Người trẻ mua nhà trong vòng xoáy lãi suất

Từ giấc mơ an cư đến áp lực từng tháng trả nợ

Chị Đinh Hương Giang (32 tuổi, sống tại một chung cư ở phường Xuân Phương, Hà Nội) từng nghĩ mình đã chạm tay vào giấc mơ an cư khi quyết định vay ngân hàng 1 tỷ đồng để mua căn chung cư nhỏ. Sau nhiều năm trả góp, số nợ của chị hiện còn hơn 300 triệu đồng. Với mức thu nhập ổn định, chị tính toán kỹ và tin rằng khoản vay dài hạn này nằm trong khả năng chi trả.

Thời điểm đầu năm 2025, lãi suất thả nổi cho khoản vay của chị tại Vietcombank vào khoảng 9%/năm. Mỗi tháng, ngoài tiền gốc, số tiền lãi chị phải trả không quá lớn, gia đình vẫn duy trì được nhịp sinh hoạt bình thường. Nhưng chỉ sau vài tháng, lãi suất đã tăng lên khoảng 9,9%/năm, kéo theo số tiền trả ngân hàng mỗi tháng tăng thêm rõ rệt.

"Nghe thì không nhiều, nhưng với thu nhập trung bình, mỗi khoản phát sinh đều thành áp lực. Trước đây còn để ra chút tiền cho con học thêm, cho cả nhà đi chơi cuối tuần, giờ gần như cắt hết. Ưu tiên lớn nhất là trả nợ đúng hạn, không để bị phạt hay dính nợ xấu", chị Giang chia sẻ.

Không chỉ chị Giang, anh Nguyễn Minh Tuấn (35 tuổi, nhân viên IT tại TPHCM) cũng đang trong tình cảnh tương tự. Cuối năm 2023, anh vay gần 1,2 tỷ đồng để mua căn hộ chung cư tại quận Bình Tân (cũ), với gói ưu đãi lãi suất 7,8% trong 12 tháng đầu. Hết thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi tăng lên hơn 11%/năm, khiến khoản trả ngân hàng mỗi tháng của anh tăng thêm gần 3 triệu đồng.

"Trước đây mỗi tháng trả khoảng 13 triệu, giờ lên gần 16 triệu đồng. Lương thì không tăng, chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ. Nhiều lúc nghĩ đến cảnh nếu lãi suất lên 12–13% nữa chắc không trụ nổi, có khi phải bán nhà về thuê lại", anh Tuấn thừa nhận.

Ở nhóm thu nhập thấp hơn, áp lực còn nặng nề hơn. Chị Lê Thị Hồng (28 tuổi, nhân viên bán hàng tại Hà Nội) cho biết, chị và chồng vay hơn 500 triệu đồng mua căn hộ trả góp tại khu vực Hoài Đức. Gần đây, lãi suất điều chỉnh tăng khiến hai vợ chồng phải tính toán từng khoản chi tiêu, thậm chí trì hoãn kế hoạch sinh con vì "chưa dám gánh thêm chi phí".

"Cảm giác lúc ký hợp đồng vay thì nhẹ nhàng, nhưng càng về sau càng thấy mình bị cuốn vào guồng trả nợ. Đi làm chỉ nghĩ đến một việc là cuối tháng đủ tiền trả ngân hàng không", chị Hồng nói.

"Bẫy lãi suất" và nỗi lo vỡ trận tài chính

Theo chia sẻ của một nhân viên tín dụng tại HDBank, các khoản vay mua nhà giải ngân từ đầu năm 2026 hiện phổ biến hai gói ưu đãi: gói 12 tháng đầu lãi suất khoảng 7,5%/năm, sau đó thả nổi lên khoảng 11,5%/năm; hoặc gói 24 tháng đầu 8,5%/năm, rồi cũng thả nổi ở mức tương tự. Khách hàng được chọn một trong hai phương án khi ký hợp đồng, nhưng sau thời gian ưu đãi, mức lãi suất thực tế đều khá cao.

Thực tế, tại ACB, người vay hiện có thể lựa chọn các gói ưu đãi 8,5% trong 3 tháng, 9% trong 6 tháng hoặc 9,5% trong 12 tháng đầu. Trong khi đó, VIB triển khai các gói lãi suất cố định từ 5,9% trong 6 tháng, 6,9% trong 12 tháng, đến 7,9% trong 24 tháng và 8,9% trong 36 tháng. Tuy nhiên, điểm chung của các gói vay này là sau thời gian ưu đãi, lãi suất đều chuyển sang thả nổi, phổ biến quanh mức 11–12%/năm.

Với các khoản vay kéo dài 15–25 năm, chỉ cần lãi suất tăng thêm 2–3 điểm phần trăm so với ban đầu, số tiền phải trả mỗi tháng có thể đội lên vài triệu đồng, vượt xa tính toán của nhiều người mua nhà. Đây cũng là lý do khiến không ít người rơi vào "bẫy lãi suất", bị cuốn vào khoản vay dài hạn với chi phí ngày càng tăng, trong khi thu nhập không theo kịp.

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng, cho rằng lãi suất cho vay mua bất động sản trong giai đoạn hiện nay vẫn chịu nhiều áp lực từ xu hướng tăng lãi suất huy động và chi phí vốn của các ngân hàng.

Theo ông Hiếu, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, lãi suất khó có thể giảm sâu trong ngắn hạn. Người vay mua nhà cần chuẩn bị tâm thế rằng lãi suất thả nổi có thể dao động quanh ngưỡng 10–12%/năm, thậm chí cao hơn ở một số ngân hàng thương mại.

"Nguyên tắc an toàn là người mua nhà chỉ nên dành tối đa 30–40% thu nhập hàng tháng cho việc trả nợ. Quan trọng hơn, khi tính toán vay vốn, không nên chỉ nhìn vào lãi suất ưu đãi ban đầu mà phải giả định kịch bản xấu nhất, ví dụ lãi suất tăng thêm 2–3 điểm phần trăm, mình có còn đủ khả năng chi trả hay không", ông Hiếu khuyến nghị.

Một số chuyên gia bất động sản cũng cho rằng, trong giai đoạn lãi suất cao, người mua nhà nên ưu tiên các phương án giảm đòn bẩy tài chính, kéo dài thời gian tích lũy vốn tự có, hoặc lựa chọn sản phẩm vừa túi tiền hơn thay vì cố gắng "với" những căn hộ vượt quá khả năng.

Từ những câu chuyện như chị Giang, anh Tuấn hay chị Hồng, có thể thấy bức tranh chung của nhiều người trẻ đô thị hiện nay: giấc mơ an cư vẫn còn đó, nhưng đi kèm là nỗi lo dài hạn về tài chính. Khi lãi suất trở thành biến số khó lường, quyết định mua nhà không còn đơn thuần là lựa chọn chỗ ở, mà đã trở thành một bài toán sống còn về sức chịu đựng kinh tế của cả gia đình trong nhiều năm liền.