Từ chuỗi cung ứng của Nike: Thiếu sót chưa dễ sửa...
Doanh nghiệp Việt không tham gia được vào chuỗi cung ứng, lương lao động còn thấp... là những vấn đề chưa thể sớm thay đổi.
Là một trong những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề của làn sóng đại dịch Covid-19 lần thứ tư, hồi tháng 7/2021, Nike - doanh nghiệp thời trang, giày dép của Mỹ đã thông báo tạm dừng sản xuất tại Việt Nam.
Công ty nghiên cứu BTIG của Phố Wall ước tính, Nike mất 40 triệu đôi giày mỗi tháng do ngừng sản xuất, tương đương tổng cộng 80 triệu đôi. Có tới 43% sản phẩm của Nike xuất xứ từ Việt Nam.
Trong báo cáo về tình hình hoạt động kinh doanh mới đây, Nike cho biết, việc tạm dừng các nhà máy ở Việt Nam và vấn đề chuỗi cung ứng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của doanh nghiệp, tuy nhiên đây là các yếu tố mang tính nhất thời và các nhà máy tại Việt Nam đang dần mở cửa trở lại.
Dữ liệu sản xuất của Nike cho thấy, tính đến hết tháng 8/2021, có 138 nhà sản xuất, cung ứng của công ty này đặt nhà máy tại Việt Nam. Đáng lưu ý, thống kê cho thấy, các nhà cung ứng chủ lực cho Nike đều là những doanh nghiệp FDI tên tuổi trong ngành may mặc, da giày tại Việt Nam, như Tae Kwang Vina Industrial, Chang Shin, Việt Nam Mộc Bài (Hàn Quốc); Gain Lucky (Trung Quốc), Woldon (Hong Kong, Trung Quốc); Pou Sung, Pou Chen, Dora Orient (Đài Loan, Trung Quốc)... Các nhà máy này có tổng cộng gần 484.000 lao động.
Theo PGS.TS Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công thương, Việt Nam xuất khẩu giày dép hàng đầu thế giới nhưng doanh nghiệp Việt cho tới nay vẫn đứng ngoài chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp hàng đầu như Nike. Đây là một trong những nhược điểm của nền kinh tế Việt Nam, xảy ra không chỉ trong chuỗi sản xuất của Nike mà với cả các doanh nghiệp FDI khác, trong các lĩnh vực, ngành nghề khác.
Chẳng hạn như Samsung, tập đoàn này nhiều lần mời chào, đánh tiếng tìm nhà cung ứng nhưng doanh nghiệp Việt không tham gia được, ngoại trừ phần bao bì. Mà phần bao bì không phải doanh nghiệp Việt làm được toàn bộ, chỉ là phần đơn giản mà thôi.
"Khi thu hút FDI đầu tư vào Việt Nam, chúng ta chưa kết nối được doanh nghiệp Việt Nam với phần đầu nguồn, dịch vụ trong quá trình sản xuất và hạ nguồn của các cơ sở sản xuất của FDI
Đây là khiếm khuyết của nền kinh tế, làm giảm đáng kể hiệu quả của việc tiếp nhận vốn FDI. Việt Nam đã ký kết các FTA, các hiệp định bảo hộ đầu tư. Nếu các doanh nghiệp của Việt Nam nhập khẩu được công nghệ tiên tiến, phù hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp FDI, tương thích với sản phẩm của họ thì lúc đó doanh nghiệp Việt mới kết nối được với đầu vào cũng như đầu ra của quá trình sản xuất của FDI", ông Thắng nói.
Vị chuyên gia khẳng định, Việt Nam đã nhìn ra vấn đề này và đang khuyến khích các doanh nghiệp trong nước thay đổi.
Trong lĩnh vực sản xuất lắp ráp ô tô, Thaco là một ví dụ. Với thị trường trong nước, Thaco cung cấp các sản phẩm như kính, nhíp, ghế, dây điện, máy lạnh, Audio, AVN, ống xả, moving parts, la phông trần, tappi sàn, tấm lót khoang hành lý, pallet nhựa xe đẩy hàng, sơn linh kiện nhựa, cản xe, khuôn, linh kiện cơ khí ô tô, cơ khí xây dựng, cơ khí nông nghiệp, thiết bị công nghiệp… cho các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của Thaco tại Khu công nghiệp Thaco Chu Lai và các công ty bên ngoài Thaco.
Thaco cũng trở thành nhà cung cấp linh kiện, thiết bị gốc (OEM) cấp 1 và cấp 2, xuất khẩu các sản phẩm như linh kiện composite, nhíp, cản xe, áo ghế, bọc cần số, khung ghế bằng vật liệu composite, thùng xe, bồn nhiên liệu, khuôn công nghiệp, xe đẩy hành lý sân bay, linh kiện cơ khí nông nghiệp… cho các đối tác Hàn Quốc, Malaysia, Nhật Bản...
Tuy nhiên, PGS.TS Phạm Tất Thắng lưu ý, vẫn còn nhiều lĩnh vực khác như điện thoại thông minh, máy tính, dệt may, giày dép... đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư khác. Trong dệt may, ít ra Việt Nam cũng đã giải quyết được vấn đề về sợi, một phần về vải, thậm chí có thể xuất khẩu. Tuy nhiên, đòi hỏi trong quá trình sản xuất của lĩnh vực dệt may hết sức phức tạp, cần thay đổi theo thị trường, mà sự thay đổi, thích ứng này của doanh nghiệp Việt chưa làm được.
Một vấn đề khác được PGS.TS Phạm Tất Thắng chỉ ra khi nhìn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, đó là thu nhập của người lao động. FDI đầu tư vào Việt Nam góp phần giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, nhưng mức lương họ được hưởng còn thấp.
"Một trong những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp FDI chọn Việt Nam đầu tư, đó là giá nhân công rẻ.
Nếu lương người lao động không thấp liệu các doanh nghiệp FDI có chọn Việt Nam? Lương người lao động ở Việt Nam đang nhích lên, sức hấp dẫn của Việt Nam đối với doanh nghiệp FDI sẽ giảm đi.
Chúng ta luôn mong muốn lương của người lao động tăng lên, nhưng cao lên thì FDI đi tìm nơi khác, họ có thể sang Bangladesh, Campuchia, Indonesia... Do đó, bài toán lợi ích quốc gia, lợi ích người lao động và lợi ích nhà đầu tư phải hài hòa", PGS.TS Phạm Tất Thắng nêu rõ.
Liên quan đến khả năng để doanh nghiệp Việt Nam gia nhập vào chuỗi sản xuất toàn cầu, trong nhiều lần trao đổi với báo chí, lãnh đạo Hiệp hội Da giày Túi xách Việt Nam (Lefaso) thừa nhận đây là chuyện khó, nhưng không phải là quá khó. Vấn đề là khi vào chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi phải có sự kiên trì, chấp nhận rủi ro và cả vốn liếng đầu tư, nhất là có đội ngũ về quản lý, công nghệ, nhà máy sản xuất đủ lớn. Đã có nhiều công ty trong nước làm được, bằng cách đầu tư vốn và thuê quản lý nước ngoài.
Bên cạnh đó, để nâng cao phần giá trị gia tăng, các doanh nghiệp Việt cần cố gắng nhận đơn hàng trực tiếp, thay vì nhận qua trung gian từ Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kong như hiện nay. Doanh nghiệp Việt cần làm chủ chuỗi cung ứng và thoát dần ra khỏi gia công; phát triển sản phẩm, tham gia vào các khâu làm mẫu, thiết kế…
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…
Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
Cao su Đồng Phú chốt ngày 16/11 đăng ký cuối cùng để trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt, tỷ lệ 14%, dự kiến chi gần 122 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm...
VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
VLXD Biên Hòa chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 25%, dự chi gần 117 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp lãi ròng gần 566 tỷ đồng, tăng 182%...
PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
PNJ từng phê duyệt góp 32,5 tỷ đồng để thành lập CTCP Giải pháp Tài sản An Tín hồi đầu năm. Đến nay chưa đầy 8 tháng, doanh nghiệp thông qua chủ trương thoái toàn...
PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của PJICO tăng gần 20% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, lợi nhuận tài chính tăng gần 55% trong khi biên lợi nhuận bảo hiểm thu hẹp, với...
REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
Trước nhu cầu công việc gia tăng mạnh, Công ty CP Cơ điện lạnh (HoSE: REE) đang hướng tới mở rộng năng lực thi công của REE M&E thông qua sáp nhập thêm các doanh nghiệp nhỏ.
TCBS dự kiến rót gần 1.100 tỷ đồng vào TCEX, hướng tới vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) phê duyệt phương án mua cổ phần tại TCEX với tổng giá trị tối đa gần 1.100 tỷ đồng, đáp ứng các...


























