Rút đề xuất tính thuế 20% dựa trên lãi khi giao dịch bất động sản

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh, cho biết sau cuộc họp về dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, đề xuất tính thuế 20% dựa trên lãi khi giao dịch bất động sản đã được rút, tạm dừng chưa thực hiện.

Tại cuộc họp này, đại diện Bộ Tài chính đã trình bày chủ trương, định hướng mới trong xây dựng dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến của các chuyên gia và người dân với các nội dung: giữ nguyên cách thu thuế thu nhập cá nhân trong chuyển nhượng bất động sản với thuế suất 2% dựa trên tổng giá trị giao dịch như cách tính thuế vẫn đang được áp dụng hiện nay.

Bộ Tài chính sẽ dừng đề xuất áp dụng thuế suất 20% dựa trên lãi, dựa trên mức chênh lệch khi chuyển nhượng bất động sản, chưa áp dụng thu thuế theo thời gian nắm giữ bất động sản mà sẽ tiếp tục nghiên cứu để áp dụng. Các đề xuất này cần lộ trình khoảng 5 năm, khi có đủ điều kiện thì mới xem xét đề xuất và áp dụng vào thực tế.

Theo Bộ Tài chính, những đề xuất này hướng đến việc giảm thiểu tình trạng mua bán lướt sóng, tình trạng đầu cơ, thổi giá nhà đất, đề xuất nhằm hướng đến việc tăng tính công bằng, minh bạch của  thị trường và nhằm tăng thu ngân sách Nhà nước.

Đề xuất này của Bộ Tài chính khi được đưa ra rất được quan tâm, bởi nếu các đề xuất được thực hiện sẽ tác động lớn đến việc mua bán, chuyển nhượng bất động sản của người dân, khách hàng và doanh nghiệp. Nếu các đề xuất này thành hiện thực sẽ tác động rộng lớn và ngay lập tức đến thị trường bất động sản. Người dân, giới đầu tư quan tâm, còn các chuyên gia bất động sản đã đưa ra rất nhiều ý kiến xung quanh đề xuất này. 

Cần thời gian nghiên cứu, đánh giá, có lộ trình áp dụng 

Theo các chuyên gia, Bộ Tài chính khi đưa ra các đề xuất thì cần phải nêu rõ căn cứ, mục đích và làm rõ được hiệu quả của các đề xuất này, tính toán cụ thể các tác động của chính sách đến thị trường bất động sản.

Ông Nguyễn Anh Quê - Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội BĐS Việt Nam - cho rằng: "Bài toán đặt ra là phải làm sao để chính sách thuế vừa có tác dụng bình ổn thị trường nhưng vừa phải tạo điều kiện để thị trường phát triển hơn nữa. Theo tôi, chúng ta chưa nên áp mức thuế dựa trên lãi khi giao dịch bất động sản mà chỉ nên tăng thuế với bất động sản thứ 2 trở đi và đánh thuế với bất động sản bỏ hoang. Tuy vậy, cũng cần xem xét các trường hợp cụ thể để đảm bảo quyền lợi người dân, người có 2 bất động sản mà 1 mảnh đất là do cha ông để lại với mục đích thờ phụng tổ tiên thì không nên đánh thuế đối với bất động sản đó. Nếu áp mức thuế 20% dựa trên lãi chuyển nhượng bất động sản ngay lập tức, tôi e ngại rằng thị trường vừa mới hồi phục lại sẽ đóng băng ngay lập tức, điều này sẽ ảnh hưởng xấu đến các lĩnh vực khác". 

Nhiều chuyên gia cùng cho rằng việc áp thuế nên có lộ trình, nên áp dụng thí điểm trước tại các thành phố, đô thị lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Muốn thực hiện được, muốn đánh thuế đúng và công bằng thì cần có đầy đủ cơ sở dữ liệu, quản lý tốt và rõ ràng được thông tin giá mua - giá bán bất động sản. GS.TS Hoàng Văn Cường Ủy viên Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội - đưa ra ý kiến: “Việc quản lý thông tin giá mua - giá bán bất động sản hiện nay chưa thực hiện được. Mọi thông tin đều dựa trên kê khai của người mua, người bán, trong khi tình trạng kê khai không đúng, gian dối vẫn diễn ra”.

Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng cần làm rõ thêm nhiều vấn đề bất cập xung quanh dự thảo thu thuế 20% trên lãi chuyển nhượng bất động sản. Mức thuế 20% áp dụng đối với cá nhân là rất cao, trong khi cá nhân thì không được tính các khoản chi phí khấu trừ thuế, nếu lỗ thì không được hoàn, điều này là không công bằng.

Ông Đinh Thế Hiển cho rằng không có nhà đầu tư ngắn hạn thì không làm nên thị trường, nếu coi giao dịch ngắn hạn là không tốt thì sẽ làm méo mó thị trường. Các quy định được đưa ra cần được tính toán kĩ dựa trên thực tế, nếu không có thể gây tác động tiêu cực đến quá trình phát triển thị trường.

Các chuyên gia đều cho rằng các công cụ trong đó có công cụ thuế là cần thiết để điều tiết thị trường, đảm bảo tính công bằng. Tuy nhiên, để các phương án có hiệu quả thì cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu, số hóa cơ sở dữ liệu, xây dựng hệ thống định giá minh bạch, công khai, chuẩn xác. Trong giai đoạn hiện tại, khi điều kiện chưa đủ, việc kết hợp linh hoạt giữa phương án cũ và phương án mới, hoặc tạm chưa áp dụng phương án mới sẽ là lựa chọn phù hợp.

Theo các chuyên gia, chính sách thuế cần phải đánh đúng, đánh trúng đối tượng, hướng vào những đối tượng đầu cơ, thổi giá, đẩy lùi các tiêu cực thị trường nhưng không gây thêm áp lực nên người dân, đặc biệt những người dân thu nhập trung bình, có nhu cầu nhà ở thực và đang khó khăn thì còn cần nhận được sự ưu đãi.

Bên cạnh đó, cần có những phương án để tăng nguồn cung, mở rộng quỹ đất, tháo gỡ pháp lý cho các dự án, giảm giá nhà đất. Nếu tăng thuế nhưng không có những phương án hiệu quả để đảm bảo minh bạch thị trường, tăng trưởng nguồn cung, giá nhà đất sẽ lại tiếp đà tăng và người dân sẽ lại phải chịu thiệt thòi.