Thứ năm, 24/06/2021, 17:16 PM

Cho vay BOT là trách nhiệm xã hội của ngân hàng: Kỳ vọng...

Chuyên gia logistics Đặng Đình Đào bày tỏ nhiều kỳ vọng khi lãnh đạo NHNN khẳng định cho vay BOT là trách nhiệm xã hội của ngân hàng.

Trước tình hình đầu tư cơ sở hạ tầng theo hình thức đối tác công tư (PPP), nhất là BOT, gặp điểm nghẽn về nguồn vốn, trả lời phỏng vấn trên báo chí, một lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định, cho vay BOT vẫn là trách nhiệm của các ngân hàng thương mại. Vấn đề quan trọng là cần đảm bảo an toàn vốn cho các ngân hàng khi cấp tín dụng cho dự án BOT.

Trao đổi với Đất Việt, GS.TS Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết, sự tham gia của ngân hàng vào các dự án PPP giao thông, nhất là BOT, bằng việc cho vay vốn là đúng. Tuy nhiên, với những vấn đề xảy ra tại các dự án BOT giao thông, ông kỳ vọng NHNN và các ngân hàng thương mại thể hiện trách nhiệm của mình hơn nữa khi cho các dự án này vay tín dụng.

Lý giải điều này, GS.TS Đặng Đình Đào phân tích, chủ trương xã hội hóa để huy động nguồn lực cho phát triển cơ sở hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng là đúng, nhưng thực tế ở Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại.

Theo đó, tiếng là xã hội hóa nguồn lực nhưng để có nguồn lực để đầu tư vào những công trình lớn với lượng vốn khổng lồ thì các nhà đầu tư tư nhân Việt Nam chưa đủ sức kham nổi, hoặc chưa dám bỏ ra, cuối cùng dẫn đến tình trạng "tay không bắt giặc". Nhiều chủ đầu tư dự án BOT chỉ có vốn mồi 10-15%, còn lại là đi vay ngân hàng, mà vay lại được Nhà nước bảo lãnh.

Chuyên gia mong muốn NHNN có biện pháp để giải quyết tình trạng nhà đầu tư BOT 'tay không bắt giặc'. Ảnh minh họa

"Kết quả là nhiều dự án đòi trả lại cho Nhà nước hoặc phát sinh nợ xấu cho ngân hàng, nhất là những dự án triển khai trong giai đoạn 2011-2015.

NHNN cần phải xem lại chỗ này, không phải vì trách nhiệm xã hội mà dự án không chắc chắn, không ổn định vẫn cứ cho vay.

Trách nhiệm xã hội của ngân hàng, với chức năng kinh doanh tiền tệ, là ai có nhu cầu vay mà có khả năng trả được vốn lẫn lãi, không xảy ra nợ xấu thì sẵn sàng cho vay. Nhưng cả bên vay và bên cho vay đều phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra mất vốn, không phải đổ trách nhiệm cho Nhà nước, bắt Nhà nước phải đứng ra gánh", GS.TS Đặng Đình Đào nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển cũng lưu ý, trong điều kiện cả Nhà nước và tư nhân còn khó khăn về đồng vốn thì thay vì để nhà đầu tư trong nước "tay không bắt giặc", cần huy động nguồn lực của các nhà đầu tư nước ngoài, thậm chí phải coi đây là nguồn lực chủ chốt. Tất nhiên, huy động nguồn lực nước ngoài phải là những nhà đầu tư có uy tín, tránh lặp lại vết xe đổ của đường sắt đô thị Hà Nội tuyến Cát Linh-Hà Đông hơn 10 năm vẫn chưa thể đi vào vận hành.

"NHNN và các cơ quan hoạch định chính sách phải cương quyết đối với các dự án BOT "tay không bắt giặc", đến giữa chừng khó khăn thì đòi trả Nhà nước hoặc đề nghị Nhà nước mua lại, đồng thời cần thiết kế chính sách để thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào", ông nói.

Nói đi cũng phải nói lại, vị chuyên gia logistics cho rằng, nói cho vay BOT là trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng, song bản thân ngân hàng cũng là người kinh doanh, phải có lãi thì mới cho vay. Để đảm bảo an toàn cho nguồn vốn của mình thì khi ngân hàng thương mại cho khách hàng hay bất kỳ dự án nào vay, bao giờ cũng phải thẩm định xem dự án đó có hiệu quả không, rủi ro tiềm tàng của nó... Những vấn đề này, trong quản trị rủi ro của ngân hàng đều có.

"Còn nếu thấy dự án không chắc chắn, không đảm bảo tính hiệu quả mà ngân hàng vẫn duyệt cho vay thì có lẽ những người duyệt vay còn có những cân nhắc khác", GS.TS Đặng Đình Đào nhận định và cho rằng, quan trọng là phải mổ xẻ vấn đề nợ xấu của ngân hàng, từ đó xác định biện pháp xử lý cũng như trách nhiệm của cá nhân, tập thể, tránh để biến tướng, chuyển hòa rồi ù xọe cho nhau.

"Phải có quy định, cơ chế làm việc rõ ràng để có người chịu trách nhiệm về vấn đề đó", ông nhấn mạnh.

Bàn đến "trách nhiệm xã hội" của ngân hàng cho vay BOT, GS Đào cũng lưu ý cần nâng cao tính minh bạch của các dự án BOT, kể từ khi triển khai xây dựng đến khi đi vào vận hành, thu tiền.

Thậm chí, ngay ở thời điểm này, khi hầu hết các trạm thu phí đã lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng thì vẫn còn nhiều vấn đề cần xử lý: xe không đi qua cũng bị trừ tiền, một xe qua tính tiền hai xe... Kết quả là doanh nghiệp, người dân vẫn chưa mặn mà với thu phí tự động không dừng. Tính đến đầu năm nay, mới có khoảng 50% phương tiện sử dụng dịch vụ thu phí tự động không dừng.

Điểm sau cùng được vị chuyên gia đề cập, bên cạnh việc phải rút kinh nghiệm sâu sắc hàng loạt dự án BOT do Bộ GTVT triển khai trong giai đoạn 2011-2015 đều áp dụng chỉ định nhà đầu tư, thiếu minh bạch thì cần tránh hiện tượng "tát nước theo mưa" khi thấy Nhà nước đổ tiền vào đầu tư công để thúc đẩy tăng trưởng trong điều kiện khó khăn vì dịch Covid-19.

"Nhiều nơi, nhiều đơn vị lợi dụng chính sách dưới mọi hình thức để đẩy giá lên, chia chác, cuối cùng suất đầu tư tăng cao, gây lãng phí cho ngân sách nhà nước", ông nhấn mạnh.


Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
Châu Âu cạn dần khí đốt dự trữ, báo động rủi ro thiếu hụt năng lượng
17/11/2026 Tin nóng

Châu Âu ghi nhận lượng khí đốt dự trữ tại các kho ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, dù đã bước vào mùa đông.

Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
Giá xăng giảm mạnh, xuống dưới 20.000 đồng/lít
13/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 12/11, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm 1.310-2.260 đồng/lít hoặc kg. Sau kỳ điều hành này, giá xăng E10 RON 95-III còn 19.840 đồng/lít, E5 RON 92 ở mức 19.740 đồng/lít.

Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
Bộ trưởng Tài chính nói về huy động vốn cho các dự án đường sắt
13/11/2026 Tin nóng

Trả lời chất vấn tại Quốc hội sáng 12/11, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm rõ định hướng huy động vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia...

Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
Mỹ công bố kết quả POR20, áp thuế chống bán phá giá tôm Việt Nam từ 6,36% đến 10,71%
10/11/2026 Tin nóng

Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa công bố kết luận cuối cùng trong kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 (POR20) đối với sản phẩm tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu...

Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
Giá xăng giảm sâu, E10 RON 95 còn 21.150 đồng/lít
05/11/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đồng loạt đi xuống, với mức giảm từ 180 đến 2.310 đồng mỗi lít hoặc kg. Trong đó, xăng E10 RON 95-III giảm hơn 2.000 đồng, về còn 21.150 đồng một lít.

Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Xuất nhập khẩu vượt 1.000 tỷ USD: Nâng giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
04/11/2026 Tin nóng

Sau 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam ước vượt 1.000 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ....

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026
02/11/2026 Tin nóng

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng; Phạt đến 40 triệu đồng đối với hành vi thu thập...

'Điểm nóng' Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
"Điểm nóng" Trung Đông ngày 27/10: Mỹ sẵn sàng nối lại chiến dịch tấn công Iran
27/10/2026 Tin nóng

PetroTimes xin gửi đến Quý độc giả những tin tức mới nhất từ điểm nóng tại Trung Đông.

Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
Xuất siêu 1,82 tỷ USD trong nửa đầu tháng 10: Doanh nghiệp nội địa cần nâng sức cạnh tranh
27/10/2026 Tin nóng

Nửa đầu tháng 10/2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 29,25 tỷ USD, tăng 12,41%, trong khi nhập khẩu giảm 4,9%, đưa cán cân thương mại sang trạng thái...

Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
Xuất nhập khẩu Việt Nam tiến sát mốc 1.000 tỷ USD: Động lực tăng trưởng và áp lực nhập siêu
27/10/2026 Tin nóng

Trong 15 ngày đầu tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 56,68 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/10, con số này lên tới...

Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
Việt Nam và EFTA ký Hiệp định thương mại tự do, mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế
18/10/2026 Tin nóng

Ngày 18/10, tại Hà Nội, Việt Nam và các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) chính thức ký Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA)...

Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít
Giá xăng đồng loạt giảm, E10 RON95 giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh trái chiều từ 15h ngày 15/10. Trong đó, xăng E10 RON95-III giảm 1.230 đồng/lít, xăng E5 RON92 giảm 730 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng hơn 1.000 đồng/kg.

Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
Infographics: Những con số kinh tế nổi bật của TP. Hà Nội sau 9 tháng năm 2026
15/10/2026 Tin nóng

Kinh tế TP. Hà Nội 9 tháng năm 2026 duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng thu ngân sách nhà nước đạt 567,6 nghìn tỷ đồng, tổng chi ngân sách địa phương...

Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
Phố Wall: Lạm phát đang hạ nhiệt dù giá dầu vượt 90 USD
14/10/2026 Tin nóng

Các nhà kinh tế dự báo những chỉ số lạm phát chủ chốt tiếp tục hạ nhiệt trong tháng 9, bất chấp giá dầu duy trì ở mức cao.

PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
PVTrans: Thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác
11/10/2026 Tin nóng

Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans) khẳng định thông tin tàu NV Sunshine bị tấn công tại eo biển Hormuz là không chính xác. Toàn bộ thuyền viên, hàng hóa trên tàu đều an toàn và tàu đang hoạt động bình thường theo kế hoạch.

Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
Giá xăng E10 tăng, dầu diesel tiếp tục giảm
09/10/2026 Tin nóng

Từ 15h ngày 8/10, giá xăng E10RON95-III được điều chỉnh tăng 1.065 đồng/lít, trong khi dầu diesel giảm 589 đồng/lít. Đây là kỳ điều hành ghi nhận diễn biến trái chiều giữa các mặt hàng xăng và dầu.

Các 'ông lớn' dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
Các "ông lớn" dầu khí vùng Vịnh tìm đường thoát khỏi điểm nghẽn Hormuz
08/10/2026 Tin nóng

Nhiều tập đoàn dầu khí lớn nhất vùng Vịnh đang kêu gọi đầu tư từ bên ngoài vào các tuyến vận chuyển mới nhằm tránh eo biển Hormuz.

Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
Thu ngân sách từ dầu thô 9 tháng đầu năm tăng gần 34% so với cùng kỳ
07/10/2026 Tin nóng

9 tháng đầu năm 2026, ngân sách Nhà nước thu khoảng 50 nghìn tỷ đồng từ dầu thô, vượt 16,4% dự toán cả năm và tăng 33,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
Dòng dầu qua Hormuz tăng mạnh, vì sao thị trường diesel vẫn thiếu hụt?
03/10/2026 Tin nóng

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng vừa qua ghi nhận mức cao nhất kể từ khi cuộc xung đột liên quan tới Iran nổ ra.