Điện hạt nhân: Động lực quan trọng của quá trình chuyển đổi số

Trong bối cảnh hiện nay, khi biến đổi khí hậu trở thành một trong những thách thức lớn nhất của nhân loại, việc tìm kiếm các nguồn năng lượng sạch và bền vững đã trở thành nhiệm vụ thiết yếu. Điện hạt nhân (ĐHN), với khả năng cung cấp năng lượng lớn mà không phát thải khí nhà kính, đã trở thành một giải pháp đầy tiềm năng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia.

Trao đổi với PetroTimes, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, Việt Nam đang ở giai đoạn cần tăng tốc phát triển và để đạt được điều này thì một nền tảng quan trọng là đảm bảo nguồn cung năng lượng đầy đủ, ổn định và hướng tới mục tiêu xanh, sạch.

“Như chúng ta đã biết, Quy hoạch điện VIII đã tính đến điều này, tuy nhiên, vấn đề đặt ra là tốc độ phát triển nguồn điện ngày càng xanh, sạch hơn, cũng có những khó khăn, thách thức. Và mặc dù Việt Nam có rất nhiều tiềm năng phát triển năng lượng sạch như điện gió, điện mặt trời, nhưng vẫn cần có một nguồn điện nền ổn định đảm bảo không chỉ xanh, sạch hơn mà phải cung ứng ổn định, không bị ngắt quãng”, TS. Thành nhận định.

ĐHN là giải pháp rất thích hợp cho Việt Nam trong giai đoạn phát triển hiện nay và sắp tới, vì vừa đảm bảo sự ổn định, vừa có khả năng cung ứng nguồn điện rất lớn. Về dài hạn, ĐHN là một nguồn điện có giá thành tương đối thấp. Đó là những đóng góp ý nghĩa của ĐHN khi Việt Nam triển khai lại 2 nhà máy ĐHN ở Ninh Thuận.

Theo TS. Thành, trong bối cảnh hiện nay, việc đầu tư xây dựng nhà máy ĐHN không phải là một khởi đầu từ con số không. Chúng ta đã có một nền tảng nhất định được hình thành từ nhiều năm trước, mặc dù tiến trình này đã bị tạm hoãn vì một số nguyên nhân khách quan. Tuy nhiên, quá trình xây dựng ĐHN là một nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi một sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả công nghệ lẫn nguồn lực. Đặc biệt là đội ngũ nhân lực chất lượng cao, nguồn vốn ổn định cũng như công nghệ chuyển giao phù hợp.

Để thực hiện dự án này một cách hiệu quả, việc chuẩn bị hạ tầng là điều kiện tiên quyết. Đây là giai đoạn đòi hỏi sự quyết liệt từ các cơ quan chính phủ và các bên liên quan, để đảm bảo rằng mọi khía cạnh của dự án được thực hiện một cách suôn sẻ và an toàn.

"Trước khi bàn đến tác động của ĐHN đối với sự phát triển kinh tế vùng, tôi muốn nhấn mạnh rằng quá trình xây dựng và vận hành phải diễn ra một cách thực sự trơn tru. Chỉ khi đạt được điều này, chúng ta mới có thể kỳ vọng vào những lợi ích kinh tế mà dự án sẽ mang lại. Do đó, sự lãnh đạo và cam kết mạnh mẽ từ tất cả các bên liên quan là rất cần thiết để hiện thực hóa giấc mơ về một ngành năng lượng bền vững", TS. Thành chia sẻ thêm.

Cũng theo TS. Thành, Việt Nam đang khẩn trương tìm kiếm những giải pháp tối ưu để thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững và tăng trưởng xanh, nên ĐHN là hạ tầng năng lượng có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho công cuộc đó. Cụ thể, việc phát triển điện hạt nhân không chỉ giúp đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của quốc gia, mà còn đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh - một động lực thiết yếu trong công cuộc hiện đại hóa và xây dựng một nền kinh tế vững bền.

Ninh Thuận, tỉnh được lựa chọn để xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, hiện đang ở mức độ phát triển kinh tế còn thấp so với nhiều tỉnh thành khác trong cả nước. Việc triển khai dự án điện hạt nhân tại đây không chỉ mang lại lợi ích cho toàn nền kinh tế mà còn mở ra những cơ hội lớn cho Ninh Thuận. Dự án này không chỉ tạo ra nguồn năng lượng sạch, mà còn kích thích sự phát triển của một hệ sinh thái công nghiệp và dịch vụ xung quanh.

Theo TS. Thành, thực tế cho thấy, sự xuất hiện của các nhà máy điện hạt nhân sẽ thúc đẩy sự phát triển công nghiệp và dịch vụ, tạo ra hàng nghìn việc làm và tăng thu nhập cho người dân địa phương. Đồng thời, việc đầu tư hạ tầng cũng sẽ kéo theo sự phát triển của các lĩnh vực khác như xây dựng, vận tải và thương mại. Nhờ đó, Ninh Thuận có thể nâng cao trình độ phát triển, đóng góp vào sự tăng trưởng chung của quốc gia.

Đặc biệt, TS. Võ Trí Thành lưu ý rằng, Việt Nam đang nỗ lực gia tăng năng suất và cải thiện chất lượng tăng trưởng thông qua đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ, năng lượng hạt nhân đang trở thành một yếu tố quan trọng. ĐHN không chỉ giúp đảm bảo an ninh năng lượng mà còn có vai trò thiết yếu trong việc phát triển các công nghệ số, điều này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.

Sự phát triển của ĐHN sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu, mà trong thời đại số hiện nay, chúng đóng vai trò quan trọng trong việc lưu trữ và xử lý thông tin. Những trung tâm này tiêu tốn một lượng lớn năng lượng, và nhu cầu về điện sạch trở thành một trong những thách thức hàng đầu. ĐHN, với khả năng cung cấp nguồn năng lượng không phát thải carbon, có thể đáp ứng tốt yêu cầu này.

Bên cạnh đó, việc phát triển công nghệ số, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), cũng cần một hạ tầng năng lượng ổn định và bền vững. ĐHN không chỉ đảm bảo nguồn cung ứng năng lượng liên tục mà còn góp phần vào việc làm giảm chi phí năng lượng, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong ngành công nghệ thông tin và truyền thông. Chính vì vậy, ĐHN là một trong những lực đẩy quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của Việt Nam.

Như vậy, ĐHN là một mắt xích quan trọng không chỉ trong việc đảm bảo an ninh năng lượng mà còn trong phát triển công nghệ số. TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh rằng cần có sự quyết tâm cao, chuẩn bị kỹ lưỡng từ hạ tầng, tài chính đến nhân lực, để đảm bảo thành công của các dự án ĐHN ở Việt Nam.