Thứ ba, 29/11/2022, 15:21 PM

Trái phiếu và nợ của doanh nghiệp

Thời bao cấp ta đã có nhiều loại tem phiếu mua hàng như phiếu vải, phiếu thực phẩm, phiếu chất đốt, phiếu thuốc lá. Cách gọi như thế vừa rõ nghĩa, vừa theo trật tự từ tiếng Việt. Thế nhưng, ta không gọi “phiếu nợ” mà lại gọi là “trái phiếu”. Gọi như thế vừa không theo trật tự tiếng Việt, vừa mơ hồ vì ít người Việt hiểu “trái” nghĩa là nợ.

Nói đến nợ doanh nghiệp thì nhiều người không hiểu hoạt động doanh nghiệp khi nghe tin tức doanh nghiệp này doanh nghiệp kia nợ nần thì hay dè bỉu làm ăn thế nào mà nợ nần vậy. Thậm chí ngay cả truyền thông không biết vô tình hay cố ý tập hợp những số nợ khủng càng khiến dư luận có cái nhìn tiêu cực với doanh nghiệp.

trái phiếu doanh nghiệp-BatdongsanBiz.vn
(Ảnh minh họa)

Thực tế, nếu doanh nghiệp nào mà không có khoản nợ phải trả trong báo cáo tài chính là doanh nghiệp ấy không hoạt động hoặc sắp thanh lý, đóng cửa. Nợ của doanh nghiệp ngoài khoản vay, nợ, còn đủ các khoản phải trả ở bất cứ thời điểm hoạt động nào như nợ tiền lương, nợ nhà cung cấp, nợ các khoản phải trả chưa đến hạn.

Doanh nghiệp cần vốn hoạt động thì các chủ sở hữu góp thêm vốn hoặc phát hành thêm cổ phiếu, tức là có thêm nhiều chủ sở hữu nữa. Doanh nghiệp vay vốn ngân hàng thì ngân hàng là chủ nợ.

Doanh nghiệp phát hành trái phiếu thì người mua trái phiếu là trái chủ (chủ nợ). Ngân hàng vay của dân rồi cho doanh nghiệp vay, còn doanh nghiệp bán trái phiếu là vay trực tiếp dân.

Doanh nghiệp khi vay ngân hàng thì thường có thuyết minh sử dụng tiền vay để làm gì. Hai khoản tài sản ngắn hạn lớn nhất của doanh nghiệp là phải thu và tồn kho. Nếu vốn chủ sở hữu đã dùng đầu tư tài sản dài hạn hết rồi thì bắt buộc phải vay và nợ đối với các khoản tài sản ngắn hạn. Doanh nghiệp vẫn hay gọi đó là vay vốn lưu động.

Vay ngân hàng thì có khoản vay ngắn hạn và vay dài hạn. Doanh nghiệp phát hành trái phiếu thì thường là cho các khoản đầu tư dài hạn. Khoản vay dài hạn thường được ngân hàng giải ngân theo tiến độ đầu tư. Thế nhưng trái phiếu thì có rất nhiều trái chủ, các trái chủ cũng ít quan tâm doanh nghiệp sử dụng tiền như thế nào. Họ chỉ cần biết không có rủi ro là được.

Thông thường doanh nghiệp sử dụng các khoản vay dài hạn cho các hoạt động ngắn hạn lại ít rủi ro. Dùng các khoản vay ngắn hạn đầu tư dài hạn mới là nguy cơ mất cân đối dòng tiền và dễ lâm vào tình trạng phá sản.

Vì vậy, nhìn vào báo cáo tài chính nếu vốn hoạt động ròng (Net working capital) bằng giá trị tài sản ngắn hạn trừ đi nợ ngắn hạn mà âm là doanh nghiệp đang có nguy cơ mất khả năng thanh toán.

Doanh nghiệp thu tiền bán trái phiếu nhưng sau đó không thể tiếp tục phương án kinh doanh thì hoặc là mua lại trái phiếu hoặc sử dụng vốn cho các hoạt động khác. Nếu pháp luật có quy định nào bó buộc doanh nghiệp thì cần phải thay đổi. Bởi vì hoạt động kinh doanh luôn phải có những điều chỉnh chứ không thể cứng nhắc. Người mua trái phiếu cũng như mua cổ phiếu cũng đều phải chấp nhận quy luật kinh doanh có lãi có lỗ.

Trên thị trường chứng khoán, mua bán cổ phiếu là giữa các chủ sở hữu với nhau, còn mua bán trái phiếu là giữa các chủ nợ với nhau. Người mua trái phiếu vì lý do nào đó cần bán trái phiếu để thu tiền về làm việc khác, nhiều khi bán lỗ cũng là bình thường. Không hẳn là vì doanh nghiệp phát hành trái phiếu đang có vấn đề mà phải bán. Nhiều khi thị trường cổ phiếu, trái phiếu cứ sôi động còn doanh nghiệp vẫn cứ hoạt động bình thường, lỗ lãi chứng khoán chẳng liên quan gì đến lỗ lãi doanh nghiệp.

Tóm lại, trái phiếu doanh nghiệp chỉ là một kênh huy động vốn của doanh nghiệp. Hoạt động huy động vốn đa dạng là bình thường trong một nền kinh tế sôi động và lành mạnh.

Pháp luật cứ việc điều chỉnh và kiểm soát hoạt động này sao cho bảo vệ được cả người đầu tư và doanh nghiệp, nhưng không nên can thiệp vào hoạt động cụ thể của doanh nghiệp. Người ngoài cũng nên hiểu rõ bản chất nợ của doanh nghiệp. Những số liệu tập hợp tổng tài sản hoặc tổng nợ các doanh nghiệp của cả nền kinh tế chẳng nói lên điều gì khi các số liệu trùng nhau chẳng biết bao nhiêu lần.


Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
19/11/2026 Doanh nghiệp

Tôn Đông Á chốt ngày 27/11 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của doanh nghiệp dự kiến tăng...

Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
19/11/2026 Doanh nghiệp

Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…

Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…

PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
18/11/2026 Doanh nghiệp

PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...

Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.

AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.

Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục 'đổ' tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
17/11/2026 Doanh nghiệp

Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…

Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
16/11/2026 Doanh nghiệp

Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...

Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
16/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...

Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
14/11/2026 Doanh nghiệp

Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...

Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...

Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
13/11/2026 Doanh nghiệp

Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…

Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
12/11/2026 Doanh nghiệp

Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…

Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
11/11/2026 Doanh nghiệp

Cao su Đồng Phú chốt ngày 16/11 đăng ký cuối cùng để trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt, tỷ lệ 14%, dự kiến chi gần 122 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm...

VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
11/11/2026 Doanh nghiệp

VLXD Biên Hòa chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 25%, dự chi gần 117 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp lãi ròng gần 566 tỷ đồng, tăng 182%...

PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
11/11/2026 Doanh nghiệp

PNJ từng phê duyệt góp 32,5 tỷ đồng để thành lập CTCP Giải pháp Tài sản An Tín hồi đầu năm. Đến nay chưa đầy 8 tháng, doanh nghiệp thông qua chủ trương thoái toàn...

PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
11/11/2026 Doanh nghiệp

Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của PJICO tăng gần 20% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, lợi nhuận tài chính tăng gần 55% trong khi biên lợi nhuận bảo hiểm thu hẹp, với...