Nên kết hợp các loại vaccine COVID-19 như thế nào?
Có nhiều lý do dẫn đến tình thế phải kết hợp hai loại vaccine COVID-19 cho 2 liều tiêm, như do thiếu nguồn cung, do phản ứng phụ liều 1 quá nặng hay do muốn tăng hiệu quả khi tiêm kết hợp 2 loại vaccine.
Sau gần hơn 1 năm kể từ vaccine COVID-19 đầu tiên trên thế giới của hãng Pfizer/BioNTech được FDA ở Mỹ cấp phép sử dụng khẩn cấp hồi cuối năm 2020, hiện nay đã có rất nhiều vaccine của các hãng, các quốc gia khác nhau cũng đã được cho phép sử dụng khẩn cấp ở nhiều nơi trên thế giới.
Ngay sau đó, việc trộn vaccine giữa các hãng khác nhau cũng đã được quan tâm từ rất sớm vì nhiều lý do. Chẳng hạn như đến thời điểm tiêm liều thứ 2 nhưng do nguồn cung cấp vaccine không đủ nên không có đúng loại vaccine đã tiêm ở liều đầu tiên.
Tình huống này đã xảy ra ở nhiều nước Châu Âu hồi đầu năm 2021 và hiện nay là Việt Nam. Hoặc khi mũi vaccine đầu tiên gây phản ứng phụ quá nặng và nguy hiểm cho người tiêm, bắt buộc phải sử dụng mũi 2 bằng loại vaccine khác. Việc trộn lẫn các loại vaccine cũng nhằm tăng hiệu quả của các loại vaccine kém hiệu quả.
Vaccine hoạt động dựa trên cơ sở “dạy hệ miễn dịch” của chúng ta cách nhận biết virus thật như thế nào. Hầu hết các vaccine sử dụng hiện nay đều được thiết kế với 2 liều tiêm ngừa, ngoại trừ vaccine Johnson&Johnson chỉ tiêm 1 liều duy nhất. Hai liều vaccine này thường được tiêm cách nhau tối thiểu 3 tuần và dài nhất là 12 tuần, giống như việc dạy 2 lần sẽ giúp nhớ lâu hơn.
Câu hỏi hiện nay về việc trộn lẫn hai liều vaccine của hai hãng khác nhau có được không? Nhiều người có thể nghĩ đơn giản là vaccine nào cũng hướng đến việc phòng ngừa bệnh COVID-19, do vậy chuyện trộn lẫn vaccine là chuyện hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, câu trả lời không hoàn toàn đơn giản, đối với các nhà khoa học thì câu hỏi này cần được trả lời bằng “kết quả thực nghiệm”.
Vì dù rằng cùng hướng đến việc ngăn ngừa bệnh COVID-19 nhưng các vaccine được bào chế bằng những công nghệ khác nhau có thể kích thích hệ miễn dịch với những cơ chế khác nhau, mang lại hiệu quả tốt hơn hoặc yếu hơn với nhiều hoặc ít phản ứng phụ hơn. Do vậy, việc kết hợp vaccine có thể không đem lại hiệu quả mong đợi và tạo thêm phản ứng phụ.
TS. Nguyễn Hồng Vũ, Viện Nghiên cứu City of Hope, California, Mỹ đã có bài viết phân tích về chiến lược kết hợp vaccine COVID-19, dựa trên những nguồn thông tin và nghiên cứu được đăng trên các ấn phẩm nước ngoài như science.org, medrxiv.org, papers.ssrn.com và nhiều nguồn nghiên cứu khác nhau.
Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, việc tiêm vaccine bằng những liều vaccine giống nhau vẫn được khuyến cáo là “ưu tiên hàng đầu” và hầu hết các nước trên thế giới chỉ tiến hành việc trộn vaccine khi thực sự cần thiết, đặc biệt là “phải dựa trên các kết quả nghiên cứu khoa học cụ thể”.
Cho đến nay các kết quả về nghiên cứu kết hợp vaccine bắt đầu có nhiều hơn để các tổ chức y tế trên thế giới tham khảo và định hướng cho chiến lược vaccine của các nước.
Kết hợp vaccine COVID-19 của AstraZeneca và vaccine mRNA
Số liệu nghiên cứu trộn lẫn giữa vaccine COVID-19 của AstraZeneca và vaccine mRNA của Pfizer/BioNTech có thể được xem là nhiều nhất hiện nay. Trong những nghiên cứu gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng sau liều 1 bằng vaccine của AstraZeneca với liều 2 của Pfizer/BioNTech có thể sẽ tạo ra các phản ứng miễn dịch mạnh hơn (được đo bằng lượng kháng thể trong máu) so với 2 liều AstraZeneca.
Ngoài ra, nếu 2 liều này cách nhau khoảng 4 tuần thì việc kết hợp của AstraZeneca và Pfizer/BioNTech có thể làm tăng triệu chứng phụ nhưng theo nghiên cứu của nhóm Belda-Iniesta ở Tây Ban Nha, nếu khoảng cách 2 liều là trên 8 tuần hoặc từ 10-12 tuần, theo nghiên cứu của nhóm Leif Erik Sander ở Đức, thì triệu chứng phụ không đáng kể và thậm chí còn tăng hiệu quả của vaccine.
Những kết quả nghiên cứu này đã giúp nhiều nước như Tây Ban Nha, Hàn Quốc, Canada, Đức, Pháp, Na Uy và Đan Mạch… định hướng cho việc tiêm trộn vaccine của AstraZeneca và Pfizer/BioNTech.
Ngoài ra, việc kết hợp giữa vaccine của AstraZeneca và Moderna tuy không nhiều như Pfizer/Biotech những cũng cho kết quả tương tự. Một nghiên cứu đã tiến hành trên nhóm nhỏ (88 người) các tình nguyện viên là nhân viên y tế ở Thụy Điển.
Trong nghiên cứu này, tất cả người tham gia điều đã được chích mũi 1 là vaccine của AstraZeneca và được nhận liều 2 là vaccine cùng loại hoặc vaccine mRNA của Moderna với thời gian giữa 2 liều là 9-12 tuần. Kết quả cho thấy những người được chích mũi Moderna liều 2 có nhiều kháng thể hơn rõ rệt so với những người chích vaccine cùng loại, dù rằng họ cũng cho thấy có vẻ có phản ứng phụ nhiều hơn.
Trộn vaccine Sinopharm, Sinovac và vaccine phương Tây
Các nghiên cứu khoa học về việc trộn liều vaccine với vaccine Trung Quốc vẫn còn rất hạn chế, chứ không nhiều và đa dạng như các nghiên cứu trộn liều của vaccine AstraZeneca và vaccine mRNA.
Một nghiên cứu hiếm hoi về chiến lược kết hợp vaccine này là của nhóm các nhà khoa học ở Thái Lan đăng trên trang MedRxiv cách đây không lâu. Nghiên cứu cho thấy những người được chích 2 liều vaccine COVID-19 của AstraZeneca có mức kháng thể cao hơn so với những người được chích 2 liều vaccine Sinovac, việc kết hợp tiêm liều 2 là vaccine của AstraZeneca cho những người đã tiêm liều 1 là vaccine Sinovac cho thấy có thể giúp đẩy mức kháng thể lên tương đương với hai liều AstraZeneca.
Trộn 2 loại vaccine Pifzer/BioNTech và Moderna
Tuy nhu cầu của việc trộn liều này không nhiều nhưng cũng xảy ra ở một số trường hợp mà nguồn cung cấp các loại vaccine không đồng đều, thiếu hụt. Đáng tiếc là vì nhu cầu không cao nên hiện nay chưa có nghiên cứu nào về độ an toàn và hiệu quả khi chích trộn 2 loại vaccine này.
Theo thông tin của CDC (Mỹ) thì họ nhấn mạnh là "dữ liệu về tính an toàn và hiệu quả của việc trộn liều này chưa được đánh giá. Cả hai liều cần phải được hoàn thành với cùng một loại vaccine". Tuy nhiên, CDC cũng đưa một hướng giải quyết đó là: "Trong các tình huống ngoại lệ khi tiêm liều 1 là vaccine mRNA, và gặp khó khăn về nguồn cung, thì bất kỳ vaccine mRNA COVID-19 hiện có nào đều có thể được sử dụng làm mũi 2 với thời gian cách mũi đầu tối thiểu 28 ngày để hoàn thành việc tiêm chủng".
Nói tóm lại, vì lý do “an toàn” và “hiệu quả” của các loại vaccine COVID-19 hiện nay, việc trộn liều vaccine nên được hạn chế tối đa, chỉ nên làm khi “không có sự lựa chọn khác” và các chiến lược trộn liều vaccine nên dựa trên “các bằng chứng khoa học thực nghiệm cụ thể”.
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.


























