Việt Nam có thêm 3 tỷ phú USD: Dấu ấn quyền lực vốn và vai trò nữ giới

Nếu chỉ nhìn vào con số, đây là một sự kiện "tăng thêm" trong danh sách tỷ phú. Nhưng nếu bóc tách sâu hơn, câu chuyện thực chất phản ánh sự dịch chuyển quyền lực tài chính trong khu vực kinh tế tư nhân, nơi nữ giới đang giữ vai trò ngày càng rõ nét, cả về sở hữu vốn lẫn ảnh hưởng chiến lược.

2 nữ tỷ phú Vingroup: Quyền lực không nằm ở danh xưng, mà ở cổ phần và dòng tiền

Theo Forbes, bà Phạm Thu Hương hiện sở hữu khối tài sản khoảng 2,2 tỷ USD, gắn trực tiếp với hơn 341 triệu cổ phiếu VIC, tương đương 4,4% vốn điều lệ Vingroup. Bà Phạm Thúy Hằng nắm giữ gần 228,3 triệu cổ phiếu VIC, tương đương xấp xỉ 3% vốn, với giá trị tài sản khoảng 1,5 tỷ USD. Những con số này không chỉ phản ánh mức độ giàu có, mà quan trọng hơn, cho thấy vị thế cổ đông chiến lược có khả năng tác động thực chất đến cấu trúc quyền lực và dòng tiền của doanh nghiệp lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là tài sản của hai nữ lãnh đạo Vingroup không hình thành từ các chu kỳ tăng giá ngắn hạn, mà gắn với quá trình tích lũy dài hạn thông qua quyền sở hữu cổ phần cốt lõi. Trong bối cảnh cổ phiếu VIC biến động mạnh theo từng giai đoạn, việc tài sản của hai bà vẫn được Forbes ghi nhận ở ngưỡng tỷ phú USD cho thấy giá trị mà thị trường quốc tế nhìn nhận không nằm ở lợi nhuận từng năm, mà ở khả năng kiểm soát và dẫn dắt một hệ sinh thái kinh tế quy mô lớn.

Trong giai đoạn 2018–2025, Vingroup đã trải qua một quá trình chuyển dịch chiến lược hiếm có trong khu vực tư nhân Việt Nam: từ một tập đoàn bất động sản thuần túy sang mô hình đa ngành với trọng tâm ngày càng nghiêng về công nghiệp, công nghệ và hạ tầng. Việc rót hàng tỷ USD vào VinFast, VinES, VinAI hay VinBigData không chỉ là câu chuyện đầu tư, mà là một canh bạc chiến lược chấp nhận hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để mua lấy vị thế dài hạn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở góc độ tài chính, Vingroup không phải doanh nghiệp "đẹp" theo nghĩa truyền thống của thị trường chứng khoán. Lợi nhuận biến động mạnh, dòng tiền chịu áp lực lớn, tỷ suất sinh lời ngắn hạn không hấp dẫn. Nhưng đổi lại, đây là doanh nghiệp tư nhân hiếm hoi của Việt Nam kiểm soát được một chuỗi giá trị khép kín với quy mô hàng trăm nghìn tỷ đồng, từ phát triển đô thị, bán lẻ hiện đại đến sản xuất công nghiệp – công nghệ cao. Tổng tài sản hợp nhất thường xuyên duy trì trên 700.000 tỷ đồng, doanh thu hàng năm xoay quanh 200.000 – 250.000 tỷ đồng, đưa Vingroup trở thành trụ cột khó thay thế trong cấu trúc kinh tế tư nhân.

Trong cấu trúc đó, bà Phạm Thu Hương và bà Phạm Thúy Hằng không phải những cổ đông mang tính biểu tượng. Với tỷ lệ sở hữu đủ lớn, hai nữ Phó Chủ tịch là những người đồng hành và chịu trách nhiệm trực tiếp với các quyết định chiến lược dài hạn, từ phân bổ vốn, chấp nhận rủi ro đến lựa chọn hướng đi của tập đoàn trong những giai đoạn khó khăn nhất. Việc Forbes ghi nhận tài sản của hai bà vì thế không nên được hiểu như sự "chia tách tài sản gia đình", mà là sự công nhận vai trò độc lập về mặt sở hữu vốn và quyền lực kinh tế trong một tập đoàn tư nhân có tầm ảnh hưởng hệ thống.

Nữ giới trong tầng lớp tỷ phú: Không còn là ngoại lệ, mà là một cấu phần mới của quyền lực kinh tế

Nếu nhìn rộng hơn, việc 2 nữ tỷ phú mới xuất hiện cùng lúc đã nâng tổng số nữ tỷ phú Việt Nam lên 3 người, cùng với bà Nguyễn Thị Phương Thảo (Vietjet). Trong bức tranh toàn cầu, nơi phụ nữ chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong danh sách tỷ phú và phần lớn đến từ thừa kế, đây là một hiện tượng đáng chú ý.

Điểm chung của các nữ tỷ phú Việt Nam không nằm ở sự phô trương tài sản, mà ở cách họ gắn tài sản cá nhân với hoạt động sản xuất - kinh doanh thực và sự phát triển của doanh nghiệp đầu ngành. Họ nắm giữ cổ phần chiến lược, tham gia trực tiếp vào các quyết định lớn và có ảnh hưởng thực chất đến hướng đi của doanh nghiệp, từ đó tác động lan tỏa đến thị trường lao động, chuỗi cung ứng và cấu trúc ngành.

Ở góc độ kinh tế - xã hội, các nữ tỷ phú này đang trực tiếp góp phần: Tạo ra và duy trì hàng trăm nghìn việc làm; Hình thành các chuỗi giá trị mới, từ đô thị hóa, hàng không đến công nghiệp công nghệ cao; Định hình một hình ảnh khác về vai trò lãnh đạo nữ trong nền kinh tế thị trường, nơi quyền lực không đến từ biểu tượng hay danh xưng, mà từ năng lực quản trị, sở hữu vốn và khả năng chịu trách nhiệm với các quyết định dài hạn.

Chính điểm này tạo nên sự khác biệt căn bản giữa các nữ tỷ phú Việt Nam và hình ảnh "nữ giới giàu có nhờ thừa kế" vốn phổ biến trong thống kê toàn cầu. Ở đây, giàu có không chỉ là kết quả, mà là hệ quả của việc tham gia trực tiếp vào trung tâm quyền lực kinh tế.

Tỷ phú ngân hàng mới: Khi tài sản gắn chặt với chu kỳ tài chính

Trường hợp của ông Ngô Chí Dũng – Chủ tịch VPBank, với tài sản khoảng 1,1 tỷ USD, phản ánh một lát cắt khác của nền kinh tế: sự lớn mạnh của ngân hàng tư nhân.

VPBank là một trong những ngân hàng có: Quy mô tài sản vượt 800.000 tỷ đồng; Lợi nhuận trước thuế từng đạt đỉnh trên 20.000 tỷ đồng/năm; Mạng lưới khách hàng bán lẻ và SME thuộc nhóm lớn nhất thị trường.

Việc ông Ngô Chí Dũng gia nhập danh sách tỷ phú cho thấy giá trị tích lũy dài hạn của cổ phiếu ngân hàng tư nhân, nhưng đồng thời cũng phản ánh mức độ nhạy cảm cao của tài sản tỷ phú với chu kỳ tín dụng, lãi suất và chất lượng tài sản.

Khác với các tỷ phú công nghiệp – bất động sản, tài sản của tỷ phú ngân hàng biến động mạnh theo thị trường, và điều này lý giải vì sao danh sách tỷ phú Việt có thêm người, nhưng tổng giá trị tài sản lại không tăng tương ứng.

Giàu thêm tỷ phú, nhưng thị trường vẫn phân hóa

Tính đến ngày 2/2/2026, Việt Nam có 8 tỷ phú USD theo thống kê thời gian thực của Forbes. Tuy nhiên, một nghịch lý dễ nhận thấy là số lượng tỷ phú tăng lên trong khi tổng giá trị tài sản của nhiều tỷ phú lại suy giảm so với cuối năm trước. Diễn biến này phản ánh rõ trạng thái phân hóa ngày càng sâu của thị trường tài chính Việt Nam, nơi giá trị không còn lan tỏa đồng đều mà tập trung vào một số điểm tựa nhất định.

Sự suy giảm tài sản của các tỷ phú hiện hữu chủ yếu đến từ việc giá cổ phiếu điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất, dòng tiền và kỳ vọng lợi nhuận đều bước vào chu kỳ thận trọng hơn. Áp lực vĩ mô, chính sách tiền tệ toàn cầu chưa thực sự nới lỏng, cùng với tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư đã khiến dòng tiền rút khỏi các cổ phiếu vốn hóa lớn – nơi tập trung tài sản của giới siêu giàu.

Điều này cho thấy, sự hiện diện của các tỷ phú USD không phản ánh sức khỏe ngắn hạn của thị trường chứng khoán, mà phản ánh độ dày tích lũy vốn của một bộ phận doanh nghiệp và cá nhân trong dài hạn. Nói cách khác, tỷ phú không được tạo ra bởi một chu kỳ tăng giá, nhưng tài sản của họ có thể bị bào mòn nhanh chóng khi thị trường bước vào pha điều chỉnh.

Trong bối cảnh đó, thị trường đang chứng kiến một quá trình tái định giá quyền lực vốn. Những doanh nghiệp dựa nhiều vào kỳ vọng tăng trưởng ngắn hạn, đòn bẩy cao hoặc chu kỳ ngành bất lợi sẽ bị sàng lọc mạnh. Ngược lại, các tập đoàn có quy mô lớn, hệ sinh thái đa ngành và khả năng chịu đựng chu kỳ dài – dù lợi nhuận từng năm biến động – vẫn giữ được vị thế trung tâm trong cấu trúc tài sản của giới tỷ phú.

Từ danh sách Forbes đến thông điệp phát triển

Việc Việt Nam có thêm 3 tỷ phú USD mới, đặc biệt là sự xuất hiện đồng thời của 2 nữ tỷ phú, vì thế không nên được nhìn nhận đơn thuần như một "bảng vàng giàu có". Đây là tín hiệu cho thấy kinh tế tư nhân Việt Nam đã bước sang giai đoạn tích lũy vốn sâu hơn, nơi quyền lực tài chính không còn hình thành chủ yếu từ cơ hội ngắn hạn, mà từ quá trình đồng hành dài hạn với doanh nghiệp và hệ sinh thái kinh doanh.

Đáng chú ý hơn, quyền lực kinh tế đang dần đa dạng hóa về giới, khi nữ giới không chỉ hiện diện với tư cách người thừa kế hay biểu tượng, mà đang trực tiếp nắm giữ các "nút thắt" quan trọng của dòng vốn, sở hữu cổ phần chiến lược và tham gia quyết định những hướng đi lớn của doanh nghiệp. Đây là một thay đổi mang tính cấu trúc, chứ không phải hiện tượng mang tính thời điểm.

Trong một nền kinh tế đang chuyển mình từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, câu chuyện tỷ phú vì thế không chỉ là câu chuyện của những cá nhân giàu có. Đó là dấu hiệu cho thấy cấu trúc quyền lực kinh tế của Việt Nam đang tái định hình - theo hướng chuyên nghiệp hơn, dài hạn hơn và cân bằng hơn về vai trò giới, nơi giá trị được tích lũy bằng năng lực quản trị, tầm nhìn chiến lược và khả năng đi qua nhiều chu kỳ, chứ không chỉ bằng may mắn thị trường.