Thanh tra Chính phủ nêu loạt bất cập trong quản lý xây dựng tại Hà Nội

Theo kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ về việc chấp hành pháp luật trong quản lý đất đai, quy hoạch và cấp phép xây dựng trên địa bàn, tình trạng điều chỉnh giấy phép thường diễn ra sau khi công trình đã vi phạm nội dung được cấp phép trước đó.

Cơ quan thanh tra chỉ ra rằng, tại thời điểm kiểm tra, Hà Nội vẫn chưa ban hành quy chế quản lý kiến trúc và thiết kế đô thị riêng cho từng khu vực. Điều này dẫn đến việc một số công trình nhà ở được cấp phép không phù hợp với quy hoạch, tiêu chuẩn kiến trúc hoặc quy chuẩn về chiều cao, số tầng và mật độ xây dựng.

Ngoài ra, nhiều giấy phép xây dựng không quy định rõ chiều cao tầng một, gây thiếu thống nhất trong quản lý và ảnh hưởng đến cảnh quan chung. Một số giấy phép cũng không thể hiện đầy đủ thông tin về tình trạng khởi công theo mẫu quy định. Đáng chú ý, việc điều chỉnh giấy phép chủ yếu được thực hiện sau khi công trình đã xây dựng sai nội dung cấp phép ban đầu.

Thanh tra Chính phủ cho rằng, bên cạnh những hạn chế từ phía cơ quan cấp phép, hệ thống quy định pháp luật về cấp phép xây dựng còn thiếu đồng bộ, cũng là nguyên nhân dẫn đến các tồn tại nêu trên.

Không chỉ dừng lại ở khâu cấp phép, công tác quản lý trật tự xây dựng cũng bộc lộ nhiều bất cập. Một số công trình thi công sai phép nhưng chậm được phát hiện và xử lý. Việc xử lý vi phạm chưa quyết liệt, thiếu triệt để ngay từ đầu; nhiều trường hợp không áp dụng biện pháp buộc tháo dỡ hoặc xử lý theo đúng quy định, khiến sai phạm kéo dài.

Những hạn chế này, theo cơ quan thanh tra, đã làm cho việc khắc phục hậu quả trở nên phức tạp và khó khăn hơn.

Trên cơ sở đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội sớm hoàn thiện quy chế quản lý kiến trúc, thiết kế đô thị cho từng khu vực, đặc biệt là những nơi chưa có quy hoạch chi tiết, làm căn cứ cho việc cấp phép và quản lý xây dựng.

Đồng thời, cần rà soát lại việc cấp phép đối với các dự án khu đô thị, công trình nhà ở đang triển khai; nếu phát hiện không phù hợp thì phải thu hồi hoặc điều chỉnh giấy phép. Cơ quan chức năng cũng được đề nghị xác định rõ các chỉ tiêu kỹ thuật như cốt xây dựng khống chế, cốt nền tuyệt đối, chỉ giới xây dựng tầng hầm, chiều cao tầng một… theo từng khu vực, phù hợp với quy hoạch chung của Thủ đô, và coi đây là nội dung bắt buộc trong giấy phép xây dựng.

Liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Thanh tra Chính phủ cho biết trong giai đoạn 2011-2022, UBND TP Hà Nội đã ban hành 6 văn bản hướng dẫn. Tuy nhiên, các văn bản này còn tồn tại tình trạng nội dung chưa rõ ràng, chồng chéo, thiếu thống nhất và chưa hoàn toàn phù hợp với quy định pháp luật về đất đai.

Thực tế cho thấy, tỷ lệ cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân tại các dự án khu đô thị, nhà ở vẫn ở mức thấp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một số chủ đầu tư vi phạm quy định về đất đai và xây dựng trong quá trình triển khai dự án, dẫn đến vướng mắc khi làm thủ tục cấp sổ cho người mua nhà.

Vì vậy, Thanh tra Chính phủ kiến nghị các sở, ngành của Hà Nội cần tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp phức tạp.