Từ chuỗi cung ứng của Nike: Thiếu sót chưa dễ sửa...
Doanh nghiệp Việt không tham gia được vào chuỗi cung ứng, lương lao động còn thấp... là những vấn đề chưa thể sớm thay đổi.
Là một trong những doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề của làn sóng đại dịch Covid-19 lần thứ tư, hồi tháng 7/2021, Nike - doanh nghiệp thời trang, giày dép của Mỹ đã thông báo tạm dừng sản xuất tại Việt Nam.
Công ty nghiên cứu BTIG của Phố Wall ước tính, Nike mất 40 triệu đôi giày mỗi tháng do ngừng sản xuất, tương đương tổng cộng 80 triệu đôi. Có tới 43% sản phẩm của Nike xuất xứ từ Việt Nam.
Trong báo cáo về tình hình hoạt động kinh doanh mới đây, Nike cho biết, việc tạm dừng các nhà máy ở Việt Nam và vấn đề chuỗi cung ứng đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của doanh nghiệp, tuy nhiên đây là các yếu tố mang tính nhất thời và các nhà máy tại Việt Nam đang dần mở cửa trở lại.
Dữ liệu sản xuất của Nike cho thấy, tính đến hết tháng 8/2021, có 138 nhà sản xuất, cung ứng của công ty này đặt nhà máy tại Việt Nam. Đáng lưu ý, thống kê cho thấy, các nhà cung ứng chủ lực cho Nike đều là những doanh nghiệp FDI tên tuổi trong ngành may mặc, da giày tại Việt Nam, như Tae Kwang Vina Industrial, Chang Shin, Việt Nam Mộc Bài (Hàn Quốc); Gain Lucky (Trung Quốc), Woldon (Hong Kong, Trung Quốc); Pou Sung, Pou Chen, Dora Orient (Đài Loan, Trung Quốc)... Các nhà máy này có tổng cộng gần 484.000 lao động.
Theo PGS.TS Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công thương, Việt Nam xuất khẩu giày dép hàng đầu thế giới nhưng doanh nghiệp Việt cho tới nay vẫn đứng ngoài chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp hàng đầu như Nike. Đây là một trong những nhược điểm của nền kinh tế Việt Nam, xảy ra không chỉ trong chuỗi sản xuất của Nike mà với cả các doanh nghiệp FDI khác, trong các lĩnh vực, ngành nghề khác.

Chẳng hạn như Samsung, tập đoàn này nhiều lần mời chào, đánh tiếng tìm nhà cung ứng nhưng doanh nghiệp Việt không tham gia được, ngoại trừ phần bao bì. Mà phần bao bì không phải doanh nghiệp Việt làm được toàn bộ, chỉ là phần đơn giản mà thôi.
"Khi thu hút FDI đầu tư vào Việt Nam, chúng ta chưa kết nối được doanh nghiệp Việt Nam với phần đầu nguồn, dịch vụ trong quá trình sản xuất và hạ nguồn của các cơ sở sản xuất của FDI
Đây là khiếm khuyết của nền kinh tế, làm giảm đáng kể hiệu quả của việc tiếp nhận vốn FDI. Việt Nam đã ký kết các FTA, các hiệp định bảo hộ đầu tư. Nếu các doanh nghiệp của Việt Nam nhập khẩu được công nghệ tiên tiến, phù hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp FDI, tương thích với sản phẩm của họ thì lúc đó doanh nghiệp Việt mới kết nối được với đầu vào cũng như đầu ra của quá trình sản xuất của FDI", ông Thắng nói.
Vị chuyên gia khẳng định, Việt Nam đã nhìn ra vấn đề này và đang khuyến khích các doanh nghiệp trong nước thay đổi.
Trong lĩnh vực sản xuất lắp ráp ô tô, Thaco là một ví dụ. Với thị trường trong nước, Thaco cung cấp các sản phẩm như kính, nhíp, ghế, dây điện, máy lạnh, Audio, AVN, ống xả, moving parts, la phông trần, tappi sàn, tấm lót khoang hành lý, pallet nhựa xe đẩy hàng, sơn linh kiện nhựa, cản xe, khuôn, linh kiện cơ khí ô tô, cơ khí xây dựng, cơ khí nông nghiệp, thiết bị công nghiệp… cho các nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô của Thaco tại Khu công nghiệp Thaco Chu Lai và các công ty bên ngoài Thaco.
Thaco cũng trở thành nhà cung cấp linh kiện, thiết bị gốc (OEM) cấp 1 và cấp 2, xuất khẩu các sản phẩm như linh kiện composite, nhíp, cản xe, áo ghế, bọc cần số, khung ghế bằng vật liệu composite, thùng xe, bồn nhiên liệu, khuôn công nghiệp, xe đẩy hành lý sân bay, linh kiện cơ khí nông nghiệp… cho các đối tác Hàn Quốc, Malaysia, Nhật Bản...
Tuy nhiên, PGS.TS Phạm Tất Thắng lưu ý, vẫn còn nhiều lĩnh vực khác như điện thoại thông minh, máy tính, dệt may, giày dép... đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư khác. Trong dệt may, ít ra Việt Nam cũng đã giải quyết được vấn đề về sợi, một phần về vải, thậm chí có thể xuất khẩu. Tuy nhiên, đòi hỏi trong quá trình sản xuất của lĩnh vực dệt may hết sức phức tạp, cần thay đổi theo thị trường, mà sự thay đổi, thích ứng này của doanh nghiệp Việt chưa làm được.
Một vấn đề khác được PGS.TS Phạm Tất Thắng chỉ ra khi nhìn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, đó là thu nhập của người lao động. FDI đầu tư vào Việt Nam góp phần giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, nhưng mức lương họ được hưởng còn thấp.
"Một trong những yếu tố quan trọng để doanh nghiệp FDI chọn Việt Nam đầu tư, đó là giá nhân công rẻ.
Nếu lương người lao động không thấp liệu các doanh nghiệp FDI có chọn Việt Nam? Lương người lao động ở Việt Nam đang nhích lên, sức hấp dẫn của Việt Nam đối với doanh nghiệp FDI sẽ giảm đi.
Chúng ta luôn mong muốn lương của người lao động tăng lên, nhưng cao lên thì FDI đi tìm nơi khác, họ có thể sang Bangladesh, Campuchia, Indonesia... Do đó, bài toán lợi ích quốc gia, lợi ích người lao động và lợi ích nhà đầu tư phải hài hòa", PGS.TS Phạm Tất Thắng nêu rõ.
Liên quan đến khả năng để doanh nghiệp Việt Nam gia nhập vào chuỗi sản xuất toàn cầu, trong nhiều lần trao đổi với báo chí, lãnh đạo Hiệp hội Da giày Túi xách Việt Nam (Lefaso) thừa nhận đây là chuyện khó, nhưng không phải là quá khó. Vấn đề là khi vào chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi phải có sự kiên trì, chấp nhận rủi ro và cả vốn liếng đầu tư, nhất là có đội ngũ về quản lý, công nghệ, nhà máy sản xuất đủ lớn. Đã có nhiều công ty trong nước làm được, bằng cách đầu tư vốn và thuê quản lý nước ngoài.
Bên cạnh đó, để nâng cao phần giá trị gia tăng, các doanh nghiệp Việt cần cố gắng nhận đơn hàng trực tiếp, thay vì nhận qua trung gian từ Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kong như hiện nay. Doanh nghiệp Việt cần làm chủ chuỗi cung ứng và thoát dần ra khỏi gia công; phát triển sản phẩm, tham gia vào các khâu làm mẫu, thiết kế…
WinMart báo lãi lần đầu tiên sau 5 năm về tay tỷ phú Nguyễn Đăng Quang, chiến lược nào giúp Masan thắng lớn?
Theo đó, năm 2024, WinCommerce đã ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 5,7 tỷ đồng, đảo ngược hoàn toàn so với khoản lỗ hơn 599 tỷ đồng trong năm 2023.
Từng làm F&B, doanh nghiệp Việt gây bất ngờ khi lấn sân năng lượng, vừa ký hết hợp tác cùng ông lớn châu Âu
Từng bắt đầu từ một lĩnh vực khác, doanh nghiệp Việt này đang khiến giới chuyên môn bất ngờ khi chính thức ký kết hợp tác với một tập đoàn sừng sỏ trên thế giới.
KCN Dốc Đá Trắng – "Cứ điểm" chiến lược mới của Viglacera
Với quy mô lên tới 288ha và tổng vốn đầu tư hơn 1.807 tỷ đồng, Dự án Đầu tư Xây dựng và Kinh doanh Kết cấu Hạ tầng Khu công nghiệp (KCN) Dốc Đá Trắng...
Mua lại Altair Engineering, Siemens mở rộng danh mục phần mềm công nghiệp
Tập đoàn Siemens mới đây ra công bố đã hoàn tất việc mua lại Altair Engineering Inc., một nhà cung cấp phần mềm hàng đầu trong thị trường mô phỏng và phân tích công nghiệp,...
Thâu tóm công ty AI tạo sinh của Vingroup, ‘gã khổng lồ’ ngành chip Qualcomm đang toan tính điều gì?
Vingroup vừa hoàn tất thương vụ chuyển nhượng Movian AI cho Qualcomm, đánh dấu bước tiếp theo trong chiến lược tái cấu trúc trong lĩnh vực AI của tập đoàn.
The Coffee House ngậm ngùi về tay "đại gia" với giá cực sốc sau nhiều năm lỗ nặng
Golden Gate đã hoàn tất thương vụ mua lại The Coffee House với giá 270 tỷ đồng, chỉ bằng một phần tư định giá vào năm 2021, khi chuỗi chuỗi đồ uống này được....
Phó Chủ tịch HĐQT T&T Group Đỗ Vinh Quang làm Chủ tịch HĐQT Vietravel Airlines
Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn T&T Group Đỗ Vinh Quang được bầu làm Chủ tịch HĐQT Vietravel Airlines, chính thức đánh dấu sự tham gia trực tiếp của T&T Group vào bộ máy quản...
Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) thúc đẩy kinh tế tuần hoàn
Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) luôn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, không chỉ tập trung vào việc cải thiện công suất, hiệu quả hoạt động mà còn chú trọng đến bảo vệ môi trường và cải thiện các tiêu chuẩn an toàn.
Ông Phạm Nhật Vượng tiếp tục nhận thù lao 0 đồng, mạnh tay rót hơn 27.000 tỷ đồng cho công ty con
Trong năm 2024, Tập đoàn Vingroup (VIC) đã thu về 189.068 tỉ đồng doanh thu, tăng 17% so với năm 2023. Đặc biệt, ông Phạm Nhật Vượng - Chủ tịch HĐQT tiếp tục...
VinFast hợp tác ‘ông lớn’ logistics hàng đầu thế giới: Giao phụ tùng siêu tốc phủ sóng châu Âu chỉ trong 24h
VinFast vừa công bố hợp tác với công ty logistics và vận chuyển hàng đầu DHL để tối ưu hóa mạng lưới phụ tùng thông tin qua gói giải pháp quản lý hậu cần.
Vì sao công ty Bách Việt chậm công bố thông tin khi không đủ điều kiện là công ty đại chúng?
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa quyết định xử phạt công ty Bách Việt do không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng theo quy định pháp luật...
LNG Quảng Trạch II sẽ cung cấp khoảng 9 tỷ kWh điện mỗi năm
Khi đi vào hoạt động, Nhà máy Nhiệt điện LNG Quảng Trạch II sẽ cung cấp khoảng 9 tỷ kWh điện mỗi năm, điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu điện năng cho khu...
Cập nhật tiến độ dự án khu công nghiệp hơn 2.100 tỷ đồng của THACO tại Thái Bình...
Mới đây, lãnh đạo tỉnh Thái Bình vừa tiến hành kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng và tiến độ xây dựng hạ tầng tại khu công nghiệp THACO Thái Bình.
Vụ sáp nhập dầu khí lớn nhất khu vực Biển Bắc nước Anh
NEO Energy và Repsol Resources UK đã đạt thỏa thuận sáp nhập chiến lược, tạo ra một trong những công ty dầu khí độc lập lớn nhất khu vực Biển Bắc của Anh với tên...
Tạp chí Sức khỏe Việt và Công ty CP Truyền thông Nhị Vân ký kết Biên bản Hợp tác toàn diện
Ngày 28/03/2025, Tạp chí Sức khỏe Việt và Công ty CP Truyền thông Nhị Vân (Nhị Vân Media) đã ký kết Biên bản Hợp tác toàn diện về việc phối hợp trong hoạt động...
VinFast Energy bắt tay ‘huyền thoại’ bóng đèn 65 năm tuổi, tham vọng thống trị thị trường năng lượng sạch?
Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông và VinFast Energy vừa ký kết thỏa thuận hợp tác nghiên cứu, phát triển các giải pháp lưu trữ năng lượng tiên tiến.
Bảo hiểm số OPES tăng vốn điều lệ lên 1.900 tỷ đồng
Công ty Cổ phần Bảo hiểm OPES được Bộ Tài chính phê duyệt tăng vốn điều lệ từ 1.265 tỷ đồng lên 1.900 tỷ đồng.
Tập đoàn Hòa Phát đề xuất đầu tư dự án thép chất lượng cao tại Quảng Ngãi
Theo báo cáo, Thép Hòa Phát Dung Quất đề xuất triển khai một số dự án mới, nổi bật trong đó là dự án cán thép chất lượng cao với mục tiêu sản xuất các...
Khẳng định vị thế dẫn đầu, BIDV nhận trọn bộ giải thưởng danh giá từ The Asian Banker
Ngày 27/3/2025 tại Hà Nội, BIDV tiếp tục thiết lập cột mốc mới trên hành trình một thập kỷ dẫn đầu với cú đúp giải thưởng từ The Asian Banker: Ngân hàng có sản phẩm...
Xem nhiều




