Bộ Công Thương đề xuất lập Cục Năng lượng - Dầu khí

Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ dự thảo nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức mới của bộ này.

Theo dự thảo, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục sắp xếp bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả hơn, đồng thời khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng giữa các đơn vị trực thuộc. Sau khi sắp xếp, cơ cấu tổ chức của Bộ dự kiến giảm từ 21 xuống còn 20 đơn vị, tương đương giảm một đầu mối cấp vụ.

Điểm nổi bật trong lần tái cơ cấu này là đề xuất thành lập Cục Năng lượng - Dầu khí trên cơ sở tổ chức lại Vụ Dầu khí và Than. Đơn vị mới không chỉ đảm nhiệm lĩnh vực dầu khí và than mà còn tiếp nhận thêm nhiệm vụ về tiết kiệm năng lượng từ Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công.

Ngoài ra, Cục Năng lượng - Dầu khí cũng sẽ được giao thêm chức năng quản lý năng lượng ngoài khơi và làm cơ quan thường trực về an ninh năng lượng quốc gia.

Bộ Công Thương cũng đề xuất đổi tên Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp thành Vụ Kế hoạch - Tài chính. Theo lý giải của Bộ, thời gian tới nhiệm vụ quản lý doanh nghiệp với vai trò đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước sẽ giảm đáng kể khi các tập đoàn, tổng công ty nhà nước không còn trực thuộc Bộ Công Thương. Quyền đại diện chủ sở hữu vốn sẽ được chuyển giao về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử và chuyển đổi số, Bộ Công Thương đề xuất đổi tên Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thành Cục Thương mại điện tử sau khi chuyển giao mảng chuyển đổi số sang đơn vị khác.

Song song với đó, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công dự kiến được tổ chức lại và đổi tên thành Cục Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số. Đơn vị này sẽ tiếp nhận nhiệm vụ chuyển đổi số từ Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số.

Trong khi đó, mảng tiết kiệm năng lượng sẽ được chuyển sang Cục Năng lượng - Dầu khí; còn các nội dung liên quan đến quản lý cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và khuyến công sẽ được chuyển về Cục Công nghiệp.

Theo dự thảo, Bộ Công Thương cũng đề xuất hợp nhất Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Vụ Chính sách thương mại đa biên thành Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Hội nhập kinh tế quốc tế. Bộ dự kiến tiếp tục duy trì 9 phòng thuộc vụ này nhằm phục vụ công tác đối ngoại, đàm phán và hợp tác quốc tế.

Bên cạnh các đơn vị được sắp xếp lại, Bộ Công Thương dự kiến tiếp tục duy trì 15 đơn vị hiện có, gồm: Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Pháp chế, Văn phòng Bộ Công Thương, Cục Điện lực, Cục Công nghiệp, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Cục Hóa chất, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Cục Xuất nhập khẩu, Cục Phòng vệ thương mại, Cục Xúc tiến thương mại, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, Báo Công Thương và Tạp chí Công Thương.

Năm 1987, lần đầu tiên Bộ Năng lượng được thành lập trên cơ sở hợp nhất Bộ Điện lực và Bộ Mỏ và Than, sau đó giải thể vào năm 1995 chuyển chức năng quản lý nhà nước về Bộ Công nghiệp, tiền thân của Bộ Công Thương.

Năm 2011, Chính phủ thành lập Tổng cục Năng lượng trực thuộc quản lý của Bộ Công Thương, đánh dấu mô hình quản lý tập trung toàn diện các lĩnh vực điện, dầu khí, than, năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng.

Tuy nhiên, năm 2017 trên cơ sở tinh gọn bộ máy, Tổng cục Năng lượng được chia tách thành ba đơn vị gồm Vụ Dầu khí và Than, Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo.

Đến tháng 3/2025, Cục Điện lực được thành lập trên cơ sở hợp nhất Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo và Cục Điều tiết điện lực.

Cùng đó, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công được thành lập khi hợp nhất gồm Vụ Khoa học công nghệ, Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Cục Công Thương địa phương.