Thứ sáu, 11/04/2025, 13:35 PM

Thuế đối ứng của Mỹ: Thách thức mới cho xuất khẩu Việt Nam và thị trường chứng khoán

Chính sách thuế nhập khẩu đối ứng (reciprocal tariffs) của Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa có hiệu lực vào ngày 9/4 đang tạo ra những chấn động đối với thương mại toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán Dầu khí (PSI), Việt Nam với mức thặng dư thương mại song phương với Mỹ đạt kỷ lục 123,5 tỷ USD trong năm 2024 - là một trong những mục tiêu được Mỹ xác định có mức thâm hụt thương mại lớn và chính sách thuế không công bằng đối với hàng hóa của nước này.

gettyimages-2207584694-e1
Các mức thuế đối ứng của Mỹ lên hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia vừa có hiệu lực.

Theo báo cáo của Trung tâm Phân tích thuộc Công ty Cổ phần Chứng khoán Dầu khí (PSI), Việt Nam đang bị Mỹ áp thuế đối ứng do vi phạm cả hai tiêu chí cốt lõi trong chính sách mới của chính quyền Tổng thống Trump.

Thuế đối ứng của Mỹ: Thách thức mới cho xuất khẩu Việt Nam và thị trường chứng khoán

Thứ nhất, Việt Nam có mức thặng dư thương mại song phương với Mỹ rất lớn. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ đã tăng 23%, góp phần đẩy thặng dư thương mại lên mức kỷ lục 123,5 tỷ USD – tương đương 26,4% GDP quốc gia. Đáng chú ý, một phần đáng kể sự gia tăng này, được phía Mỹ cho rằng, đến từ việc các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư sản xuất tại Việt Nam nhằm né tránh các mức thuế mà Mỹ áp đặt lên hàng hóa Trung Quốc.

Thuế đối ứng của Mỹ: Thách thức mới cho xuất khẩu Việt Nam và thị trường chứng khoán

Thứ hai, mức thuế nhập khẩu trung bình mà Việt Nam đang áp dụng đối với hàng hóa nước ngoài, trong đó có hàng Mỹ, cao hơn Mỹ khoảng 7%. Điều này bị phía Mỹ xem là một chính sách thuế bất công, làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân đối thương mại giữa hai nước.

Tác động trực tiếp tới các ngành xuất khẩu trọng điểm

Phân tích từ PSI cho thấy, các ngành có tỷ trọng xuất khẩu lớn sang Mỹ như thiết bị điện tử và máy móc (chiếm 37%), dệt may và giày dép (21%), cùng với gỗ và sản phẩm gỗ (8%) sẽ là những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất nếu Mỹ chính thức áp thuế đối ứng. Nguyên nhân chính nằm ở sự chênh lệch thuế suất đáng kể giữa hai quốc gia.

Trong đó, ngành gỗ được nhận định là dễ tổn thương nhất do khả năng tìm kiếm thị trường thay thế trong ngắn hạn là rất hạn chế. Ngược lại, các tập đoàn đa quốc gia trong ngành điện tử có thể chủ động hơn trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng hoặc chuyển dịch một phần sản xuất sang các quốc gia khác để tránh rủi ro từ chính sách thuế mới.

Thuế đối ứng của Mỹ: Thách thức mới cho xuất khẩu Việt Nam và thị trường chứng khoán

Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý thị trường chứng khoán

Chính sách thuế đối ứng không chỉ gây áp lực lên doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Những nhóm ngành gắn liền với xuất khẩu như dệt may, đồ gỗ, thiết bị điện tử, khu công nghiệp và logistics sẽ chịu tác động mạnh nhất do lo ngại về suy giảm đơn hàng và lợi nhuận.

Không dừng lại ở đó, khả năng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vốn là một trong những động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng. Các nhà đầu tư quốc tế đang có xu hướng đánh giá lại chiến lược “China+1” khi mà rủi ro thương mại với Mỹ ngày càng rõ nét hơn. Điều này đặt ra thách thức lớn cho Việt Nam trong việc duy trì dòng vốn FDI ổn định trong thời gian tới.

Giải pháp ứng phó và cơ hội đàm phán

Tuy vậy, theo PSI, Việt Nam vẫn còn cơ hội để thương lượng và giảm thiểu tác động từ chính sách thuế đối ứng của Mỹ thông qua các biện pháp điều chỉnh chính sách thuế. Một số đề xuất đang được đàm phán bao gồm việc giảm thuế nhập khẩu đối với khí hóa lỏng LNG của Mỹ từ 5% xuống còn 2%, thuế đối với ô tô từ 45–64% xuống còn 32%, và thuế ethanol từ 10% xuống 5%.

Bên cạnh đó, động thái cho phép SpaceX – tập đoàn công nghệ của tỷ phú Elon Musk thí điểm cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh Starlink tại Việt Nam cũng được coi là tín hiệu tích cực cho mối quan hệ hợp tác công nghệ và thương mại giữa hai nước. Đây có thể là cơ sở hỗ trợ thêm cho các nỗ lực đàm phán thuế quan giữa Việt Nam và Mỹ.

Tác động dây chuyền không thể xem nhẹ

Ngay cả trong kịch bản Việt Nam không bị Mỹ áp dụng thuế quan cứng rắn, thì những biến động từ cuộc chiến thương mại rộng khắp giữa Mỹ – Trung – EU vẫn có thể gây đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và đầu tư tại Việt Nam trong thời gian tới.

Đặc biệt, các doanh nghiệp đang phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu đầu vào từ nước ngoài như ngành thép, nhôm và dệt may có thể bị yêu cầu điều chỉnh lại chuỗi cung ứng để tránh bị quy kết là hành vi “lẩn tránh thuế” – một yếu tố rủi ro cần được giám sát chặt chẽ.

Cần linh hoạt và chủ động

Trong bối cảnh chính sách thương mại quốc tế ngày càng khó đoán định, chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động thích ứng bằng cách điều chỉnh chính sách thuế phù hợp, đẩy mạnh đàm phán song phương với Mỹ, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Đối với thị trường chứng khoán, các nhà đầu tư cũng cần thận trọng hơn, theo sát các diễn biến chính sách và phản ứng của cơ quan chức năng. Việc cơ cấu lại danh mục đầu tư theo hướng giảm rủi ro từ các ngành xuất khẩu sang Mỹ có thể là chiến lược hợp lý trong thời điểm hiện tại.


KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
20/11/2026 Doanh nghiệp

KCN Phù Mỹ tại Gia Lai vừa có hai dự án sản xuất hóa chất và phân bón với tổng vốn đầu tư đăng ký 7.940 tỷ đồng, sử dụng gần 60 ha đất.

Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng
Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng

Becamex thông qua chủ trương thành lập công ty con hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản, vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trước đó, tập đoàn cũng thông qua phương án góp...

LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
20/11/2026 Doanh nghiệp

Hội đồng quản trị Công ty CP LICOGI 14 (HNX: L14) vừa thông qua tổng hạn mức tín dụng 250 tỷ đồng tại BIDV Phú Thọ, tăng 160 tỷ đồng so với hạn mức...

Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
19/11/2026 Doanh nghiệp

Novaland thông qua phương án chuyển đổi gần 94,5 tỷ đồng trái phiếu quốc tế thành cổ phiếu NVL, với giá chuyển đổi 34.000 đồng/cổ phiếu.

Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
19/11/2026 Doanh nghiệp

Tôn Đông Á chốt ngày 27/11 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của doanh nghiệp dự kiến tăng...

Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
19/11/2026 Doanh nghiệp

Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…

Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…

PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
18/11/2026 Doanh nghiệp

PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...

Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
18/11/2026 Doanh nghiệp

Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.

AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
17/11/2026 Doanh nghiệp

Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.

Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục 'đổ' tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
17/11/2026 Doanh nghiệp

Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…

Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
16/11/2026 Doanh nghiệp

Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...

Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
16/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...

Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
14/11/2026 Doanh nghiệp

Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...

Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
13/11/2026 Doanh nghiệp

Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...

Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
13/11/2026 Doanh nghiệp

Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…

Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
12/11/2026 Doanh nghiệp

Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…