Từ cảng biển đến đô thị logistics quốc tế: Thâm Quyến, Singapore và diện mạo Hải Phòng

Logistics - Nền tảng vươn mình của loạt đô thị lớn

Theo bảng xếp hạng Chỉ số Hiệu suất Logistics (LPI) mới nhất của World Bank, Singapore dẫn đầu thế giới về logistics. Từ một quốc gia thu nhập thấp với tài nguyên hạn chế, Singapore đã vươn lên thành nền kinh tế hàng đầu nhờ chiến lược phát triển logistics toàn cầu. Hiện nay, quốc đảo này sở hữu cảng container trung chuyển lớn thứ hai thế giới và sân bay vận chuyển hàng hóa hàng đầu châu Á. Singapore hứa hẹn phồn vinh hơn khi quốc đảo này đang xây dựng cảng container tự động lớn nhất thế giới Tuas; đồng thời tiếp tục mở rộng sân bay Changi.

Không riêng Singapore, nhiều đô thị sầm uất bậc nhất thế giới đều vươn mình nhờ gắn liền với phát triển logistics. Thâm Quyến (Trung Quốc) là một ví dụ. Thâm Quyến, từ một làng chài nhỏ, nhờ chính sách đặc khu kinh tế chú trọng logistics, đã trở thành trung tâm công nghệ và sản xuất toàn cầu chỉ trong bốn thập kỷ. Những yếu tố ban đầu làm nên thành công của Thâm Quyến là vị trí ven biển tiếp giáp Hong Kong, nhiều cảng biển nhất Trung Quốc (năm 1980) cùng chính sách mở cửa. Hiện nay, cùng sự phát triển mạnh mẽ của “cột trụ” hàng không và công nghệ, Thâm Quyến trở thành siêu đô thị của Trung Quốc và cả thế giới.

Nếu như tại châu Á, các đô thị logistics đều là những thành phố mới vươn mình trong vài thập kỉ thì tại châu Âu, những đô thị này đã phát triển từ lâu đời. Đơn cử là Rotterdam (Hà Lan), được mệnh danh là trung tâm logistics của châu Âu. Từ khởi đầu chỉ là một cảng cá, Rotterdam trở thành cảng lớn vào năm 1360 và hiện tại là cảng biển nhộn nhịp nhất châu Âu, đứng thứ 10 thế giới.

Điểm chung của những đô thị gắn liền với logistics là không chỉ có nền kinh tế lớn mà còn có thị trường bất động sản phát triển vượt bậc, quy tụ cộng đồng cư dân thịnh vượng.

Báo cáo World Wealthiest Cities Report 2025 của Henley & Partners và New World Wealth cho thấy, Singapore là thành phố giàu thứ tư thế giới. Tại đây, bất động sản đắt đỏ và những phân khúc định vị giới siêu giàu với mức giá hàng chục triệu USD. Trước đó, theo báo cáo của Viện Đất đô thị (Washington, Mỹ) năm 2023, giá nhà ở Singapore đắt nhất khu vực châu Á-Thái Bình Dương với giá trung bình 1,3 triệu USD.

Cũng trong danh sách này, Thâm Quyến chiếm giữ vị trí thứ 3. Đặc biệt, Thâm Quyến từng ghi nhận mức giá nhà tăng nhanh nhất thế giới vào năm 2021, theo công ty tư vấn bất động sản Knight Frank. Đây cũng là nơi có số lượng triệu phú tăng nhanh nhất thế giới với mức tăng 140% trong vòng một thập kỉ (2013-2023).

Có thể thấy, logistics là động lực, là bệ phóng để nhiều đô thị vươn mình, gắn liền với thị trường bất động sản năng động tương xưng vị thế và tiềm năng.

Hải Phòng - Diện mạo đô thị tầm vóc quốc tế gắn với logistics

Tại Việt Nam, Hải Phòng là thành phố hội tụ đầy đủ những yếu tố từng tạo nên sự trỗi dậy của các đô thị logistics điển hình trên thế giới. Với lợi thế là đô thị cảng biển, cửa ngõ giao thương quốc tế tại khu vực phía Bắc, là điểm hội tụ của đủ 5 loại hình vận tải, Chính phủ định hướng Hải Phòng trở thành trọng điểm kinh tế biển và trung tâm logistics quốc gia vào 2025; tiến tới trung tâm dịch vụ logistics quốc tế hiện đại bằng cả đường biển, đường hàng không, đường bộ cao tốc, đường sắt tốc độ cao vào 2030.

Trong kế hoạch đưa Hải Phòng thành trung tâm logistics khu vực và quốc tế, quận Hải An đóng vai trò chiến lược. Hải An được định hướng trở thành trung tâm thương mại, tài chính quốc tế theo quy hoạch đến 2040. Không chỉ liền kề cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, phần lớn diện tích Hải An nằm trong khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải - nơi được định hướng thành Trung tâm logistics quốc tế và cấp vùng. Bộ Tài chính gần đây đề xuất phân cấp cho Hải Phòng điều chỉnh Khu Thương mại tự do gắn với khu kinh tế này, tạo đà phát triển mới cho khu vực.

Hải An sở hữu bán đảo Đình Vũ - nơi quy tụ nhiều KCN then chốt của Hải Phòng. Trong số bốn trung tâm logistics của thành phố, ba trung tâm nằm tại Hải An, bao gồm Trung tâm Logistics Green, Trung tâm Tiếp vận Yusen Logistics (KCN DEEP C) đã hoạt động và Trung tâm Logistics CDC (KCN DEEP C 2) đang được xây dựng. Ngoài ra, Đình Vũ sở hữu loạt cảng biển và cảng sông như Đình Vũ, Green Port, Chùa Vẽ, Hải An… đồng thời liền kề cảng nước sâu Lạch Huyện, tạo điều kiện lý tưởng cho giao thương quốc tế.

Hải An còn được hưởng lợi từ hạ tầng giao thông đồng bộ, với các công trình trọng điểm như sân bay quốc tế Cát Bi, ga đường sắt Lạc Viên, cầu Tân Vũ - Lạch Huyện, đường Bùi Viện và tuyến Vành đai 2 vừa khởi công đầu 2025... Đặc biệt, dự án đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tổng vốn hơn 8 tỷ USD vừa được chốt khởi công ngày 19/12 sẽ đi qua Hải An, càng củng cố vị thế siêu cửa ngõ của thành phố kinh tế biển tầm vóc quốc tế, trở thành tâm điểm kết nối hành lang kinh tế Á - Âu.

Giống như các đô thị trên thế giới, phát triển logistics không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn tạo động lực cho thị trường BĐS Hải Phòng nói chung, Hải An nói riêng. Với vị trí chiến lược và hạ tầng hiện đại, Hải An đang trở thành tâm điểm thu hút nhu cầu nhà ở, văn phòng và kho vận, tái hiện thành công của các đô thị logistics toàn cầu. Nếu tiếp tục đầu tư đúng hướng và học hỏi từ các đô thị như Singapore, Rotterdam hay Thâm Quyến, Hải Phòng không chỉ là một thành phố cảng mà còn trở thành hình mẫu mới cho các đô thị logistics tại Việt Nam - nơi logistics là động lực hình thành một đô thị hiện đại, đáng sống và bền vững. Hải An, với vai trò trung tâm, sẽ đóng góp lớn vào sự tăng trưởng này.