Toàn cảnh kim loại quý từ 18 - 24/5: Vàng, bạc và sự tái định hình của thị trường phòng thủ

Diễn biến tuần qua cho thấy thị trường kim loại quý đang thay đổi theo cách khác hẳn các chu kỳ trước. Từ nhu cầu vàng vật chất tăng mạnh, sự bùng nổ của các sản phẩm vàng kỹ thuật số, đến xu hướng tích trữ tài sản phòng thủ trong bối cảnh địa chính trị phân mảnh và cạnh tranh chiến lược gia tăng, thị trường đang xuất hiện những dấu hiệu rõ rệt của một cấu trúc phòng thủ mới trong hệ thống tài chính toàn cầu.

QUỐC TẾ

Vàng chịu áp lực điều chỉnh khi lợi suất Mỹ tăng mạnh

Giá vàng thế giới có tuần giao dịch đầy biến động khi áp lực chốt lời gia tăng mạnh sau giai đoạn tăng nóng trước đó. Giá vàng giao ngay (spot gold) có thời điểm giảm xuống quanh 4.503 USD/ounce - mức thấp nhất trong nhiều tuần - trước khi phục hồi trở lại vào cuối tuần.

Reuters cho biết sự phục hồi của đồng USD cùng đà tăng của lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ là nguyên nhân chính gây áp lực lên thị trường vàng. Giới đầu tư bắt đầu lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể duy trì chính sách tiền tệ cứng rắn lâu hơn dự kiến nếu lạm phát chưa hạ nhiệt hoàn toàn.

Thông thường, lợi suất trái phiếu tăng sẽ khiến vàng - tài sản không sinh lãi - trở nên kém hấp dẫn hơn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là dù chịu áp lực điều chỉnh khá mạnh, vàng vẫn giữ được vùng giá cực cao, cho thấy lực cầu nền tảng đối với kim loại quý này vẫn rất lớn.

Nhiều chuyên gia cho rằng đây không còn là một chu kỳ tăng giá thông thường của vàng như các giai đoạn trước. Trong hai năm gần đây, các ngân hàng trung ương toàn cầu liên tục mua vào lượng vàng kỷ lục, trong khi nhiều nền kinh tế lớn đẩy mạnh xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối và giảm phụ thuộc vào đồng USD.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), lượng vàng mua ròng của các ngân hàng trung ương toàn cầu đã vượt 1.000 tấn trong nhiều năm liên tiếp - mức rất hiếm gặp trong lịch sử hiện đại. Điều này cho thấy vàng đang dần được nhìn nhận trở lại như một tài sản chiến lược trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, căng thẳng thương mại và xu hướng phi USD hóa gia tăng.

Ngân hàng Thế giới dự báo nhóm kim loại quý có thể tăng 42% trong năm 2026

Một trong những báo cáo gây chú ý nhất tuần qua đến từ Ngân hàng Thế giới (World Bank). Trong báo cáo Commodity Markets Outlook mới nhất, tổ chức này cho rằng nhóm kim loại quý có thể tăng tới 42% trong năm 2026 trước khi điều chỉnh giảm khoảng 8% vào năm 2027.

World Bank nhận định bất ổn địa chính trị kéo dài, xung đột thương mại và nhu cầu phòng thủ tài sản đang tạo ra lực đẩy rất mạnh cho vàng và các kim loại quý khác.

Điều đáng chú ý là dự báo này xuất hiện trong bối cảnh nhiều tổ chức tài chính lớn trên thế giới cũng đang đồng loạt nâng triển vọng dài hạn đối với vàng. Đây là điều hiếm thấy trong lịch sử thị trường hiện đại, bởi vàng thường chỉ được xem là tài sản trú ẩn ngắn hạn trong các giai đoạn khủng hoảng.

Theo giới phân tích, việc một tổ chức đa phương lớn như World Bank đưa ra dự báo tăng mạnh đối với nhóm kim loại quý cho thấy giới hoạch định chính sách toàn cầu đang đánh giá lại vai trò của vàng trong hệ thống tài chính quốc tế.

Không ít ý kiến cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn mà vàng không còn đơn thuần là “tài sản chống lạm phát”, mà dần trở thành một công cụ phòng vệ chiến lược trước những biến động của trật tự kinh tế toàn cầu.

Hội đồng Vàng Thế giới thúc đẩy hạ tầng “vàng kỹ thuật số”

Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council - WGC) tuần qua công bố sáng kiến “Gold as a Service” (GaaS), hướng tới xây dựng một hạ tầng dùng chung cho các tổ chức phát hành sản phẩm vàng kỹ thuật số.

Theo WGC, thị trường vàng kỹ thuật số hiện vẫn bị phân mảnh mạnh giữa các nền tảng, ngân hàng và tổ chức tài chính. Việc thiếu tiêu chuẩn chung khiến khả năng mở rộng của thị trường còn hạn chế.

Sáng kiến GaaS được xem như một nỗ lực nhằm tạo ra “đường ray hạ tầng” cho các sản phẩm vàng số trong tương lai, tương tự cách các hệ thống thanh toán điện tử từng phát triển mạnh nhờ các nền tảng dùng chung.

Động thái này cho thấy thị trường vàng đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Nếu trước đây vàng chủ yếu được nắm giữ dưới dạng vật chất hoặc ETF, thì hiện nay các định chế tài chính đang tìm cách số hóa vàng để tăng khả năng giao dịch, lưu chuyển và tích hợp vào hệ sinh thái tài chính số.

Giới phân tích cho rằng đây có thể là một bước chuyển mang tính cấu trúc đối với thị trường vàng toàn cầu. Trong tương lai, ranh giới giữa vàng vật chất, vàng ETF và vàng kỹ thuật số có thể ngày càng mờ đi khi các nền tảng giao dịch và lưu ký phát triển mạnh hơn.

Perth Mint lập kỷ lục hơn 40 tỷ USD xuất khẩu vàng

Trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, dữ liệu từ Perth Mint (Australia) lại cho thấy một tín hiệu hoàn toàn khác: nhu cầu vàng vật chất toàn cầu vẫn cực kỳ mạnh.

Theo chính quyền bang Tây Australia, Perth Mint đã ghi nhận năm xuất khẩu bullion và các sản phẩm kim loại quý vượt 40 tỷ USD - mức cao kỷ lục trong lịch sử hoạt động của tổ chức này và vượt xa mức đỉnh cũ 31,3 tỷ USD.

Perth Mint là một trong những trung tâm tinh luyện và giao dịch vàng vật chất lớn nhất thế giới. Vì vậy, dữ liệu xuất khẩu của đơn vị này thường được xem là thước đo khá quan trọng đối với nhu cầu vàng vật chất toàn cầu.

Điều đáng chú ý là kỷ lục này xuất hiện trong bối cảnh giá vàng đã tăng lên vùng rất cao. Thông thường, giá tăng mạnh sẽ khiến nhu cầu vàng vật chất suy giảm do chi phí tích trữ tăng lên. Tuy nhiên, thị trường hiện tại lại cho thấy xu hướng ngược lại.

Theo nhiều chuyên gia, điều này phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản ngày càng mạnh của các tổ chức và nhà đầu tư lớn trên toàn cầu. Trong bối cảnh bất ổn kéo dài, vàng vật chất vẫn được xem là một dạng “tiền tệ cuối cùng” có khả năng bảo toàn giá trị trong dài hạn.

Bạc giằng co mạnh quanh vùng 76 - 77 USD/ounce

Thị trường bạc tuần qua tiếp tục chứng kiến những nhịp biến động mạnh sau giai đoạn tăng nóng đầu năm 2026.

Theo Yahoo Finance, bạc futures giao dịch chủ yếu trong vùng 76 - 77 USD/ounce, phản ánh trạng thái giằng co giữa lực chốt lời và kỳ vọng tăng giá dài hạn.

Khác với vàng, bạc vừa mang tính chất kim loại quý vừa đóng vai trò kim loại công nghiệp chiến lược trong các ngành như năng lượng mặt trời, điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và công nghệ AI.

Theo nhiều báo cáo quốc tế, thị trường bạc toàn cầu hiện đã bước sang năm thiếu hụt cung cầu thứ 6 liên tiếp. Nhu cầu bạc từ ngành năng lượng mặt trời và điện khí hóa tiếp tục tăng mạnh, trong khi nguồn cung khai thác mới tăng chậm do chi phí khai khoáng leo thang và chất lượng quặng suy giảm tại nhiều khu vực.

Điều này khiến bạc trở thành một trong những tài sản biến động mạnh nhất thị trường hiện nay. Khi tâm lý phòng thủ tăng lên, bạc thường hưởng lợi cùng vàng. Nhưng khi kinh tế suy yếu hoặc hoạt động công nghiệp giảm tốc, bạc lại chịu áp lực mạnh hơn vàng.

Nhiều chuyên gia cho rằng thị trường bạc hiện đang bước vào giai đoạn tái tích lũy sau cú tăng lịch sử đầu năm 2026. Nếu nhu cầu công nghiệp tiếp tục duy trì mạnh trong các lĩnh vực AI, trung tâm dữ liệu và năng lượng tái tạo, bạc có thể còn dư địa tăng giá đáng kể trong trung hạn.

JPMorgan và nhiều định chế lớn tiếp tục đặt cược vào vàng

Dù thị trường vừa trải qua các nhịp điều chỉnh mạnh, nhiều định chế tài chính lớn vẫn duy trì quan điểm rất lạc quan đối với vàng.

Một số báo cáo chiến lược gần đây của JPMorgan cho rằng giá vàng có thể tiến tới vùng 6.000 USD/ounce trong các kịch bản căng thẳng địa chính trị kéo dài và dòng vốn phòng thủ tiếp tục gia tăng mạnh. Deutsche Bank và Societe Generale cũng đã nâng đáng kể dự báo dài hạn đối với vàng trong chu kỳ hiện nay.

Điều đáng chú ý là các dự báo này không còn dựa hoàn toàn vào yếu tố lạm phát như các chu kỳ trước. Thay vào đó, giới tài chính quốc tế đang ngày càng tập trung vào các yếu tố mang tính cấu trúc như: xu hướng phi USD hóa, sự phân mảnh địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc và nhu cầu dự trữ tài sản an toàn của ngân hàng trung ương.

Trong nhiều thập niên, vàng thường bị xem là tài sản “cũ kỹ” trong thế giới tài chính hiện đại. Nhưng hiện nay, khi bất ổn địa chính trị gia tăng và niềm tin vào các hệ thống tài chính toàn cầu bắt đầu xuất hiện dấu hiệu rạn nứt, vai trò của vàng dường như đang được đánh giá lại.

Thị trường bạch kim bất ngờ chuyển sang thặng dư

Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới (WPIC) tuần qua cho biết thị trường bạch kim đã ghi nhận thặng dư khoảng 268.000 ounce trong quý I/2026 - quý thặng dư đầu tiên sau 6 quý thiếu hụt liên tiếp.

Theo WPIC, các cú sốc địa chính trị tại Trung Đông và sự thay đổi trong dòng chảy thương mại toàn cầu là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến diễn biến này.

Bạch kim vốn là kim loại đặc biệt nhạy cảm với chuỗi cung ứng toàn cầu do nguồn cung tập trung mạnh tại Nam Phi và Nga. Chỉ cần các tuyến vận tải hoặc chuỗi logistics bị gián đoạn, thị trường có thể lập tức biến động mạnh.

Trong những năm gần đây, bạch kim còn được hưởng lợi từ nhu cầu công nghiệp liên quan đến hydro, pin nhiên liệu và công nghệ chuyển đổi năng lượng.

Tuy nhiên, sự biến động của kinh tế toàn cầu cũng khiến nhu cầu xe hơi và công nghiệp suy yếu tại một số khu vực, tạo áp lực ngắn hạn lên giá bạch kim.

Giới phân tích cho rằng thị trường bạch kim hiện vẫn nằm trong trạng thái rất nhạy cảm. Chỉ cần nguồn cung Nam Phi gặp gián đoạn hoặc nhu cầu công nghiệp phục hồi mạnh hơn dự kiến, cán cân cung cầu có thể nhanh chóng đảo chiều trở lại.

Làn sóng sáp nhập và mua lại khai khoáng tiếp tục tăng tốc

Ngành khai khoáng thế giới tuần qua tiếp tục chứng kiến một thương vụ sáp nhập và mua lại (M&A) lớn khi Equinox Gold công bố kế hoạch mua lại Orla Mining.

Theo Reuters, thương vụ này có thể tạo ra một trong những nhà sản xuất vàng lớn nhất Bắc Mỹ với giá trị khoảng 18,5 tỷ USD và sản lượng dự kiến khoảng 1,1 triệu ounce vàng vào năm 2026.

Làn sóng hợp nhất ngành khai khoáng đang diễn ra mạnh trên toàn cầu trong bối cảnh giá vàng duy trì ở mức cao, chi phí khai thác tăng mạnh, trữ lượng mỏ mới ngày càng khó tìm và các tiêu chuẩn môi trường - xã hội và quản trị (ESG) trở nên khắt khe hơn.

Trong nhiều năm qua, ngành khai khoáng thế giới đối mặt với tình trạng suy giảm chất lượng quặng và chi phí khai thác leo thang. Điều này buộc các doanh nghiệp lớn phải mở rộng quy mô thông qua M&A để duy trì hiệu quả vận hành.

Theo giới chuyên gia, làn sóng sáp nhập hiện nay có thể chỉ mới bắt đầu nếu giá vàng tiếp tục duy trì ở vùng cao lịch sử.

Đồng trở thành “kim loại AI” mới của thế giới

Dù không thuộc nhóm kim loại quý truyền thống, đồng tuần qua vẫn là một trong những chủ đề nóng nhất thị trường hàng hóa toàn cầu.

Reuters cho biết giá đồng tiếp tục tăng mạnh khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI, hạ tầng điện và hệ thống năng lượng mới bùng nổ trên toàn cầu.

Nhiều chuyên gia gọi đồng là “dầu mỏ của kỷ nguyên điện khí hóa”, còn một số nhà đầu tư bắt đầu xem đồng như “cổ phiếu AI dưới dạng kim loại”.

Lý do là bởi sự bùng nổ của AI đang kéo theo nhu cầu khổng lồ đối với trung tâm dữ liệu, hệ thống điện, chip xử lý và hạ tầng truyền tải năng lượng.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu điện cho các trung tâm dữ liệu AI toàn cầu đang tăng nhanh hơn đáng kể so với dự báo trước đây, kéo theo nhu cầu rất lớn đối với đồng, bạc và nhiều kim loại công nghiệp khác.

Trong khi đó, nguồn cung đồng toàn cầu lại tăng chậm do thời gian phát triển mỏ mới ngày càng kéo dài, chi phí khai thác tăng cao và nhiều dự án gặp phản đối về môi trường.

Diễn biến của thị trường đồng cũng cho thấy ranh giới giữa kim loại quý và kim loại công nghiệp đang ngày càng gắn kết hơn trong chu kỳ kinh tế mới.

TRONG NƯỚC

Vàng nội “bốc hơi” 30 triệu đồng/lượng sau gần 3 tháng

Nếu thị trường quốc tế tuần qua cho thấy sự giằng co dữ dội giữa lợi suất trái phiếu Mỹ, đồng USD và vai trò trú ẩn của vàng, thì tại Việt Nam, các tác động của làn sóng điều chỉnh này cũng đã phản ánh rất rõ trên cả thị trường vàng lẫn bạc.

Theo bài viết “Chưa đầy 3 tháng, giá vàng nội ‘bốc hơi’ 30 triệu đồng/lượng” đăng trên Báo Pháp luật TP.HCM ngày 23/5 của tác giả Thùy Linh, giá vàng miếng SJC đến cuối tuần đã giảm xuống còn khoảng 158,5 - 161,5 triệu đồng/lượng, thấp hơn khoảng 30 triệu đồng/lượng so với vùng đỉnh lịch sử hồi đầu tháng 3.

Bài viết cho biết giá vàng trong nước hiện đã rơi xuống vùng thấp nhất trong nhiều tháng, trong khi thị trường quốc tế vẫn neo quanh mốc 4.500 USD/ounce. Điều này cho thấy thị trường vàng nội địa đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh sau thời kỳ tăng nóng kéo dài.

Đáng chú ý, bài viết cũng nhấn mạnh rằng áp lực lớn nhất với vàng hiện nay đến từ mặt bằng lợi suất trái phiếu Mỹ vẫn duy trì ở mức rất cao. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm hiện neo trên 5%/năm, còn kỳ hạn 10 năm duy trì trên 4,5%/năm - mức đủ lớn để tạo áp lực đáng kể lên các tài sản không sinh lợi như vàng.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn nằm ở góc nhìn dài hạn.

Theo báo cáo “In Gold We Trust” của Công ty quản lý tài sản Incrementum AG, được dẫn lại trong bài viết của Báo Pháp luật TP.HCM, đợt tăng giá lịch sử hiện nay của vàng không còn đơn thuần là một chu kỳ đầu cơ ngắn hạn, mà phản ánh quá trình “tái tiền tệ hóa” (remonetization) của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Báo cáo cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà phân mảnh địa chính trị, xu hướng phi USD hóa, biến động lạm phát và sự suy giảm niềm tin vào tiền pháp định đang khiến vàng dần quay trở lại vai trò như một tài sản tiền tệ chiến lược.

Tác động kép của thị trường bạc

Trong khi đó, thị trường bạc lại phản ánh một sắc thái khác của chu kỳ hiện nay.

Ngày 21/5, Tạp chí điện tử Doanh nhân Sài Gòn đăng bài “Thị trường bạc chịu tác động kép từ lãi suất và USD” của tác giả Nguyễn Sơn, cho biết giá bạc quốc tế đang chịu áp lực khi thị trường ngày càng nghiêng về khả năng Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.

Bài viết dẫn nhận định của chuyên gia James Hyerczyk cho rằng sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ đang khiến dòng tiền đầu cơ rút dần khỏi bạc sau giai đoạn tăng nóng trước đó.

Không giống vàng, bạc vừa là kim loại quý vừa là nguyên liệu công nghiệp quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Điều này khiến bạc thường biến động mạnh hơn vàng mỗi khi kỳ vọng kinh tế hoặc lãi suất thay đổi.

Ở góc độ thị trường trong nước, ngày 23/5, báo Vietnamnet bản tiếng Anh đăng bài “Peak silver buyers lose VND40 million/kg amid 30% market crash”, phản ánh tình trạng nhiều nhà đầu tư bạc đang chịu thua lỗ rất lớn sau đợt điều chỉnh mạnh của thị trường.

Theo bài viết, có nhà đầu tư mua bạc ở vùng đỉnh đã lỗ gần 40 triệu đồng/kg chỉ sau vài tháng, trong khi thị trường xuất hiện tình trạng người bán phải chờ nhiều ngày mới nhận được tiền từ các đại lý giao dịch bạc.

Bài viết cũng dẫn nhận định của ông Trần Trọng Đức - CEO Virtus Prosperity - cho rằng bạc là tài sản có độ biến động cao hơn vàng rất nhiều do mang đồng thời hai đặc tính: vừa là kim loại quý, vừa là nguyên liệu công nghiệp.

Theo ông Đức, thị trường bạc trong nước hiện vẫn thiếu một khung pháp lý rõ ràng và có tính thanh khoản thấp hơn đáng kể so với vàng, khiến nhà đầu tư phải đối mặt với rủi ro lớn hơn trong các giai đoạn biến động mạnh.

Rộ dự báo vàng có thể lên 6.800 USD/ounce trước Lễ Lao động Mỹ

Tuần qua, mạng xã hội tài chính và nhiều diễn đàn đầu tư quốc tế xuất hiện làn sóng dự báo cực kỳ lạc quan về giá vàng, trong đó đáng chú ý là nhận định cho rằng vàng có thể tiến tới vùng 6.800 USD/ounce trước kỳ nghỉ Labor Day (Lễ Lao động) của Mỹ vào đầu tháng 9.

Một số tài khoản tài chính có lượng theo dõi lớn trên nền tảng X (Twitter cũ), YouTube và các diễn đàn đầu tư vàng đã liên tục lan truyền quan điểm cho rằng thị trường vàng đang bước vào “giai đoạn tăng tốc cuối” của một siêu chu kỳ tăng giá mới.

Khẩu hiệu như “Giữa hỗn loạn, vàng vẫn là vàng” hay “Vàng là đồng tiền thực sự cuối cùng” xuất hiện với tần suất dày đặc trong tuần qua, phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản đang gia tăng mạnh trong một bộ phận nhà đầu tư cá nhân toàn cầu.

Dù phần lớn các dự báo này chưa đến từ các tổ chức tài chính chính thống, giới quan sát cho rằng hiện tượng trên vẫn đáng chú ý bởi nó phản ánh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), kỳ vọng vàng tiếp tục tăng mạnh và niềm tin rằng bất ổn địa chính trị toàn cầu còn kéo dài

Trong lịch sử thị trường tài chính, các giai đoạn xuất hiện dự báo giá cực đoan thường là dấu hiệu cho thấy tâm lý thị trường đang bước vào trạng thái rất nhạy cảm.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng lưu ý rằng các kịch bản giá quá cao trong thời gian ngắn vẫn cần được nhìn nhận thận trọng, bởi thị trường vàng luôn có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh mạnh khi đồng USD tăng giá hoặc lợi suất trái phiếu Mỹ bật tăng trở lại.