Ngành lương cao nhất cả nước cũng thua tốc độ tăng giá nhà: Vì sao người trẻ vẫn ồ ạt mua bất động sản?

Lương ngân hàng cũng không theo kịp... giá nhà

Trong nhiều năm qua, giá nhà ở tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng không ngừng leo thang, thiết lập mặt bằng mới cao kỷ lục. Số liệu của Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho thấy, quý II/2025, chỉ số giá căn hộ tại Hà Nội tăng 87,7%, Đà Nẵng tăng 69,8% và TP.HCM tăng 48,3% so với năm 2019. Hiện mức giá trung bình đã đạt 75,5 triệu đồng/m² ở Hà Nội, 66,4 triệu đồng/m² ở Đà Nẵng và 77,1 triệu đồng/m² tại TP.HCM.

Sự chênh lệch giữa giá nhà và thu nhập ngày càng nới rộng. Tại Hà Nội, thu nhập bình quân đầu người từ 2014 đến 2025 tăng từ 4,11 triệu lên 8,3 triệu đồng/tháng, tương đương 6,4% mỗi năm. Trong khi đó, giá căn hộ tăng bình quân 11,7%/năm, tức gấp đôi tốc độ tăng thu nhập. Một căn hộ 2 phòng ngủ diện tích 70m², giá 25 triệu đồng/m² vào năm 2014 chỉ khoảng 1,75 tỷ đồng thì đến giữa năm 2025 đã vọt lên 5,3 tỷ đồng.

Khoảng cách ngày càng xa khiến thời gian tích lũy để mua nhà kéo dài hơn nhiều. Nếu dành toàn bộ thu nhập, một gia đình trung bình năm 2014 mất 18 năm để mua được nhà, thì đến 2025 phải mất 27 năm. Còn nếu áp dụng nguyên tắc chi phí nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập, con số này lên tới 80 năm. Ngay cả ngành có thu nhập thuộc nhóm cao nhất cả nước như ngân hàng cũng không theo kịp tốc độ tăng giá.

Lương cao nhất trong hệ thống ngân hàng từ 22,5 triệu đồng/tháng năm 2014 tăng lên 55,4 triệu đồng/tháng vào 2025, tức gấp đôi, trong khi giá căn hộ đã tăng hơn ba lần.

Thực tế này khiến nhiều người trẻ chấp nhận thuê dài hạn thay vì gồng gánh vay nợ mua nhà. Một bộ phận khác tạm hoãn kế hoạch an cư, coi “giấc mơ sở hữu nhà” là mục tiêu xa vời.

Người trẻ tăng mua nhà bất chấp giá bất động sản leo thang

Tuy nhiên, nghịch lý là bất chấp giá nhà leo thang, kể từ năm 2019, tỷ lệ người trẻ mua nhà lại tăng lên. Theo VARS, khách hàng từ 25 đến 35 tuổi hiện chiếm hơn 40% lượng giao dịch, thậm chí có dự án nhóm này chiếm tới 70%.

Nguyên nhân trước hết là do Việt Nam đang trong thời kỳ dân số vàng, với hơn một nửa dân số dưới 35 tuổi – nhóm có nhu cầu an cư và đầu tư bất động sản lớn. Cùng với đó, thế hệ trẻ hiện nay có nhiều kênh tạo thu nhập mới. Sự bùng nổ công nghệ, thương mại điện tử, kinh tế sáng tạo, hay đầu tư tài sản số đã giúp một bộ phận không nhỏ người trẻ sở hữu thu nhập vượt trội, sớm tiếp cận thị trường bất động sản.

Ngoài ra, sự hỗ trợ từ gia đình cũng đóng vai trò quan trọng, không ít trường hợp mua nhà khi còn rất trẻ nhờ được bố mẹ, ông bà giúp đỡ tài chính. Bên cạnh đó, chính sách tài chính linh hoạt từ các chủ đầu tư và ngân hàng cũng tạo điều kiện cho người trẻ xuống tiền sớm. Các gói vay ưu đãi, miễn lãi, ân hạn nợ gốc hay chia nhỏ tiến độ thanh toán đã trở thành “đòn bẩy” để nhiều khách hàng thế hệ 9X, 10X mua được nhà khi chưa có đủ tiềm lực.

Khác với thế hệ cha mẹ, khẩu vị chọn nhà của người trẻ cũng thay đổi. Họ ít ưu tiên tích lũy lâu dài để mua đất nền hay nhà phố, mà tập trung vào căn hộ chung cư ven đô, có hạ tầng kết nối tốt, giá cả dễ tiếp cận hơn. Điểm nhấn khiến loại hình này hấp dẫn với giới trẻ chính là hệ thống tiện ích đồng bộ như trung tâm thương mại, phòng gym, trường học, công viên... đáp ứng phong cách sống hiện đại.

Dẫu vậy, VARS lưu ý, tỷ lệ người trẻ mua nhà tăng chỉ phản ánh một bộ phận nhất định trong tổng cầu. Đa số vẫn gặp khó khi thu nhập tăng chậm, giá nhà liên tục lập đỉnh, áp lực vay kéo dài, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng lớn.

Theo VARS, để giấc mơ an cư không còn xa vời, cần giải pháp tổng thể từ chính sách. Trọng tâm là phát triển mạnh nhà ở xã hội, nhà ở giá vừa túi tiền, đồng thời kiểm soát chặt chẽ mặt bằng giá, tránh tình trạng giá nhà tăng vượt xa thu nhập thực tế. Khi giá nhà tiệm cận khả năng chi trả, người trẻ mới có cơ hội rộng hơn để tham gia thị trường, thay vì chỉ dựa vào một bộ phận nhỏ có thu nhập đặc biệt cao hoặc nhận hỗ trợ từ gia đình.