án LNG hơn 40.000 tỷ đồng
Dự án LNG quy mô lớn tại Hải Phòng, tổng vốn đầu tư trên 40.000 tỷ đồng, khi vận hành ổn định sẽ cung cấp khoảng 28,8 tỷ kWh điện mỗi năm...
Bộ Công Thương yêu cầu cắt giảm tối thiểu 30% điều kiện kinh doanh
Bộ trưởng Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị chức năng thuộc Bộ chủ động phối hợp với Vụ Pháp chế tập trung rà soát, tham mưu bổ sung,...
Sản xuất công nghiệp và đầu tư tiếp tục khởi sắc trong tháng 7/2025
Bước sang tháng 7/2025, sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng trưởng, nhiều ngành chủ lực đạt mức tăng cao so với cùng kỳ; số lượng doanh nghiệp ...
Từ 15/8/2025, miễn thị thực cho công dân 12 nước vào Việt Nam du lịch
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 229/NQ-CP về việc miễn thị thực theo Chương trình kích cầu phát triển du lịch cho công dân 12 nước.
PMI đạt trên 50 điểm, tạo đà cho mục tiêu tăng trưởng
Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7 ngày 7/8, kinh tế - xã hội 7 tháng qua tiếp tục duy trì...
Thủ tướng: Việt Nam đặt mục tiêu sản xuất chip bán dẫn trước năm 2027
Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu toàn hệ thống phải hành quân “thần tốc, táo bạo, đánh nhanh, đánh chắc thắng”, phấn đấu chậm nhất đến năm 2027 Việt Nam phải thiết kế, chế tạo và kiểm thử được một số loại chip bán dẫn.
Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam đã “đọc vị” EVFTA đến đâu?
Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực tròn 5 năm (1/8/2020 – 1/8/2025). Trong suốt những năm qua bức tranh hợp tác kinh tế...
Thủ tướng kiểm tra tiến độ cầu Nhơn Trạch, kết nối trục giao thông chiến lược
Tối 2/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính lần thứ tư kiểm tra cầu Nhơn Trạch (nối Vành đai 3 TPHCM và cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây), thể hiện quyết tâm của Chính phủ đẩy nhanh hạ tầng phía Nam.
Nhiều chính sách kinh tế nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ tháng 8/2025
Theo Điều 59, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ phải rà soát, sửa đổi điều lệ, quy chế tài chính và quy chế nội bộ để phù hợp quy định mới, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Xem nhiều




