Thuế quan mới của ông Trump: Cú sốc lớn đối với ngành dầu mỏ vùng Vịnh
Tuyên bố về “Ngày Giải phóng” của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 2/4 đã gây chấn động thị trường toàn cầu, đánh dấu một bước leo thang mạnh mẽ trong căng thẳng thương mại với loạt thuế quan trả đũa quy mô lớn.
Động thái này phá vỡ các quy tắc thương mại đã tồn tại hàng thập kỷ, đẩy các nền kinh tế thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) - bao gồm UAE, Ả Rập Xê Út, Qatar, Kuwait, Bahrain và Oman - vào tình thế bấp bênh. Khi xuất khẩu dầu khí chiếm từ 40-60% GDP, khu vực này đối mặt với một bối cảnh kinh tế đầy bất ổn, quan hệ Mỹ-GCC căng thẳng và sự chuyển hướng nhanh chóng sang các thị trường thay thế, đặc biệt là Trung Quốc.
Tuyên bố của ông Trump đã ảnh hưởng mạnh tới thị trường năng lượng. Giá dầu Brent tương lai lao dốc 3,2%, xuống còn 72,98 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ giảm 3,4% xuống 69,70 USD/thùng - mức sụt giảm mạnh nhất trong nhiều tuần qua. Đợt bán tháo này phản ánh lo ngại của giới đầu tư rằng các mức thuế mới của ông Trump, bao gồm mức áp thuế cơ bản 10% đối với hầu hết hàng nhập khẩu, và thuế cao hơn đối với một số quốc gia, có thể châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại toàn cầu, kìm hãm tăng trưởng kinh tế và kéo giảm nhu cầu dầu mỏ.
Dù Nhà Trắng đã miễn trừ dầu khí khỏi các mức thuế mới, nhưng ảnh hưởng đối với các nhà xuất khẩu vùng Vịnh vẫn rất nghiêm trọng. “Mỹ là thị trường quan trọng đối với dầu thô và LNG của vùng Vịnh. Ngay cả khi dầu không bị đánh thuế trực tiếp, chi phí cao hơn đối với hóa dầu và nhôm sẽ khiến lợi nhuận bị thu hẹp”, ông Joseph Webster từ Trung tâm Năng lượng Toàn cầu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương nhận định.
Sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu dầu khí khiến GCC đặc biệt dễ bị tổn thương. Ả Rập Xê Út, nền kinh tế lớn nhất khu vực, xuất khẩu khoảng 10% sản lượng dầu thô sang Mỹ, trong khi Qatar là một trong những nhà cung cấp LNG lớn cho thị trường Mỹ. Bất kỳ sự gián đoạn nào trong các dòng chảy này đều có thể buộc các nhà khai thác vùng Vịnh phải gánh thêm chi phí hoặc tìm kiếm thị trường thay thế - một nhiệm vụ không hề dễ dàng khi nhu cầu tại châu Á đang dần bão hòa.
Ngoài dầu mỏ, các nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại của GCC không sẵn sàng đối phó với làn sóng bảo hộ kéo dài. Chẳng hạn như, UAE và Bahrain dựa nhiều vào hoạt động tái xuất thông qua các trung tâm logistics như cảng Jebel Ali ở Dubai. Nếu chuỗi cung ứng toàn cầu đình trệ, các mạng lưới này có thể bị tê liệt, trong khi kế hoạch đa dạng hóa kinh tế theo Tầm nhìn 2030 của Ả Rập Xê Út có nguy cơ chững lại nếu nhà đầu tư nước ngoài rút lui vì bất ổn.
“Các nền kinh tế nhỏ của GCC không thể tránh khỏi ảnh hưởng này. Chiến lược cắt xén thương mại quốc tế của ông Trump gây tổn thương nghiêm trọng cho khu vực này”, Valentina Pasquali, nhà phân tích tại AGBI, nhận định.
Các mức thuế mới cũng có nguy cơ làm suy yếu liên minh Mỹ-GCC vốn đã tồn tại hàng thập kỷ, dựa trên nguyên tắc trao đổi dầu mỏ lấy an ninh. Quan điểm thương mại cứng rắn của ông Trump, kết hợp với chính sách đối đầu Iran, đang đẩy Washington vào thế đối lập với các lãnh đạo vùng Vịnh, những người muốn duy trì các mối quan hệ kinh tế ổn định.
“Chính sách “có qua có lại” của ông Trump đang làm lung lay trật tự thương mại truyền thống”, Barbara C. Matthews, chuyên gia thương mại tại Hội đồng Đại Tây Dương, bình luận.
Ông Ellen Wald từ Trung tâm Ả Rập tại Washington DC cũng cho rằng: “Các quốc gia vùng Vịnh từ lâu đã cố cân bằng quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng các mức thuế này có thể đẩy họ ngày càng nghiêng về Bắc Kinh”.
Thực tế, các thỏa thuận thương mại miễn thuế cùng nhu cầu dầu mỏ khổng lồ của Trung Quốc khiến nước này trở thành lựa chọn thay thế hấp dẫn. Saudi Aramco và Adnoc đã tăng cường đầu tư vào các nhà máy lọc dầu tại Trung Quốc - một xu hướng có thể tăng tốc nếu cánh cửa vào thị trường Mỹ ngày càng thu hẹp.
Trong khi một số quốc gia như Canada dọa áp thuế đáp trả, các nước vùng Vịnh không có nhiều đòn bẩy tương tự. “Dòng dầu có thể dễ dàng chuyển hướng - nếu cắt nguồn cung cho Mỹ, vùng Vịnh chỉ việc bán sang châu Á, nhưng giá sẽ thấp hơn do tình trạng dư cung”, ông Joseph Webster nhận định.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo rằng, nếu căng thẳng thương mại tiếp tục kéo dài, thị trường có thể dư thừa 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày vào cuối năm 2025, buộc OPEC+ phải cắt giảm sản lượng một lần nữa. Kịch bản này sẽ gây thêm áp lực lên ngân sách các nước vùng Vịnh, vốn vẫn đang phục hồi sau cú sốc giá dầu.
“Ngày Giải phóng” của ông Trump có thể là biểu tượng cho chủ quyền kinh tế của Mỹ, nhưng với vùng Vịnh, đó là một thực tế khắc nghiệt: Mô hình kinh tế dựa vào dầu mỏ đang bị đe dọa, các liên minh trở nên mong manh và nhu cầu đa dạng hóa ngày càng cấp bách.
Giới phân tích nhận định rằng, trong những tháng tới, các nhà lãnh đạo vùng Vịnh sẽ phải đưa ra quyết định quan trọng, hoặc đối phó với cơn bão thương mại của ông Trump, hoặc nhanh chóng xoay trục về phía Đông. Một điều chắc chắn: Các quy tắc thương mại toàn cầu đang thay đổi, và các nước GCC buộc phải thích nghi nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
Nh.Thạch/AFP
TIN LIÊN QUAN
Giá cà phê hôm nay 17/11: Tây Nguyên giảm đồng loạt 1.000 đồng/kg
Giá cà phê hôm nay 17/11/2026 tại khu vực Tây Nguyên đồng loạt giảm 1.000 đồng/kg, đưa giá thu mua xuống còn 81.300 – 82.000 đồng/kg....
Giá vàng hôm nay 17/11/2026: Vàng miếng, vàng nhẫn đồng loạt đi ngang
Giá vàng trong nước tiếp tục duy trì ổn định ở cả hai chiều mua vào và bán ra. Trong khi đó, giá vàng thế giới giảm 28 USD/ounce, xuống còn 3.857,5 USD/ounce.
Giá xăng dầu hôm nay 16/11: Dầu thế giới chịu áp lực giảm, giá trong nước duy trì mức thấp
Giá dầu thế giới bước vào tuần giao dịch mới trong bối cảnh áp lực dư cung và nhu cầu tiêu thụ yếu tiếp tục chi phối thị trường....
Giá vàng hôm nay 16/11: SJC giữ mức 137,5 triệu đồng/lượng, chênh thế giới khoảng 16 triệu đồng
Giá vàng trong nước sáng 16/11 tiếp tục đi ngang sau những phiên điều chỉnh giảm, với vàng miếng SJC giữ giá bán ra ở mức 137,5 triệu đồng/lượng....
Giá cà phê ngày 13/11: Giá cà phê Tây Nguyên giảm phiên thứ ba liên tiếp
Giá cà phê trong nước ngày 13/11 tiếp tục giảm phiên thứ ba liên tiếp, với mức điều chỉnh từ 200–600 đồng/kg tại các địa phương trọng điểm Tây Nguyên....
Giá vàng hôm nay 13/11/2026: Vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt giảm mạnh
Thị trường vàng trong nước tiếp tục chứng kiến đà giảm mạnh khi giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt đi xuống ở cả hai chiều mua vào và bán ra.
Giá gas hôm nay 12/11: Thị trường ổn định, chênh lệch giữa các thương hiệu gần 90.000 đồng/bình
Giá gas hôm nay 12/11/2026 tiếp tục duy trì ổn định sau kỳ điều chỉnh đầu tháng 11. Tại các địa phương được khảo sát, giá đổi bình gas 12kg dao động từ...
Giá xăng dầu hôm nay 12/11: Dầu Brent vượt 92 USD/thùng, giá trong nước giữ nguyên
Giá dầu thế giới phục hồi trong phiên giao dịch ngày 11/11, trong đó dầu Brent tăng hơn 1%, lên 92,76 USD/thùng trước những lo ngại về căng thẳng giữa Mỹ và Iran...
Giá vàng hôm nay 12/11/2026: Thị trường vàng đồng loạt giảm mạnh
Giá vàng trong nước tiếp tục giảm mạnh. Hầu hết các thương hiệu điều chỉnh giảm 700.000 - 900.000 đồng/lượng đối với cả vàng miếng và vàng nhẫn.
Giá bạc hôm nay 10/11/2026: Bạc thế giới phục hồi, giá trong nước duy trì ở mức cao
Giá bạc hôm nay 10/11 ghi nhận xu hướng phục hồi trên thị trường quốc tế, bất chấp áp lực từ đồng USD mạnh lên và tâm lý thận trọng trước dữ liệu lạm phát...
Giá vàng hôm nay 10/11/2026: Vàng trong nước bật tăng, thế giới vượt 4.100 USD/ounce
Giá vàng trong nước đồng loạt tăng trở lại sau phiên giảm trước đó. Cả vàng miếng và vàng nhẫn đều ghi nhận mức tăng từ 100.000 đến 500.000 đồng/lượng.
Giá vàng hôm nay 9/11/2026: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp tục đi ngang
Giá vàng miếng và vàng nhẫn trong nước tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, không biến động ở cả hai chiều mua vào và bán ra.
Giá vàng hôm nay 7/11/2026: Vàng nhẫn giảm sốc, mất tới 2,3 triệu đồng/lượng
Thị trường vàng trong nước đồng loạt đi xuống, giá vàng miếng và vàng nhẫn giảm từ 1,5 đến 2,3 triệu đồng/lượng. Trong khi đó, giá vàng thế giới cũng giảm nhẹ.
Giá dầu hôm nay (6/11): Phục hồi sau cú lao dốc, thị trường vẫn dè chừng chiến sự Iran
Giá dầu thế giới ghi nhận đà phục hồi khi giới đầu tư đánh giá triển vọng chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran.
Giá vàng hôm nay 6/11/2026: Giá vàng tăng vọt, khoảng cách mua bán tiếp tục neo ở mức cao
Giá vàng trong nước tiếp tục tăng mạnh trong phiên giao dịch sáng nay. Đà đi lên của kim loại quý được hỗ trợ bởi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm và đồng USD suy yếu.
Giá vàng hôm nay 5/11: Vàng miếng tăng 1,8 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn SJC tăng mạnh
Giá vàng thế giới vượt mốc 4.000 USD/ounce, tăng khoảng 129 USD/ounce so với sáng hôm trước, kéo giá vàng trong nước tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/11....
Giá vàng hôm nay 4/11: Vàng trong nước tăng mạnh, thế giới quay đầu giảm
Sáng 4/11, giá vàng trong nước tiếp tục đi lên tại hầu hết thương hiệu. Vàng miếng SJC, DOJI, PNJ và Bảo Tín Mạnh Hải đồng loạt tăng 600.000 đồng/lượng ở cả hai chiều...
Giá xăng dầu đồng loạt giảm mạnh
Từ 22h ngày 3/11, giá các mặt hàng xăng và dầu diesel giảm 920-1.370 đồng mỗi lít. Riêng dầu mazut tăng 380 đồng/kg. Liên Bộ Công Thương - Tài chính quyết định điều chỉnh giá sớm hơn kỳ thông thường do giá cơ sở xăng dầu giảm mạnh.
Giá dầu hôm nay (3/11): Quay đầu giảm khi thị trường kỳ vọng xung đột Trung Đông hạ nhiệt
Giá dầu thế giới giảm khi các cuộc tiếp xúc ngoại giao giữa Iran và Qatar làm dịu lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông.


























