Thứ sáu, 16/06/2023, 09:52 AM

Người lao động "than" về điều kiện mua nhà ở xã hội

Nhu cầu về nhà ở xã hội cao gấp 1,5 lần so với tỷ lệ người lao động (NLĐ) hiện đang ở loại nhà này. Trong khi đó, NLĐ gặp nhiều khó khăn khi mua nhà ở xã hội và “điều kiện để được mua” hiện là rào cản lớn nhất với họ.

Nhiều khó khăn, rào cản

Khảo sát của Ban IV và VnExpress về nhu cầu nhà ở của người lao động thực hiện cuối tháng 4 cho thấy, tính chung cho cả nước, 57% NLĐ tham gia khảo sát muốn mua nhà, trong đó tỷ lệ NLĐ muốn mua nhà ở xã hội và mua nhà không thuộc diện “nhà ở xã hội” gần như tương đương nhau, tương ứng là 28% so với 29%. Nhu cầu về “nhà ở xã hội” theo đó, cao gấp hơn 1,5 lần so với tỷ lệ NLĐ hiện đang ở nhà ở xã hội (18%).

Điều này cho thấy chủ trương phát triển 1 triệu nhà ở xã hội mà Chính phủ đang chỉ đạo trọng tâm là chủ trương được xã hội nói chung và NLĐ hết sức đón nhận.

Tuy nhiên, còn nhiều khó khăn khi mua nhà ở xã hội và “điều kiện để được mua nhà ở xã hội” hiện là rào cản lớn nhất với 39% NLĐ tham gia khảo sát. Ba khó khăn lớn khác ở góc nhìn của NLĐ là thiếu tài chính sẵn có cho khoản đóng góp ban đầu (33%), khó cạnh tranh suất mua (32%), hồ sơ giấy tờ chứng minh phức tạp (27%).

Nhu cầu về “nhà ở xã hội” cao gấp hơn 1,5 lần so với tỷ lệ NLĐ hiện đang ở nhà ở xã hội.

Khoản 5 Điều 13 Nghị định 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 quy định: “Khách hàng là hộ gia đình, cá nhân khi vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) phải thực hiện việc gửi tiết kiệm tại NHCSXH hàng tháng, với thời gian tối thiểu 12 tháng và mức gửi theo quy định của bên cho vay”.

Theo Ban IV, quy định này tạo ra một trong các điều kiện vay mua nhà ở xã hội tại các Ngân hàng chính sách xã hội là đối tượng vay “Phải thực hiện gửi tiền tiết kiệm hàng tháng tại NHCSXH với thời gian gửi tối thiểu 12 tháng kể từ ngày ký hợp đồng tín dụng với NHCSXH, mức gửi hàng tháng tối thiểu bằng mức trả nợ gốc bình quân tháng của người vay vốn”.

Trong khi phần lớn NLĐ “thiếu tài chính sẵn có cho khoản đóng góp ban đầu” (thông thường là 20% - 30% giá trị hợp đồng mua nhà) thì việc đặt ra yêu cầu như trên càng làm giảm mạnh cơ hội mua nhà của họ. Hoặc các yêu cầu về hồ sơ, giấy tờ chứng minh “thuộc diện đối tượng cho vay” hay chứng minh về thực trạng nhà ở, điều kiện thu nhập, điều kiện cư trú… cũng rất phức tạp với phần lớn NLĐ.

Cần cải thiện điều kiện cho vay

Ban IV cho rằng, chủ trương xây dựng nhà ở thu nhập thấp, nhà ở xã hội là đúng đắn và cấp thiết. Tuy nhiên, để đạt được sự hiệu quả trong thực tế triển khai, giúp phần đông NLĐ tiếp cận được với nhà ở xã hội, cần thiết phải nghiên cứu điều chỉnh tên chương trình, đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030" thành “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở cho NLĐ thuộc diện thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”. Cùng với đó là việc giảm mạnh lãi suất cho vay và áp dụng cho tất cả đối tượng NLĐ mua nhà ở trong chương trình.

Thay vì như hiện nay, chỉ có người thuộc diện “đối tượng chính sách xã hội” mới được tiếp cận vay với lãi suất thấp tại các ngân hàng chính sách xã hội, còn đối tượng công nhân khu công nghiệp muốn mua nhà ở xã hội hầu hết phải vay với lãi suất thông thường của ngân hàng thương mại. Đây là bài toán rất thách thức với số đông NLĐ vì số tiền trả lãi, trả gốc hàng tháng thậm chí vượt quá 50% thu nhập của công nhân.

Nhà nước cần xem xét cải thiện quy trình, hồ sơ, điều kiện cho vay mua nhà ở xã hội cho NLĐ, vì đây là những rào cản rất lớn đang được phản ánh thông qua cuộc khảo sát.

Ban IV cho biết, kiến nghị của các DN thể hiện trong báo cáo khảo sát tình hình doanh nghiệp tháng 5/2023 có nội dung rất đáng lưu ý là “Nhà nước xem xét các cơ chế để doanh nghiệp tham gia tín chấp, bảo lãnh cho NLĐ trong quá trình vay mua/thuê nhà ở xã hội so với quy trình xét duyệt phức tạp theo diện “đối tượng chính sách” như hiện nay để chủ trương phát triển nhà ở xã hội đi vào thực tiễn…”.

Vai trò của doanh nghiệp theo đó có thể phát huy nhiều hơn trong câu chuyện mua nhà ở xã hội của NLĐ, không chỉ xác nhận thu nhập mà còn có thể thay mặt NLĐ trả khoản tiền gốc và lãi hàng tháng tương tự cách doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội cho NLĐ hiện nay. Đồng thời, một số doanh nghiệp còn có thể bổ sung thêm cơ chế “hỗ trợ một phần tiền” để thực hành chính sách chăm lo đời sống cán bộ nhân viên, giữ chân NLĐ, cộng hợp với nỗ lực của Chính phủ trong đề án quan trọng này.

Cần nghiên cứu, đánh giá nhu cầu nhà ở cho NLĐ theo từng địa phương và ưu tiên các địa phương tập trung đông công nhân, NLĐ để phân bổ chỉ tiêu phát triển dự án hợp lý, đi kèm với các cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù nếu cần.

Với bảng giá đất và chi phí xây dựng như hiện nay, các dự án xây dựng nhà ở xã hội tại các thành phố lớn sẽ gặp nhiều thách thức vì tổng chi phí đầu vào rất cao, ví dụ TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai...

Tuy nhiên, đây cũng là các tỉnh, thành phố tập trung đông công nhân, NLĐ nên để chính sách phát huy được trong thực tiễn và tiệm cận được đúng đối tượng mục tiêu của chính sách thì cần phải có các quyết sách cụ thể để hỗ trợ cho quá trình phát triển nhà ở xã hội trên các địa bàn này.

Đồng thời, trong quá trình phát triển các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho NLĐ trên từng địa phương, cần rà soát và quan tâm đặc biệt tới việc bố trí các hạ tầng nền tảng như điện, nước, trường học công lập... Bởi vì với mức thu nhập thấp, lại phải trả tiền lãi, tiền gốc vay mua nhà ở xã hội hàng tháng, thì số tiền còn lại của NLĐ rất khó để trang trải các nhu cầu thiết yếu của cuộc sống, chưa nói tới việc trang trải các chi phí cho con đi học tư thục, hay các vấn đề phát sinh khác.


Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…

PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
18/11/2026 Doanh nghiệp

PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...

Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.

AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.

Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục 'đổ' tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
17/11/2026 Doanh nghiệp

Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…

Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
16/11/2026 Doanh nghiệp

Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...

Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
16/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...

Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
14/11/2026 Doanh nghiệp

Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...

Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...

Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
13/11/2026 Doanh nghiệp

Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…

Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
12/11/2026 Doanh nghiệp

Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…

Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
Cao su Đồng Phú trả cổ tức tiền mặt 14%, lãi 9 tháng tăng 49%
11/11/2026 Doanh nghiệp

Cao su Đồng Phú chốt ngày 16/11 đăng ký cuối cùng để trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt, tỷ lệ 14%, dự kiến chi gần 122 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm...

VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
VLXD Biên Hòa tạm ứng cổ tức 25%, lãi 9 tháng tăng 182%
11/11/2026 Doanh nghiệp

VLXD Biên Hòa chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 25%, dự chi gần 117 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp lãi ròng gần 566 tỷ đồng, tăng 182%...

PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
PNJ muốn thoái toàn bộ 65% vốn tại An Tín sau 8 tháng thành lập
11/11/2026 Doanh nghiệp

PNJ từng phê duyệt góp 32,5 tỷ đồng để thành lập CTCP Giải pháp Tài sản An Tín hồi đầu năm. Đến nay chưa đầy 8 tháng, doanh nghiệp thông qua chủ trương thoái toàn...

PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
PJICO lãi 9 tháng tăng 10%, tiền gửi ngân hàng vượt 5.000 tỷ đồng
11/11/2026 Doanh nghiệp

Lợi nhuận trước thuế quý III/2026 của PJICO tăng gần 20% so với cùng kỳ. Sau 9 tháng, lợi nhuận tài chính tăng gần 55% trong khi biên lợi nhuận bảo hiểm thu hẹp, với...

REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
REE muốn mở rộng hệ sinh thái cơ điện thông qua M&A
10/11/2026 Doanh nghiệp

Trước nhu cầu công việc gia tăng mạnh, Công ty CP Cơ điện lạnh (HoSE: REE) đang hướng tới mở rộng năng lực thi công của REE M&E thông qua sáp nhập thêm các doanh nghiệp nhỏ.

TCBS dự kiến rót gần 1.100 tỷ đồng vào TCEX, hướng tới vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
TCBS dự kiến rót gần 1.100 tỷ đồng vào TCEX, hướng tới vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng
10/11/2026 Doanh nghiệp

Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) phê duyệt phương án mua cổ phần tại TCEX với tổng giá trị tối đa gần 1.100 tỷ đồng, đáp ứng các...