VnFinance
Thứ tư, 20/12/2023, 08:26 AM

Lãi suất điều hành là gì? Vì sao ngân hàng Nhà nước phải tăng giảm lãi suất điều hành?

Lãi suất điều hành là một trong những công cụ được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) dùng để điều hành chính sách tiền tệ, điều tiết lượng tiền lưu thông nhằm thúc đẩy nền kinh tế quốc gia.

Lãi suất điều hành là gì?

- Lãi suất điều hành bao gồm một nhóm 5 loại lãi suất được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam sử dụng để làm công cụ điều tiết lượng tiền tệ, các hoạt động tài chính nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, thông qua đó thúc đẩy nền kinh tế quốc gia phát triển.

Lãi suất điều hành là công cụ của NHNN Việt Nam để điều phối nền kinh tế. (Nguồn: dangcongsan.vn)
 

- NHNN là đơn vị nghiên cứu và đưa ra quyết định tăng/giảm lãi suất điều hành và định hướng cho lãi suất thị trường. Các ngân hàng thương mại sẽ dựa theo lãi suất điều hành để quyết định mức lãi suất cụ thể cho mình.

- Lãi suất điều hành cũng ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán. Ở mỗi giai đoạn khác nhau, NHNN sẽ lựa chọn và điều chỉnh các loại lãi suất điều hành để phù hợp với mục tiêu vĩ mô.

Các loại lãi suất điều hành

Tùy theo từng thời kỳ khác nhau, NHNN sẽ điều chỉnh và lựa chọn các tỷ lệ điều hành khác nhau để phù hợp với mục tiêu vĩ mô. Các ngân hàng quốc gia thường sử dụng một số loại lãi suất điều hành, chẳng hạn như:

- Lãi suất cho vay thị trường mở (OMO): được hiểu là lãi suất do NHNN cung ứng trên thị trường mở trong giao dịch bơm vốn cho thành viên. Lãi suất OMO là lãi suất linh hoạt, thường do NHNN chủ động điều hành trong quá trình thực thi các công cụ chính sách tiền tệ, hạn chế lạm phát một cách hiệu quả

- Lãi suất tín phiếu: Khi hệ thống ngân hàng thương mại dư thừa thanh khoản, NHNN có thể rút vốn ra khỏi hệ thống bằng cách thực hiện cách bán Outright (mua bán đứt đoạn) tín phiếu kho bạc kỳ hạn ngắn.

- Lãi suất chiết khấu: là lãi suất do Ngân hàng Nhà nước áp dụng đối với các khoản vay từ các ngân hàng thương mại để đáp ứng nhu cầu tiền mặt ngắn hạn hoặc bất thường của các ngân hàng đó. Khi tỷ lệ dự trữ tiền mặt thiếu hụt, các Ngân hàng thương mại sẽ vay NHNN để đảm bảo mức độ an toàn khi khách hàng rút tiền. Lãi suất chiết khấu là công cụ thể hiện vai trò của người cho vay cuối cùng khi không ai khác là người cung cấp dự trữ cho các Ngân hàng thương mại.

Nếu NHNN điều chỉnh lãi suất tái chiết khấu cao hơn, các Ngân hàng thương mại sẽ phải cảnh giác với khoản vay này và tích cực chuẩn bị hơn, từ đó làm giảm cung tiền trong nền kinh tế và ngược lại.

NHNN điều chỉnh một số mức lãi suất (Nguồn: baochinhphu.vn)
 

- Lãi suất tái cấp vốn: là lãi suất do NHNN áp dụng đối với hoạt động tái cấp vốn của các Ngân hàng thương mại. Đây là lãi suất phạt mà NHNN áp dụng đối với các Ngân hàng thương mại hết dự trữ lẫn giấy tờ có giá. Do đó, đây là mức lãi suất cao nhất trong các loại lãi suất điều hành.

- Lãi suất dự trữ bắt buộc: Các Ngân hàng thương mại bắt buộc phải giữ tại NHNN một tỷ lệ phần trăm tiền gửi theo quy định. Phần dự trữ bắt buộc các Ngân hàng thương mại phải giữ tại NHNN và phần dự trữ vượt yêu cầu gọi chung là dự trữ, số lãi mà NHNN trả cho phần dự trữ chênh lệch này gọi là lãi suất dự trữ bắt buộc.

Vì sao NHNN phải tăng giảm lãi suất điều hành?

Lãi suất điều hành được nghiên cứu và quyết định bởi NHNN, tùy theo thời điểm và tình hình kinh tế có thể tăng hoặc giảm theo chính sách của quốc gia.

Tăng lãi suất điều hành tác động thế nào đến thị trường?

Khi nền kinh tế có dấu hiệu phát triển quá nóng (tăng trưởng nhanh nhưng không bền vững) gây nguy cơ suy thoái, lạm phát cao thì Ngân hàng Nhà nước sẽ tăng lãi suất điều hành để ổn định lại kinh tế, kiềm chế lạm phát.

Trong bối cảnh kiểm soát lạm phát, để tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, NHNN có thể giảm lãi suất điều hành, điều này sẽ tạo điều kiện cho các Ngân hàng thương mại hạ lãi suất huy động, từ đó giảm lãi suất cho vay.

Nhờ đó, dòng tín dụng từ ngân hàng cũng như các khoản vay trên thị trường sẽ trở nên rẻ hơn và các doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn tín dụng hoặc vốn vay dễ dàng hơn. Giúp doanh nghiệp có năng suất tốt hơn và có đủ nguồn lực để thực hiện các kế hoạch kinh doanh.

Lãi suất điều hành là gì? Vì sao ngân hàng Nhà nước phải tăng giảm lãi suất điều hành?
Để tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, NHNN có thể giảm lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các Ngân hàng thương mại hạ lãi suất huy động. (Nguồn: VIB)
 

Bên cạnh đó, việc giảm lãi suất điều hành cũng góp phần làm cho VND lên giá, điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đẩy mạnh các hoạt động xuất - nhập khẩu.

Lãi suất điều hành giảm ảnh hưởng gì đến nền kinh tế?

Khi nền kinh tế có dấu hiệu suy giảm, NHNN sẽ giảm lãi suất điều hành, nới lỏng chính sách tiền tệ. Lãi suất điều hành giảm sẽ khiến các ngân hàng thương mại giảm lãi suất theo khiến cho chi phí vay giảm, từ đó các doanh nghiệp có thể vay vốn để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, ổn định lại nền kinh tế.

Lãi suất điều hành giảm cũng tác động đến thị trường tiền tệ, giảm áp lực lãi suất lên thị trường tài chính, làm giảm giá trị đồng tiền và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu. Thế nhưng giảm lãi suất điều hành lại làm tăng nguy cơ lạm phát, bởi vậy luôn cần cân nhắc cẩn trọng trước khi đưa ra quyết định.

Chung quy lại, việc tăng, giảm lãi suất điều hành gây tác động rất lớn đến nền kinh tế. Vì vậy, NHNN sẽ phải cân nhắc thật cẩn thận, đảm bảo an toàn cho thị trường tài chính, tăng trưởng kinh tế, lạm phát được kiểm soát và ổn định.


Điểm tin ngân hàng tuần qua: Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng tăng giá mạnh
Điểm tin ngân hàng tuần qua: Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng tăng giá mạnh

Giám sát chặt chẽ các hệ thống thanh toán quan trọng lĩnh vực ngân hàng;Nam A Bank triển khai dự án ESG hướng tới mục tiêu ngân hàng xanh;...

Giá vàng trong tuần (15/7-21/7): Kết thúc tuần giảm giá
Giá vàng trong tuần (15/7-21/7): Kết thúc tuần giảm giá

Giá vàng thế giới trong tuần (15/7-21/7) tăng mạnh trong phiên giao dịch dầu tuần. Tại phiên giao dịch giữa tuần, giá vàng tăng ở đầu phiên sau đó quay đầu giảm ở cuối phiên...

Giá vàng hôm nay (20/7): Tiếp tục giảm sâu
Giá vàng hôm nay (20/7): Tiếp tục giảm sâu

Giá vàng thế giới hôm nay (20/7) tiếp tục giảm mạnh khi chịu áp lực bán tháo và sự phục hồi của đồng USD trong bối cảnh những căng thẳng địa chính trị...

TS. Nguyễn Trí Hiếu: Khơi thông tín dụng xanh, cần chính sách mạnh mẽ từ chính phủ
TS. Nguyễn Trí Hiếu: Khơi thông tín dụng xanh, cần chính sách mạnh mẽ từ chính phủ

Để khơi thông dòng vốn tín dụng xanh, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ thông qua việc bảo lãnh tín dụng, bao gồm cả trái phiếu xanh...

BIDV nhận 02 giải thưởng quốc tế uy tín dành cho sản phẩm, dịch vụ doanh nghiệp
BIDV nhận 02 giải thưởng quốc tế uy tín dành cho sản phẩm, dịch vụ doanh nghiệp

Ngày 18/07/2024, tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) được tạp chí The Asian Banker trao tặng giải thưởng “Ngân hàng ứng dụng API...

Điểm tin ngân hàng ngày 20/7: Cho vay tiêu dùng có thể đạt tới 15.000 tỷ USD
Điểm tin ngân hàng ngày 20/7: Cho vay tiêu dùng có thể đạt tới 15.000 tỷ USD

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị giảm chi hơn 4.600 tỷ đồng; Sacombank tăng mạnh lãi suất tiết kiệm ở nhiều kỳ hạn; Phê duyệt Đề án cơ cấu lại SCIC đến hết năm 2025...

Nguyên tắc, thủ tục cấp đổi Giấy phép của tổ chức tín dụng phi ngân hàng
Nguyên tắc, thủ tục cấp đổi Giấy phép của tổ chức tín dụng phi ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 35/2024/TT-NHNN quy định về cấp đổi Giấy phép, cấp bổ sung nội dung hoạt động vào Giấy phép và tổ chức...

Giá vàng hôm nay (19/7): Bất ngờ giảm sâu
Giá vàng hôm nay (19/7): Bất ngờ giảm sâu

Giá vàng thế giới hôm nay (19/7) bất ngờ giảm mạnh khi chịu áp lực từ hoạt động bán chốt lời đi kèm với những lo ngại về sự suy thoái kinh tế...

Điểm tin ngân hàng ngày 19/7: AIIB cho Việt Nam vay 5 tỷ USD với lãi suất ưu đãi
Điểm tin ngân hàng ngày 19/7: AIIB cho Việt Nam vay 5 tỷ USD với lãi suất ưu đãi

Kiều hối về Tp.HCM đạt gần 5,2 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm;Đã có 13 ngân hàng tăng lãi suất huy động từ đầu tháng 7;Công an Quảng Bình...

ACB huy động thành công gần 13.000 tỷ đồng từ trái phiếu
ACB huy động thành công gần 13.000 tỷ đồng từ trái phiếu

Ngân hàng ACB đã phát hành tổng cộng 4 lô trái phiếu trong hai tháng với tổng giá trị gần 13.000 tỷ đồng trái phiếu.

VietinBank thúc đẩy dòng vốn bền vững với sản phẩm Tiền gửi xanh
VietinBank thúc đẩy dòng vốn bền vững với sản phẩm Tiền gửi xanh

Sản phẩm “Tiền gửi xanh” mới được VietinBank ra mắt, bổ sung thêm một sản phẩm mang tính đột phá trong danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính bền vững Ngân hàng đang cung cấp cho khách hàng doanh nghiệp.

Trình tự cấp Giấy phép, hoạt động của tổ chức tài chính vi mô
Trình tự cấp Giấy phép, hoạt động của tổ chức tài chính vi mô

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư 33/2024/TT-NHNN quy định về hồ sơ, trình tự cấp Giấy phép, tổ chức và hoạt động của tổ chức tài chính vi mô.

Giá vàng hôm nay (18/7): Thị trường trong nước và thế giới trái chiều
Giá vàng hôm nay (18/7): Thị trường trong nước và thế giới trái chiều

Giá vàng thế giới hôm nay (18/7) giảm khi các nhà đầu tư bán chốt lời sau thời thời điểm vàng tăng mạnh trong phiên giao dịch trước đó...

Điểm tin ngân hàng ngày 18/7: Vingroup, Techcombank đề xuất gói cho vay mua nhà xã hội lãi suất 4,8%/năm
Điểm tin ngân hàng ngày 18/7: Vingroup, Techcombank đề xuất gói cho vay mua nhà xã hội lãi suất 4,8%/năm

Agribank bán 28 căn hộ chung cư dự án Cherry Apartment để thu hồi nợ xấu; VPBank vừa tăng lãi suất tiết kiệm tại nhiều kỳ hạn; LPBank công bố Hoàng Đức...

Bac A Bank ưu tiên tín dụng lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp
Bac A Bank ưu tiên tín dụng lĩnh vực ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp

Trong giai đoạn tới, Ngân hàng TMCP Bắc Á (Bac A Bank) thực hiện kế hoạch phát triển bền vững, ổn định, hiệu quả. Đặc biệt, chú trọng hoạt động tư vấn đầu tư...

Giao dịch tiền điện tử toàn cầu tăng mạnh
Giao dịch tiền điện tử toàn cầu tăng mạnh

Theo một nghiên cứu gần đây do CoinWire - trang thông tin hàng đầu về tiền mã hóa, công bố, khối lượng giao dịch tiền điện tử toàn cầu vào năm 2024...

Bộ Công an chỉ cách nhận biết, phòng tránh lừa đảo đầu tư sàn chứng khoán ảo
Bộ Công an chỉ cách nhận biết, phòng tránh lừa đảo đầu tư sàn chứng khoán ảo
17/07/2024 Thị Trường

Nhóm lừa đảo thường tạo lập các sàn chứng khoán, đa cấp, tiền ảo…, sử dụng mạng xã hội quảng cáo, tuyển người tham gia đầu tư...

Giá vàng hôm nay (17/7): Bất ngờ tăng mạnh
Giá vàng hôm nay (17/7): Bất ngờ tăng mạnh

Giá vàng thế giới hôm nay (17/7) bất ngờ tăng mạnh khi thị trường đón làn sóng lạc quan về việc Fed cắt giảm lãi suất và lo ngại về căng thẳng địa chính trị...

Điểm mới trong đăng ký cấp tài khoản giao dịch thuế điện tử
Điểm mới trong đăng ký cấp tài khoản giao dịch thuế điện tử

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 46/2024/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 19/2021/TT-BTC hướng dẫn giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế.

VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance