Bộ Xây dựng chấn chỉnh tình trạng nộp hồ sơ mua bán nhà ở xã hội

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương, nhu cầu mua và thuê mua nhà ở xã hội tăng nhanh, đặc biệt khi các dự án mới được mở bán hoặc thông báo tiếp nhận hồ sơ. Đi cùng nhu cầu lớn là những hình ảnh không mong muốn: người dân xếp hàng xuyên đêm trước cổng dự án, tự lập danh sách số thứ tự để giữ chỗ, chen lấn mỗi khi chủ đầu tư thông báo phát hồ sơ. Ở một số nơi, môi giới tự phát, “cò hồ sơ”, thu tiền giữ chỗ sai quy định hoạt động công khai, gây bức xúc, làm nhiễu loạn thông tin và tạo sự bất bình đẳng trong tiếp cận nhà ở xã hội – một chính sách an sinh quan trọng của Nhà nước.

Bộ Xây dựng đánh giá, tình trạng này không chỉ gây mất an ninh trật tự mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiêu cực. Việc người dân phải xếp hàng dài, chịu đựng cảnh chen lấn để nộp hồ sơ là biểu hiện cho thấy sự thiếu đồng bộ trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, đây cũng là kẽ hở để các đối tượng “cò mồi” lợi dụng, rao bán “suất ngoại giao”, nhận tiền lo hồ sơ hay cam kết trúng tuyển trái quy định. Những hành vi này bóp méo bản chất chính sách nhà ở xã hội và làm suy giảm lòng tin của người dân.

Trước thực trạng đó, Bộ Xây dựng đã yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương chấn chỉnh, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để đảm bảo hoạt động tiếp nhận hồ sơ diễn ra minh bạch, trật tự và thuận lợi hơn.

Theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan tại địa phương phải chủ động công khai thông tin về tất cả các dự án nhà ở xã hội đang triển khai, tối thiểu 30 ngày trước khi tiếp nhận hồ sơ. Thông tin công bố cần rõ ràng, đầy đủ về quy mô dự án, số lượng căn hộ, giá bán, giá thuê mua, thời gian và địa điểm phát – nhận hồ sơ. Việc công khai phải được thực hiện đồng thời trên cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng, tại UBND cấp xã nơi có dự án và ít nhất một lần trên báo địa phương để người dân dễ dàng tiếp cận, tránh dư luận nhiễu loạn và hạn chế tình trạng đầu cơ thông tin.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là tăng cường hướng dẫn người dân chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu, tránh việc phải bổ sung, đi lại nhiều lần. Đồng thời, các cơ quan, đơn vị nơi người dân công tác cần chủ động xác nhận đối tượng, thu nhập và điều kiện nhà ở theo đúng mẫu của Thông tư 32/2025/TT-BXD, bảo đảm việc xác minh diễn ra nhanh chóng và đúng quy định.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu tăng cường phối hợp với lực lượng công an địa phương tại các điểm tiếp nhận hồ sơ. Đây là biện pháp quan trọng nhằm đảm bảo an ninh trật tự, phân luồng giao thông và hạn chế tối đa tình trạng tụ tập đông người, chen lấn gây mất an toàn.

Về phía chủ đầu tư, Bộ Xây dựng nhấn mạnh trách nhiệm tuân thủ nghiêm túc quy trình mua bán nhà ở xã hội. Các doanh nghiệp phải chủ động công bố thông tin dự án trên trang thông tin của mình và phối hợp với chính quyền để đăng tải trên các kênh chính thống. Đặc biệt, khi tiếp nhận hồ sơ trực tiếp, chủ đầu tư phải bố trí nhiều điểm tiếp nhận, phân chia theo khu vực, khung giờ hoặc theo ngày để giảm tải. Trường hợp lượng người đến quá đông, chủ đầu tư phải có phương án dự phòng, thậm chí kéo dài thời gian nhận hồ sơ và thông báo rộng rãi cho người dân.

Bộ Xây dựng khuyến khích mạnh mẽ việc ứng dụng công nghệ số như nhận hồ sơ trực tuyến, xếp hàng điện tử hay phát hồ sơ online. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm tải cho điểm tiếp nhận trực tiếp, hạn chế rủi ro phát sinh tiêu cực và phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong quản lý nhà ở.

Người dân, đối tượng thụ hưởng chính sách cũng được yêu cầu chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống và tuyệt đối không giao dịch qua môi giới tự phát hay tin vào “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”. Việc kê khai thông tin phải trung thực, chỉ nộp hồ sơ ở một dự án và chịu trách nhiệm về hồ sơ của mình.

Bộ cũng đề nghị các địa phương tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm các trường hợp gian dối, chuyển nhượng không đúng quy định và thu hồi căn hộ với những trường hợp vi phạm. Đồng thời, cần công khai danh sách người được mua, thuê mua nhà ở xã hội trên cổng thông tin của Sở Xây dựng để bảo đảm sự minh bạch và tạo cơ sở cho việc kiểm tra, giám sát.