VnFinance
Thứ tư, 20/12/2023, 08:26 AM

Lãi suất điều hành là gì? Vì sao ngân hàng Nhà nước phải tăng giảm lãi suất điều hành?

Lãi suất điều hành là một trong những công cụ được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) dùng để điều hành chính sách tiền tệ, điều tiết lượng tiền lưu thông nhằm thúc đẩy nền kinh tế quốc gia.

Lãi suất điều hành là gì?

- Lãi suất điều hành bao gồm một nhóm 5 loại lãi suất được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam sử dụng để làm công cụ điều tiết lượng tiền tệ, các hoạt động tài chính nhằm hỗ trợ hoạt động sản xuất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, thông qua đó thúc đẩy nền kinh tế quốc gia phát triển.

Lãi suất điều hành là công cụ của NHNN Việt Nam để điều phối nền kinh tế. (Nguồn: dangcongsan.vn)
 

- NHNN là đơn vị nghiên cứu và đưa ra quyết định tăng/giảm lãi suất điều hành và định hướng cho lãi suất thị trường. Các ngân hàng thương mại sẽ dựa theo lãi suất điều hành để quyết định mức lãi suất cụ thể cho mình.

- Lãi suất điều hành cũng ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán. Ở mỗi giai đoạn khác nhau, NHNN sẽ lựa chọn và điều chỉnh các loại lãi suất điều hành để phù hợp với mục tiêu vĩ mô.

Các loại lãi suất điều hành

Tùy theo từng thời kỳ khác nhau, NHNN sẽ điều chỉnh và lựa chọn các tỷ lệ điều hành khác nhau để phù hợp với mục tiêu vĩ mô. Các ngân hàng quốc gia thường sử dụng một số loại lãi suất điều hành, chẳng hạn như:

- Lãi suất cho vay thị trường mở (OMO): được hiểu là lãi suất do NHNN cung ứng trên thị trường mở trong giao dịch bơm vốn cho thành viên. Lãi suất OMO là lãi suất linh hoạt, thường do NHNN chủ động điều hành trong quá trình thực thi các công cụ chính sách tiền tệ, hạn chế lạm phát một cách hiệu quả

- Lãi suất tín phiếu: Khi hệ thống ngân hàng thương mại dư thừa thanh khoản, NHNN có thể rút vốn ra khỏi hệ thống bằng cách thực hiện cách bán Outright (mua bán đứt đoạn) tín phiếu kho bạc kỳ hạn ngắn.

- Lãi suất chiết khấu: là lãi suất do Ngân hàng Nhà nước áp dụng đối với các khoản vay từ các ngân hàng thương mại để đáp ứng nhu cầu tiền mặt ngắn hạn hoặc bất thường của các ngân hàng đó. Khi tỷ lệ dự trữ tiền mặt thiếu hụt, các Ngân hàng thương mại sẽ vay NHNN để đảm bảo mức độ an toàn khi khách hàng rút tiền. Lãi suất chiết khấu là công cụ thể hiện vai trò của người cho vay cuối cùng khi không ai khác là người cung cấp dự trữ cho các Ngân hàng thương mại.

Nếu NHNN điều chỉnh lãi suất tái chiết khấu cao hơn, các Ngân hàng thương mại sẽ phải cảnh giác với khoản vay này và tích cực chuẩn bị hơn, từ đó làm giảm cung tiền trong nền kinh tế và ngược lại.

NHNN điều chỉnh một số mức lãi suất (Nguồn: baochinhphu.vn)
 

- Lãi suất tái cấp vốn: là lãi suất do NHNN áp dụng đối với hoạt động tái cấp vốn của các Ngân hàng thương mại. Đây là lãi suất phạt mà NHNN áp dụng đối với các Ngân hàng thương mại hết dự trữ lẫn giấy tờ có giá. Do đó, đây là mức lãi suất cao nhất trong các loại lãi suất điều hành.

- Lãi suất dự trữ bắt buộc: Các Ngân hàng thương mại bắt buộc phải giữ tại NHNN một tỷ lệ phần trăm tiền gửi theo quy định. Phần dự trữ bắt buộc các Ngân hàng thương mại phải giữ tại NHNN và phần dự trữ vượt yêu cầu gọi chung là dự trữ, số lãi mà NHNN trả cho phần dự trữ chênh lệch này gọi là lãi suất dự trữ bắt buộc.

Vì sao NHNN phải tăng giảm lãi suất điều hành?

Lãi suất điều hành được nghiên cứu và quyết định bởi NHNN, tùy theo thời điểm và tình hình kinh tế có thể tăng hoặc giảm theo chính sách của quốc gia.

Tăng lãi suất điều hành tác động thế nào đến thị trường?

Khi nền kinh tế có dấu hiệu phát triển quá nóng (tăng trưởng nhanh nhưng không bền vững) gây nguy cơ suy thoái, lạm phát cao thì Ngân hàng Nhà nước sẽ tăng lãi suất điều hành để ổn định lại kinh tế, kiềm chế lạm phát.

Trong bối cảnh kiểm soát lạm phát, để tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, NHNN có thể giảm lãi suất điều hành, điều này sẽ tạo điều kiện cho các Ngân hàng thương mại hạ lãi suất huy động, từ đó giảm lãi suất cho vay.

Nhờ đó, dòng tín dụng từ ngân hàng cũng như các khoản vay trên thị trường sẽ trở nên rẻ hơn và các doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn tín dụng hoặc vốn vay dễ dàng hơn. Giúp doanh nghiệp có năng suất tốt hơn và có đủ nguồn lực để thực hiện các kế hoạch kinh doanh.

Lãi suất điều hành là gì? Vì sao ngân hàng Nhà nước phải tăng giảm lãi suất điều hành?
Để tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, NHNN có thể giảm lãi suất điều hành, tạo điều kiện cho các Ngân hàng thương mại hạ lãi suất huy động. (Nguồn: VIB)
 

Bên cạnh đó, việc giảm lãi suất điều hành cũng góp phần làm cho VND lên giá, điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đẩy mạnh các hoạt động xuất - nhập khẩu.

Lãi suất điều hành giảm ảnh hưởng gì đến nền kinh tế?

Khi nền kinh tế có dấu hiệu suy giảm, NHNN sẽ giảm lãi suất điều hành, nới lỏng chính sách tiền tệ. Lãi suất điều hành giảm sẽ khiến các ngân hàng thương mại giảm lãi suất theo khiến cho chi phí vay giảm, từ đó các doanh nghiệp có thể vay vốn để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, ổn định lại nền kinh tế.

Lãi suất điều hành giảm cũng tác động đến thị trường tiền tệ, giảm áp lực lãi suất lên thị trường tài chính, làm giảm giá trị đồng tiền và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu. Thế nhưng giảm lãi suất điều hành lại làm tăng nguy cơ lạm phát, bởi vậy luôn cần cân nhắc cẩn trọng trước khi đưa ra quyết định.

Chung quy lại, việc tăng, giảm lãi suất điều hành gây tác động rất lớn đến nền kinh tế. Vì vậy, NHNN sẽ phải cân nhắc thật cẩn thận, đảm bảo an toàn cho thị trường tài chính, tăng trưởng kinh tế, lạm phát được kiểm soát và ổn định.


Tin ngân hàng ngày 24/2: VietinBank rao bán lô đất 2ha của công ty Bột mì Đại Nam
Tin ngân hàng ngày 24/2: VietinBank rao bán lô đất 2ha của công ty Bột mì Đại Nam

Nghiêm cấm ‘ép’ mua bảo hiểm khi vay ngân hàng; BIDV sẽ sớm thực hiện phát hành 455 triệu cổ phiếu; Agribank dành 15.000 tỷ đồng cho vay ưu đãi...

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 24/2: Đồng USD tăng không đáng kể
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 24/2: Đồng USD tăng không đáng kể

Diễn biến trên thị trường Mỹ, ​​​​​​​chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF)...

Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm tăng vọt lên mức cao nhất trong 9 tháng
Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm tăng vọt lên mức cao nhất trong 9 tháng

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho hay, lãi suất VND bình quân liên ngân hàng tại kỳ hạn qua đêm (kỳ hạn chính, chiếm khoảng 90-95% giá trị giao dịch)...

Giá vàng đột ngột tăng mạnh, SJC hướng đến mốc 79 triệu đồng/lượng
Giá vàng đột ngột tăng mạnh, SJC hướng đến mốc 79 triệu đồng/lượng

Chốt phiên giao dịch rạng sáng nay (24/2 - theo giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay tại thị trường New York bất ngờ tăng mạnh và vượt xa mốc 2.000 USD/ounce....

Tin ngân hàng ngày 23/2: Cần hạn chế tập trung vốn tín dụng vào một nhóm khách hàng
Tin ngân hàng ngày 23/2: Cần hạn chế tập trung vốn tín dụng vào một nhóm khách hàng

Khách hàng gửi tiền tại VietinBank có cơ hội trúng 10 cây vàng SJC; Giá USD trên "chợ đen" và ngân hàng cùng tăng mạnh;...

Giá vàng hôm nay (23/2): Thị trường trong nước và thế giới trái chiều
Giá vàng hôm nay (23/2): Thị trường trong nước và thế giới trái chiều

Giá vàng thế giới hôm nay (23/2) giảm khi chỉ số đô la phục hồi và thị trường chứng khoán Mỹ đạt mức tăng tốt. Tại thị trường trong nước, giá vàng đồng loạt tăng phi mã ở cả chiều mua và bán.

Kinh doanh bảo hiểm có còn là 'gà đẻ trứng vàng' tại các nhà băng Việt?
Kinh doanh bảo hiểm có còn là "gà đẻ trứng vàng" tại các nhà băng Việt?

Sau cuộc khủng hoảng niềm tin, thị trường bảo hiểm vẫn chưa thể phục hồi. Thu nhập từ hoạt động bán bảo hiểm có ngân hàng đã giảm hơn 70% trong năm 2023.

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/2: Đồng USD tiếp tục trượt dốc
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/2: Đồng USD tiếp tục trượt dốc

Diễn biến trên thị trường Mỹ, chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF)...

Giá vàng thế giới giữ mức cao, SJC trong nước tăng nhanh
Giá vàng thế giới giữ mức cao, SJC trong nước tăng nhanh

Chốt phiên giao dịch rạng sáng nay (23/2 - theo giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay tại thị trường New York vẫn giữ ở mức trên 2.000 USD/ounce...

Trái phiếu tại TCBS: An toàn được khẳng định dù lãi suất thấp hơn so với các tổ chức khác
Trái phiếu tại TCBS: An toàn được khẳng định dù lãi suất thấp hơn so với các tổ chức khác

Trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) là một sản phẩm đầu tư có rủi ro, mà người mua cần có kiến thức để thẩm định trước khi quyết định đầu tư...

Vì sao gói tín dụng 120.000 tỷ đồng triển khai chậm?
Vì sao gói tín dụng 120.000 tỷ đồng triển khai chậm?

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết, tiến độ giải ngân gói 120.000 tỷ đồng chậm trễ do gặp nhiều khó khăn, xuất phát từ thiếu hụt nguồn cung, người mua nhà bị cắt giảm lương, chưa xem xét tới việc mua nhà.

Ngân hàng Nam Á giảm trích lập dự phòng dù nợ xấu tăng cao
Ngân hàng Nam Á giảm trích lập dự phòng dù nợ xấu tăng cao

Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) cho vay thành viên HĐQT, Ban kiểm soát và Ban Tổng giám đốc 16 triệu đồng.

Tin ngân hàng ngày 22/2: Cần thiết gia hạn Thông tư 02 để khách hàng có thời gian trả nợ
Tin ngân hàng ngày 22/2: Cần thiết gia hạn Thông tư 02 để khách hàng có thời gian trả nợ

Agribank rao bán biệt thự đẹp với giá chỉ từ hơn 2 tỷ đồng;KienlongBank ký kết hợp tác chiến lược với SePay;ACB đáp ứng nhu cầu vốn toàn diện...

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 22/2: Đồng USD rớt mốc 104
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 22/2: Đồng USD rớt mốc 104

Diễn biến trên thị trường Mỹ, ​​​​​​​chỉ số US Dollar Index (DXY) đo lường biến động đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF)...

Giá vàng liên tiếp đi lên, dự báo sẽ đạt mức 2.200 USD/ounce trong năm 2024
Giá vàng liên tiếp đi lên, dự báo sẽ đạt mức 2.200 USD/ounce trong năm 2024

Chốt phiên giao dịch rạng sáng nay (22/2 - theo giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay tại thị trường New York đã tiếp tục tăng nhẹ...

Phó Thống đốc: NHNN kéo dài thời gian áp dụng Thông tư 02
Phó Thống đốc: NHNN kéo dài thời gian áp dụng Thông tư 02

Tại Hội nghị trực tuyến đẩy mạnh tín dụng ngân hàng năm 2024, Phó Thống đốc thường trực Đào Minh Tú cho biết Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ thực hiện kéo dài thời gian áp dụng Thông tư 02 về cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ theo đề xuất của

Quyết liệt đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2024
Quyết liệt đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2024

Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong bối cảnh vô cùng khó khăn, thách thức của năm 2023, toàn ngành Ngân hàng đã có quyết tâm cao, nỗ lực lớn,...

Dự kiến lập website công khai lãi suất cho vay của các ngân hàng
Dự kiến lập website công khai lãi suất cho vay của các ngân hàng

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến sẽ lập một website để các tổ chức tín dụng công bố lãi suất bình quân liên kết với website của NHNN.

Vì sao tín dụng tăng trưởng chậm trong tháng đầu năm 2024?
Vì sao tín dụng tăng trưởng chậm trong tháng đầu năm 2024?

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2023, tín dụng toàn nền kinh tế tăng 13,71% so với cuối năm 2022. Tuy nhiên, bước sang tháng 1/2024,...

VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance
VnFinance