>>> Lợi nhuận doanh nghiệp dược phân hóa, nơi vượt kế hoạch năm nơi thua lỗ đậm

>>> Thị trường bán lẻ dược phẩm: Sau Thế Giới Di Động, FPT Retail thêm loạt ông lớn gia nhập cuộc chơi 'đốt tiền'

Cả doanh thu và lợi nhuận doanh nghiệp ngành dược đều “bốc hơi”

Quý I/2024, rất nhiều cái tên lớn trong ngành dược phải đón nhận kết quả kinh doanh ảm đạm so với cùng kỳ. 

Điển hình tại CTCP Traphaco (mã: TRA) ghi nhận doanh thu quý I/2024 giảm 12% so với cùng kỳ, còn 547 tỷ đồng. Dù giá vốn cũng đi xuống nhưng sau khấu trừ, Traphaco lãi gộp 305 tỷ đồng, thấp hơn cùng kỳ 11%.

Mặc dù tiết giảm được phần nào chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp, cùng việc tăng doanh thu hoạt động tài chính, nhưng mức giảm lớn từ doanh thu khiến TRA chỉ lãi sau thuế gần 60 tỷ đồng trong khi quý I/2023 đạt hơn 79 tỷ đồng. Dù đi lùi nhưng cũng cần lưu ý rằng TRA đã trải qua 3 năm lãi đậm, trong đó 2022 lãi kỷ lục và 2023 lãi cao thứ 2 lịch sử.

Tổng công ty Dược Việt Nam – CTCP (Vinapharm, mã DVN - UPCoM) cũng không mấy lạc quan khi doanh thu giảm nhẹ 3% thu về 1.195 tỷ đồng, lãi ròng cũng giảm 18% xuống còn 98 tỷ đồng. Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch là do công ty mẹ, một số công ty con và công ty liên kết ghi nhận kết quả kinh doanh đi lùi trong quý đầu năm.

Cùng cảnh ngộ, CTCP Dược phẩm Trung Ương 1- Pharbaco (mã: PBC) đạt gần 239 tỷ đồng doanh thu thuần, giảm 20% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 13,72 tỷ đồng, giảm 42%.

Nhiều doanh nghiệp dược khác cũng ghi nhận cả doanh thu và lợi nhuận lao dốc như: Dược phẩm Vimedimex (VMD) doanh thu giảm tới 68% còn 355 tỷ đồng và lãi ròng giảm 33% chỉ còn 3,3 tỷ đồng; Dược phẩm Phong Phú (PPP) doanh thu đạt 31 tỷ đồng, lãi ròng đạt 2,6 tỷ đồng, giảm lần lượt 17% và 45% so với cùng kỳ; CTCP Dược phẩm Trung ương VIDIPHA (VDP) doanh thu đạt hơn 201 tỷ đồng, giảm gần 26% và hơn 17 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, giảm gần 12%;...

Thậm chí tại CTCP Dược phẩm Trung ương 2 (DP2) ghi nhận doanh thu giảm 19% còn 45 tỷ đồng và lỗ ròng hơn 1 tỷ đồng trong quý đầu năm 2024.

Đáng lưu ý, loạt doanh nghiệp ngành dược đang xảy ra nghịch lý doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm.

Đơn cử tại “ông lớn” Dược Hậu Giang (DHG) báo lợi nhuận sau thuế giảm 38% so với cùng kỳ xuống còn 222 tỷ đồng. Trong quý đầu năm, doanh thu thuần tại DHG đạt 1.259 tỷ đồng, tăng 2,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá vốn tăng tới 21% khiến biên lợi nhuận gộp thu hẹp còn 40,7% trong khi quý I/2023 đạt 50%.

Lãi suất tiền gửi giảm mạnh cũng khiến doanh thu hoạt động tài chính (phần lớn là lãi tiền gửi ngân hàng) của doanh nghiệp giảm 26% xuống 39 tỷ đồng. Dược Hậu Giang cho biết, đây là kết quả đã được dự báo trước và nằm trong kế hoạch.

Tương tự, Dược phẩm Imexpharm (HoSE: IMP) ghi nhận doanh thu thuần quý I/2024 tăng 2,5% so với cùng kỳ lên 439,7 tỷ đồng. Tuy nhiên sau khi cấn trừ đi các chi phí, Imexpharm ghi nhận lợi nhuận sau thuế giảm 20,4% so với cùng kỳ xuống 61,9 tỷ đồng.

Theo lãnh đạo Imexpharm, nguyên nhân chính khiến doanh thu tăng nhưng lợi nhuận giảm là do biến động tăng giá nguồn nguyên liệu đầu vào, tình hình cạnh tranh trên thị trường, nhà máy IMP4 chính thức đi vào hoạt động (quý III/2023) kéo theo chi phí khấu hao và vận hành tăng.

Cùng cảnh ngộ, CTCP Dược phẩm Bến Tre (DBT) đạt 185 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 7% tuy nhiên lãi ròng lại giảm tới 23% xuống còn 7,4 tỷ đồng.

Ở một diễn biến khác, vẫn có doanh nghiệp dược báo lãi tăng trưởng so với cùng kỳ như Dược Trung ương Mediplantex (MED) thu lời gấp 4 lần cùng kỳ, đạt gần 4 tỷ đồng; Mekophar (MKP) lãi gấp 3 lần cùng kỳ, đạt hơn 14 tỷ đồng; Xuất nhập khẩu Y Tế Domesco (DMC) lãi ròng 41 tỷ đồng, tăng 24% so với cùng kỳ; CTCP Dược phẩm Trung ương CPC1 (DP1) lãi ròng 36 tỷ đồng, tăng 11%; Dược phẩm Cửu Long (DCL) lãi ròng 22 tỷ đồng, tăng 52% so với cùng kỳ;...

Triển vọng nào cho doanh nghiệp ngành dược

Theo báo cáo của Chứng khoán SSI, tăng trưởng lợi nhuận sau thuế toàn ngành dược dự báo đạt 8,4%, thấp hơn mức tăng trưởng dự báo của VN-Index là 15,5%. SSI ước tính tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận ròng các công ty là 8% và 6% cho năm 2024.

Mức tăng trưởng lợi nhuận ròng dự kiến thấp hơn do chi phí nguyên liệu chính (API) tăng lên, thị trường bệnh viện/ETC có biên lợi nhuận gộp thấp hơn kênh bán lẻ/OTC. Trong khi đó năm 2023 là một năm tăng trưởng cao đối với các công ty trong ngành. SSI cho rằng sự tăng trưởng trong 2023 dự kiến khó lặp lại trong năm 2024.

Theo SSI, các chính sách sẽ tiếp tục hỗ trợ cho các doanh nghiệp ngành dược phẩm sản xuất trong nước trong năm 2024. Một chính sách quan trọng dự kiến được thông qua trong năm 2024 là việc sửa đổi Luật Dược, nhằm giúp giảm bớt thách thức và tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp trong nước theo đuổi các tiêu chuẩn cao (như EU-GMP hoặc tương đương).

SSI kỳ vọng những chính sách này sẽ giúp các doanh nghiệp sản xuất trong nước cải thiện thị phần so với sản phẩm nhập khẩu ở kênh bệnh viện. Tuy nhiên, tác động của những chính sách này sẽ được thấy rõ hơn vào những năm tiếp theo (2025 - 2026).

Công ty Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam (MASVN) cũng cho rằng việc khơi thông pháp lý sẽ thúc đẩy tăng trưởng ngành dược phẩm. 

Ngoài ra, nhiều chuyên gia dự báo ngành dược Việt Nam có nhiều triển vọng tích cực. Theo IQVIA - một trong những đơn vị ngành dược nắm số liệu ngành lớn nhất thế giới, tăng trưởng ngành được được dự báo có tốc độ CAGR 6-8% trong giai đoạn 2023-2028.

Động lực cho sự tăng trưởng này là 3 yếu tố. Đầu tiên, nhu cầu dược phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe đang tăng cao, do Việt Nam có quy mô dân số lớn, tốc độ già hóa tăng, kéo theo nhu cầu chăm sóc, điều trị dược phẩm của người dân tăng mạnh.

Thứ 2, chính sách hỗ trợ ngành dược của Chính phủ đang hết sức hỗ trợ. Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 được phê duyệt đã vạch ra định hướng rõ ràng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của các doanh nghiệp.

Ngoài ra, quá trình hội nhập quốc tế đang tạo điều kiện rộng mở để nhóm ngành dược mở rộng ra các thị trường nước ngoài. Với Hiệp định thương mại tự do FTA, ngành dược được mở rộng mạng lưới phân phối, gia tăng độ phủ thương hiệu, để tăng cường hợp tác quốc tế.