Bảo hiểm Cathay Life Việt Nam: "Sống khỏe" nhờ hoạt động tài chính

Thị trường bảo hiểm nhân thọ (BHNT) Việt Nam hiện nay, ngoài ông lớn Bảo Việt, còn có khoảng 13 doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài. Trong đó phải kể tới Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Cathay Life Việt Nam (Cathay Life Việt Nam). Chủ sở hữu của Cathay Life Việt Nam là Cathay Life Insurance Co.,Ltd được thành lập tại Đài Loan. Công ty mẹ của cả Tập đoàn là Cathay Financial Holding.

Hoạt động chính của Cathay Life Việt Nam gồm kinh doanh bảo hiểm nhân thọ; kinh doanh bảo hiểm sức khỏe; kinh doanh tái bảo hiểm; Quản lý Quỹ, đầu tư vốn vào các lĩnh vực được Pháp luật Việt Nam cho phép và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Hoạt động tài chính trở thành điểm nhấn doanh thu

Theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán, năm 2023, Cathay Life ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 1.682 tỷ đồng, gấp 2,2 lần kết quả năm 2022 và lợi nhuận sau thuế đạt gần 1.445 tỷ đồng, gấp 1,9 lần năm 2022. Phần lớn lợi nhuận tại Cathay Life đến từ hoạt động tài chính. 

Theo đó, năm 2023, doanh thu từ hoạt động tài chính của Cathay Life đạt 2.041 tỷ đồng và lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính đạt 2.088 tỷ đồng, lần lượt tăng 21% và 93% so với năm 2022. 

Phần lớn doanh thu từ hoạt động tài chính của Cathay Life đến từ thu nhập từ lãi đầu tư trái phiếu và thu nhập từ lãi tiền gửi. Lãi từ kinh doanh chứng khoán đạt 378 tỷ đồng. Do được hoàn trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán nên chi phí hoạt động tài chính của Cathay Life trong năm nay giảm mạnh.

Trong khi đó, doanh thu thuần từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm năm 2023 đạt hơn 2.840 tỷ đồng, chỉ tăng nhẹ 3% so với năm trước và lợi nhuận gộp từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt hơn 577 tỷ đồng, giảm 9% so với năm trước.

Có thể thấy, năm 2023, ngành bảo hiểm nhân thọ tại Việt Nam đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có do một loạt bê bối. Niềm tin của người dân vào bảo hiểm nhân thọ đi xuống, ảnh hưởng tới doanh thu bảo hiểm - hoạt động kinh doanh cốt lõi của các công ty bảo hiểm, trong đó có Cathay Life Việt Nam. Tuy nhiên, hoạt động tài chính đã "cứu cánh" cho doanh thu bảo hiểm giúp lợi nhuận tăng trưởng khả quan.

Trước đó, giai đoạn 2016-2020, lợi nhuận tại Cathay Life Việt Nam trồi sụt thất thường. Năm 2016 lãi sau thuế gần 123 tỷ đồng nhưng đến năm 2017 lại giảm xuống còn 58 tỷ đồng và năm 2018 bất ngờ báo lỗ sau thuế 286 tỷ đồng. Sang năm 2019 thoát lỗ, ghi nhận lãi sau thuế hơn 47 tỷ đồng. Song bước sang năm 2020 lại lỗ sau thuế 875 tỷ đồng.

Từ năm 2021 đến nay, lợi nhuận sau thuế tăng trưởng mạnh mỗi năm, từ 51 tỷ đồng năm 2021 lên 764 tỷ đồng năm 2022 và đạt gần 1.445 tỷ đồng năm 2023. Lợi nhuận tại doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ này tăng trưởng mạnh từ 2021 đến nay chủ yếu đến từ doanh thu hoạt động tài chính. 

Cụ thể, năm 2020, doanh thu hoạt động tài chính đạt gần 870 tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2019. Đến năm 2021 đạt hơn 1.446 tỷ đồng, tăng tới 66% so với năm 2020. Đến năm 2022 doanh thu hoạt động tài chính đạt hơn 1.691 tỷ đồng và năm 2023 đạt hơn 2.041 tỷ đồng. Như vậy, từ năm 2020 đến năm 2023, doanh thu hoạt động tài chính tăng tới 135%. Trong khi đó, doanh thu hoạt động kinh doanh bảo hiểm từ 2020 đến 2023 chỉ tăng 77%, từ 1.608 tỷ đồng lên 2.840 tỷ đồng.

Cathay Life Việt Nam đầu tư cổ phiếu khủng cỡ nào?

Tại ngày 31/12/2023, tổng tài sản của Cathay Life ở mức gần 27.548 tỷ đồng, tăng 12% so với hồi đầu năm, trong đó, chiếm phần lớn là các khoản đầu tư tài chính hơn 25.293 tỷ đồng, gồm đầu tư tài chính dài hạn với 20.555 tỷ đồng, tăng 50% so với hồi đầu năm 2023, còn các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn lại giảm 48% so với đầu năm, ở mức hơn 4.738 tỷ đồng.

Đáng lưu ý, trong số 20.555 tỷ đồng đầu tư tài chính dài hạn, Cathay Life dành hơn 5.308 tỷ đồng để đầu tư cổ phiếu, tăng 37% so với đầu năm, chiếm tới 19% tổng tài sản của doanh nghiệp trong khi hồi đầu năm 2023 là 16%. Xét cả về giá trị lẫn tỷ trọng thì đây đều là con số lớn và ít có doanh nghiệp bảo hiểm nào dành nhiều tiền như vậy để đầu tư cổ phiếu. 

Trong đó, Cathay Life Việt Nam đang nắm giữ nhiều cổ phiếu nằm trong nhóm VN30 như: MBB (Ngân hàng TMCP Quân) đầu tư với gần 359 tỷ đồng; MWG (CTCP Đầu tư Thế giới Di động) cũng đầu tư với hơn 358 tỷ đồng; ACB (Ngân hàng TMCP Á Châu) với hơn 330 tỷ đồng; FPT (CTCP FPT) đầu tư gần 230 tỷ; HPG (CTCP Tập đoàn Hòa Phát) hơn 214 tỷ đồng; TCB (Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam) đầu tư hơn 214 tỷ đồng và PVD (Tổng Công ty cổ phần Khoan và Dịch vụ khoan Dầu khí) đầu tư với gần 249 tỷ đồng.  

Ngoài ra, công ty còn đầu tư gần 3.353 tỷ đồng vào các cổ phiếu khác, tăng gần 56% so với đầu năm. Cathay Life Việt Nam cũng phải dự phòng hơn 325 tỷ đồng cho giảm giá cổ phiếu.

Trong danh mục đầu tư tài chính dài hạn, Cathay Life Việt Nam còn đầu tư hơn 5.575 tỷ đồng vào trái phiếu doanh nghiệp, tăng 65% so với đầu năm 2023. Tuy nhiên, công ty bảo hiểm này không tiết lộ đang đầu tư trái phiếu vào các doanh nghiệp nào.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2023, tính đến 31/12/2023, trái phiếu doanh nghiệp bao gồm 7.558.810 trái phiếu với mệnh giá từ 100.000 đồng đến 1.000.000.000 tỷ đồng với thời gian đáo hạn từ 3 năm đến 20 năm và hưởng lãi suất 6,7%/năm đến 12,5% (tại ngày 31 tháng 12 năm 2022: 4.547.800 trái phiếu có thời gian đáo hạn từ 2 năm đến 15 năm có lãi suất 6,7%/năm đến 10,9%/năm).