Vì sao công ty chứng khoán ồ ạt tăng vốn trước thềm nâng hạng?

Sóng tăng vốn chưa hạ nhiệt

Năm 2026 được dự báo tiếp tục là một năm sôi động với các kế hoạch tăng vốn của khối công ty chứng khoán. Theo ước tính, tổng nguồn vốn toàn ngành có thể tăng thêm hơn 77.800 tỷ đồng, nối dài làn sóng đã diễn ra rất mạnh trong năm 2025 – thời điểm tổng kế hoạch tăng vốn của các công ty chứng khoán đạt gần 100.000 tỷ đồng.

Ngay đầu năm 2026, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI đã hoàn tất đợt phát hành hơn 415 triệu cổ phần, đưa vốn điều lệ lên 24.932 tỷ đồng, qua đó quay trở lại vị trí công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường, vượt qua TCBS. Với mức giá phát hành 15.000 đồng/cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, SSI thu về hơn 6.227 tỷ đồng. Theo phương án sử dụng vốn, một nửa số tiền được phân bổ cho hoạt động cho vay giao dịch ký quỹ, nửa còn lại đầu tư vào chứng chỉ tiền gửi – cho thấy chiến lược vừa mở rộng dư nợ, vừa đảm bảo an toàn và thanh khoản nguồn vốn.

Trước đó, Công ty cổ phần Chứng khoán KIS Việt Nam cũng hoàn tất đợt chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu vào ngày 23/12/2025. Gần như toàn bộ 78,9 triệu cổ phiếu được phân phối, nâng vốn điều lệ từ 3.762 tỷ đồng lên 4.549 tỷ đồng. Hơn 75% nguồn vốn huy động dự kiến được bổ sung cho hoạt động cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán, phần còn lại phục vụ hoạt động tự doanh, với kế hoạch sử dụng trải dài trong giai đoạn 2025–2026.

Không chỉ các công ty có vốn ngoại, nhiều công ty chứng khoán nội cũng chủ động chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới. Chứng khoán MB (MBS) vừa hoàn tất phát hành 8,6 triệu cổ phiếu ESOP vào ngày 22/1/2026, nâng vốn điều lệ lên hơn 6.673 tỷ đồng. Trước đó, Đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2025 đã thông qua kế hoạch tiếp tục phát hành thêm cổ phiếu sau khi kết thúc đợt ESOP.

Theo phương án được phê duyệt, MBS sẽ chào bán tối đa 333,6 triệu cổ phiếu ra công chúng theo tỷ lệ 2:1, giá phát hành 10.000 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về tối đa 3.336 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 1.000 tỷ đồng được bổ sung cho hoạt động tự doanh và 2.336 tỷ đồng dành cho hoạt động giao dịch ký quỹ – hai mảng được xem là động lực tăng trưởng chính khi thị trường bước vào pha thuận lợi.

Ở một hướng khác, Chứng khoán VPS lựa chọn tăng vốn từ nguồn vốn chủ sở hữu. Doanh nghiệp đang lấy ý kiến cổ đông về kế hoạch sử dụng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm 2025 cùng thặng dư vốn cổ phần để tăng vốn, với tỷ lệ dự kiến xấp xỉ 1:1. Nếu được thông qua, kế hoạch sẽ triển khai trong nửa đầu năm 2026, với thị giá cổ phiếu dự kiến điều chỉnh trong vùng 26.000 – 28.000 đồng/cổ phiếu.

Không chỉ để "bơm margin"

Điểm đáng chú ý của làn sóng tăng vốn lần này là mục tiêu sử dụng vốn đã trở nên rõ ràng và mang tính chiến lược hơn. Nếu như trước đây, tăng vốn chủ yếu nhằm mở rộng dư nợ cho vay ký quỹ, thì nay các công ty chứng khoán đồng thời hướng tới việc củng cố năng lực tự doanh, phát triển kinh doanh nguồn vốn, quản lý tài sản và chuẩn bị nguồn lực cho các mảng kinh doanh mới.

Theo lãnh đạo MBS, việc tăng vốn là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực tài chính, mở rộng quy mô hoạt động, gia tăng khả năng cạnh tranh và sẵn sàng tham gia các lĩnh vực kinh doanh mới phù hợp với xu thế thị trường. Đây cũng là quan điểm chung của nhiều công ty chứng khoán trong bối cảnh thị trường được kỳ vọng bước vào chu kỳ tăng trưởng dài hạn.

Dự báo của chuyên gia Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) cho thấy, với quy mô vốn dự kiến tăng thêm hơn 77.800 tỷ đồng trong năm 2026, dư địa để các công ty chứng khoán đẩy mạnh dư nợ margin là rất lớn, nhất là khi nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư gia tăng cùng sự cải thiện của thanh khoản thị trường.

Biên lợi nhuận cải thiện, cuộc chơi chuyển sang chiều sâu

Sau giai đoạn "cuộc chiến phí" kéo dài nhiều năm, năm 2025 ghi nhận sự thay đổi rõ nét trong mô hình kinh doanh của khối công ty chứng khoán. Thay vì cạnh tranh bằng việc hạ phí giao dịch, nhiều doanh nghiệp chuyển trọng tâm sang gia tăng dư nợ margin, mở rộng dịch vụ quản lý tài sản và đẩy mạnh hoạt động đầu tư.

Kết quả là biên lợi nhuận được cải thiện đáng kể, đồng thời nhiều công ty ghi nhận mức lợi nhuận cao kỷ lục. VPS báo cáo lợi nhuận sau thuế năm 2025 đạt 3.579 tỷ đồng, tăng 42% so với năm 2024. Trong đó, lãi từ các khoản cho vay và phải thu đạt hơn 2.504 tỷ đồng, chiếm khoảng 30% doanh thu hoạt động, với dư nợ margin lên tới 22.083 tỷ đồng – tăng hơn 80% so với đầu năm.

TCBS tiếp tục dẫn đầu thị trường về quy mô dư nợ margin, đạt gần 44.000 tỷ đồng, tăng gần 70% so với đầu năm. Cùng với hoạt động tự doanh, hai mảng này mang lại hơn 7.396 tỷ đồng doanh thu, đóng góp trên 65% doanh thu hoạt động.

VPBankS cũng ghi nhận bước nhảy vọt về lợi nhuận khi đạt 4.476 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế năm 2025, gấp gần 4 lần năm 2024. Lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt gần 4.456 tỷ đồng, trong khi lãi từ cho vay và phải thu – chủ yếu là margin – đạt gần 1.909 tỷ đồng, gấp đôi so với năm trước.

Nhìn chung, cho vay ký quỹ tiếp tục là trụ cột lợi nhuận ổn định, trong khi mảng đầu tư chứng khoán và kinh doanh nguồn vốn hưởng lợi rõ rệt từ xu hướng hồi phục của thị trường và mặt bằng lãi suất.

Đón đầu nâng hạng và "cuộc chơi" tài sản số

VN-Index trong năm 2025 dù trải qua nhiều biến động mạnh nhưng vẫn nhiều lần thiết lập đỉnh lịch sử mới. Đặc biệt, việc FTSE Russell thông báo nâng hạng thị trường Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp được xem là cú hích quan trọng, mở ra kỳ vọng thu hút khoảng 800 triệu USD từ các quỹ thụ động FTSE và 4–6 tỷ USD từ các quỹ chủ động.

Trong bối cảnh đó, các công ty chứng khoán – nhất là những đơn vị có quy mô vốn lớn – được kỳ vọng sẽ hưởng lợi trực tiếp khi dòng vốn ngoại đổ vào, thanh khoản thị trường cải thiện và nhu cầu dịch vụ tài chính gia tăng mạnh mẽ.

Xa hơn, tài sản số và token hóa đang dần được nhìn nhận như một trụ cột tăng trưởng mới, dù đi kèm yêu cầu rất lớn về vốn, công nghệ và quản trị rủi ro. Việc nhiều công ty như SSI, VIX, TCX… sớm tham gia lĩnh vực này thông qua góp vốn, thành lập doanh nghiệp chuyên về tài sản mã hóa cho thấy sự chuẩn bị cho một cuộc chơi dài hạn.

Theo ước tính, các công ty chứng khoán sở hữu sàn hoặc tham gia sớm vào lĩnh vực tài sản số có thể gia tăng thêm 10–15% doanh thu đến năm 2030, với nguồn thu đến từ phí giao dịch, tư vấn token hóa và các sản phẩm tài sản số, đóng góp khoảng 3–5% doanh thu toàn ngành trong kịch bản cơ sở.