5 áp lực lớn "đè" mục tiêu lạm phát 4,5% trong 2023
Năm 2022, Việt Nam đã kiểm soát thành công lạm phát trong bối cảnh lạm phát thế giới tăng cao kỷ lục. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới chuyên gia, áp lực lạm phát năm 2023 là rất lớn. Để đạt mục tiêu lạm phát ở mức 4,5% như Quốc hội đề ra sẽ rất khó khăn, bởi có 5 áp lực lớn đè nặng lên mục tiêu này.
2022: Kiểm soát thành công
Năm 2022, thế giới đối mặt với tình trạng lạm phát tăng cao kỷ lục. Trong khi đó, Chỉ sô giá tiêu dùng (CPI) tháng 12/2022 của Việt Nam tăng 4,55% so với cùng kỳ năm trước. Tính bình quân cả năm 2022, CPI tăng 3,15%. Tuy cao hơn mức tăng 1,84% của năm 2021 nhưng thấp hơn so với mục tiêu 4% do Quốc hội đặt ra.
Đánh giá về số liệu này, bà Nguyễn Thu Oanh - Vụ trưởng Vụ Thống kê giá (Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch & Đầu tư) cho biết, trong bối cảnh lạm phát toàn cầu tăng cao như vậy việc đạt mức lạm phát 3,15% là thành công rất lớn của Việt Nam trong việc kiểm soát lạm phát cũng như ổn định kinh tế vĩ mô. Kết quả này xuất phát từ một số nguyên nhân.
Thứ nhất, việc sản xuất và cung ứng các mặt hàng lương thực, thực phẩm (LTTP) trong thời gian qua luôn được bảo đảm trong khi thế giới đối mặt với nguy cơ mất an ninh lương thực. Đặc biệt khi xảy ra cuộc xung đột vũ trang Nga - Ukraine, nguy cơ này càng trở nên trầm trọng hơn. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn bảo đảm được nguồn LTTP không những cung cấp đủ trong nước mà còn thúc đẩy cho hoạt động xuất khẩu. Do đó, giá LTTP trong thời gian vừa qua ở Việt Nam so với các nước là khá ổn định.
Thứ 2, trong năm vừa qua, một số dịch vụ do Nhà nước quản lý vốn có tác động khá lớn đến CPI được giữ giá ổn định. Đơn cử, nhiều địa phương đã giảm học phí để chia sẻ khó khăn cho người dân. Bước sang năm học 2022 - 2023, Chính phủ lại có Nghị quyết 165 vào ngày 20/12, trong đó yêu cầu các địa phương giữ ổn định mức học phí của năm học 2022 - 2023 như năm học 2021 - 2022 để tiếp tục hỗ trợ người dân. Điều này đã giúp kiềm chế lạm phát.
Đối với giá dịch vụ y tế cũng vậy. Nếu thực hiện theo đúng lộ trình thì trong năm 2021 phải hoàn thành tính đủ các chi phí vào dịch vụ khám chữa bệnh theo quy định pháp luật về giá. Tuy nhiên, đến nay chúng ta cũng chưa thực hiện nội dung này. Thêm vào đó, trong gần 4 năm qua chưa tăng giá điện, trong khi các chi phí đầu vào tăng rất cao.
Thứ 3 là do có sự điều hành sát sao, kịp thời và linh hoạt của Chính phủ trong bối cảnh giá cả hàng hóa tăng cao. Thời gian vừa qua, Chính phủ đã đưa ra một loạt giải pháp rất kịp thời về việc hỗ trợ giá, khắc phục nguồn cung cũng như giảm thuế. Điều này đã giúp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng như hỗ trợ ổn định đời sống của người dân.
Trong năm 2022, Chính phủ cũng như các bộ, ngành cũng liên tục chỉ đạo các địa phương thực hiện quản lý giá trên địa bàn. Rất nhiều doanh nghiệp tham gia vào chương trình bình ổn giá, đảm bảo đầy đủ hàng hóa thiết yếu cho người dân, đặc biệt là LTTP. Việc điều hành chính sách tiền tệ trong năm cũng hết sức linh hoạt, thận trọng, có sự phối hợp rất chặt chẽ với chính sách tài khóa cũng như các chính sách vĩ mô khác. Qua đó đã góp phần kiểm soát lạm phát trong năm 2022.
2023: Áp lực lớn
Những năm trước đây, Quốc hội thường đặt mục tiêu lạm phát ở mức 4% hoặc dưới 4%. Tuy nhiên, năm 2023, Quốc hội đặt lạm phát mục tiêu ở mức 4,5%.
"Có thể thấy áp lực lạm phát năm 2023 là rất lớn. Để đạt mục tiêu 4,5% như Quốc hội đề ra sẽ rất khó khăn. Chúng tôi đánh giá có 5 yếu tố chính sẽ có tác động, tạo áp lực lạm phát cho năm 2023", Vụ trưởng Vụ Thống kê giá nói.
Thứ nhất, tình hình thế giới sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường trong năm tới. Các tổ chức quốc tế đã dự báo rằng có thể lạm phát đã đạt đỉnh trong năm 2022 và năm 2023 có xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức cao. Đồng thời nhận định vẫn sẽ là rủi ro với nhiều nền kinh tế.
Việt Nam có độ mở kinh tế rất lớn nên những biến động của kinh tế thế giới sẽ tác động nhanh đến kinh tế trong nước. Đặc biệt, việc Trung Quốc gỡ bỏ chính sách zero - COVID, sự phục hồi của kinh tế Trung Quốc sẽ làm tăng nhu cầu nguyên nhiên vật liệu cũng như nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ. Điều này sẽ đẩy giá hàng hóa thế giới lên cao và tạo áp lực lạm phát cho toàn cầu.
Áp lực thứ 2 là Việt Nam phải nhập khẩu phần lớn nguyên nhiên vật liệu để sử dụng cho sản xuất. Do đó, khi nhập khẩu vào với mức giá cao sẽ tạo áp lực chi phí cho doanh nghiệp, đẩy giá cả hàng hóa lên cao, từ đó tạo áp lực lạm phát của toàn nền kinh tế.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất của năm 2022 đã tăng 6,79% so với năm 2021. Đây là mức tăng cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây. Chỉ số giá nhập khẩu 2022 cũng tăng 8,56% cũng là mức tăng cao nhất kể từ năm 2012.
"Trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, hơn 90% tư liệu sản xuất. Điều đó cho thấy các doanh nghiệp chịu áp lực rất lớn về chi phí sản xuất, qua đó tạo sức ép đối với chỉ số tiêu dùng. Chỉ số tiêu dùng CPI của tháng 12/2022 đã tăng 4,55% so với cùng kỳ năm trước và mức lạm phát cao như vậy có khả năng sẽ tiếp tục trong quý I/2023", chuyên gia nhận định.
Áp lực thứ 3 là điều chỉnh giá dịch vụ do Nhà nước quản lý sẽ có tác động rất mạnh đến CPI. Ví dụ giáo dục và y tế là 2 nhóm chiếm quyền số rất lớn trong CPI, chiếm khoảng gần 12%. Do đó, khi chỉ số giá của hai nhóm này tăng sẽ tác động đến chỉ số giá chung của toàn nền kinh tế. Đối với học phí, mặc dù đã có Nghị quyết 165 giữ ổn định trong năm học 2022 - 2023 nhưng đến tháng 9 năm 2023 là bước sang năm học mới, lúc đó sẽ áp dụng mức giá của Nghị định 81. Theo đó, chỉ số giá của nhóm giáo dục sẽ tăng cao và sẽ tác động đến CPI 2023.
Dự kiến năm 2023 sẽ kết cấu chi phí quản lý vào dịch vụ khám chữa bệnh, lúc đó sẽ tác động đến CPI. Với giá điện cũng vậy, nếu năm nay tăng giá điện sẽ tạo áp lực cho lạm phát bởi vì nếu giá điện tăng 10% sẽ tác động trực tiếp vào CPI là 0,33 điểm phần trăm.
Áp lực thứ 4, các chính sách hỗ trợ trong năm 2022 rất nhiều nhưng từ đầu năm nay các chính sách sẽ hết hiệu lực. Ví dụ chính sách giảm thuế VAT hết hiệu lực sẽ khiến giá hàng hóa tăng trở lại. Việc tăng lương từ 1/7 tới sẽ khiến giá các mặt hàng hóa sẽ tăng theo, đặc biệt là LTTP.
Áp lực thứ 5, áp lực cầu kéo từ gói hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế sẽ có khả năng đẩy giá hàng hóa và dịch vụ lên cao.
"5 yếu tố này có khả năng tạo áp lực lên lạm phát của 2023. Tuy nhiên, cũng có yếu tố giúp chúng ta kiềm chế tốc độ tăng giá. Ví dụ, Việt Nam có nguồn LTTP rất dồi dào, đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng trong nước, đồng thời phục vụ xuất khẩu. Đây là lợi thế rất lớn của Việt Nam, giúp chúng ta giảm bớt áp lực lạm phát trong năm 2023", bà Nguyễn Thu Oanh đánh giá.
Với quyết tâm và kinh nghiệm về điều hành giá của Chính phủ cùng sự phối hợp hết sức hiệu quả của các bộ, ngành, địa phương cùng sự nỗ lực của người dân và doanh nghiệp, Tổng cục Thống kê tin tưởng mục tiêu CPI bình quân 2023 khoảng 4,5% có thể thực hiện được.
TIN LIÊN QUAN
KCN Phù Mỹ đón hai dự án hóa chất, phân bón gần 8.000 tỷ đồng
KCN Phù Mỹ tại Gia Lai vừa có hai dự án sản xuất hóa chất và phân bón với tổng vốn đầu tư đăng ký 7.940 tỷ đồng, sử dụng gần 60 ha đất.
Becamex dự kiến lập công ty con bất động sản vốn 300 tỷ đồng
Becamex thông qua chủ trương thành lập công ty con hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản, vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Trước đó, tập đoàn cũng thông qua phương án góp...
LICOGI 14 nâng hạn mức tín dụng tại BIDV Phú Thọ lên 250 tỷ đồng
Hội đồng quản trị Công ty CP LICOGI 14 (HNX: L14) vừa thông qua tổng hạn mức tín dụng 250 tỷ đồng tại BIDV Phú Thọ, tăng 160 tỷ đồng so với hạn mức...
Novaland muốn phát hành gần 2,8 triệu cổ phiếu đổi trái phiếu
Novaland thông qua phương án chuyển đổi gần 94,5 tỷ đồng trái phiếu quốc tế thành cổ phiếu NVL, với giá chuyển đổi 34.000 đồng/cổ phiếu.
Tôn Đông Á chốt ngày chia cổ tức cổ phiếu 10% sau khi lên HOSE
Tôn Đông Á chốt ngày 27/11 để thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10%. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của doanh nghiệp dự kiến tăng...
Vĩnh Hoàn chi hơn 600 tỷ đồng trả cổ tức tiền mặt
Với tỷ lệ tạm ứng cổ tức 30%, Vĩnh Hoàn dự kiến chi khoảng 628 tỷ đồng cho cổ đông. Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh, người đang nắm giữ hơn 45% vốn…
Cảng hàng không Quảng Trị tăng tốc về đích, đợt tuyển dụng đầu tiên thu hút hàng trăm ứng viên
Đợt tuyển dụng nhân sự đầu tiên của Cảng hàng không Quảng Trị đã thu hút gần 300 hồ sơ ứng tuyển, mở ra cơ hội nghề nghiệp mới cho người lao động địa phương…
PV Power nâng hơn 342% mục tiêu lợi nhuận, vượt kế hoạch năm sau 9 tháng
PV Power nâng mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 tăng 342,4% so với kế hoạch ban đầu. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận gần 6.899 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, vượt...
Đầu tư CMC chốt ngày trả cổ tức cổ phiếu 17% sau khi giảm mạnh từ mức 35%
Đầu tư CMC chốt ngày để trả cổ tức năm 2025 bằng cổ phiếu, tỷ lệ thực hiện giảm từ 35% xuống 17% do nguồn lợi nhuận trên báo cáo tài chính kiểm toán năm...
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng
Cảng Phước An dự kiến lập công ty con vốn 500 tỷ đồng, hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, logistics và khu công nghiệp.
AMY Grupo lên HOSE ngày 20/11, vốn hóa gần 7.900 tỷ đồng
Cổ phiếu AMY sẽ giao dịch trên HOSE từ ngày 20/11/2026 với giá tham chiếu 48.900 đồng/cổ phiếu. Trước khi lên sàn, AMY Grupo đã hoàn tất đợt IPO, huy động gần 787,3 tỷ đồng.
Tập đoàn Hoà Phát của tỷ phú Trần Đình Long tiếp tục "đổ" tiền vào mảng năng lượng tái tạo
Sắp tới, Tập đoàn Hoà Phát sẽ chi gần 650 tỷ đồng để thành lập Công ty Năng lượng tái tạo, trong bối cảnh doanh nghiệp này liên tục có động thái mở rộng…
Hòa Phát rót gần 650 tỷ đồng thành lập công ty năng lượng tái tạo
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) thông qua việc góp 649,87 tỷ đồng, tương đương 99,98% vốn điều lệ, để thành lập Công ty cổ phần Năng lượng tái tạo Hòa Phát...
Taseco Land hạ gần 30% kế hoạch doanh thu năm 2026
Taseco Land điều chỉnh giảm gần 30% kế hoạch doanh thu và 27,9% mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng của doanh nghiệp vẫn tăng hơn 80% so...
Tập đoàn Hà Đô hoàn thành 53% kế hoạch lợi nhuận cả năm sau 9 tháng
Trong quý III/2026, Tập đoàn Hà Đô ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 228 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lãi sau thuế tăng nhẹ 8% so với cùng kỳ, đạt hơn 614 tỷ...
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt tạm ứng cổ tức tiền mặt 20%
Bia Sài Gòn – Miền Trung chốt ngày 25/11 để tạm ứng cổ tức tiền mặt tỷ lệ 20%, dự kiến chi gần 60 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu thuần...
Taseco Airs tạm ứng cổ tức 20%, lãi 9 tháng tăng 30%
Taseco Airs chốt ngày 19/11 đăng ký cuối cùng để tạm ứng cổ tức năm 2026 bằng tiền mặt, dự chi gần 108 tỷ đồng. Sau 9 tháng, doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận sau...
Nhà Khang Điền (KDH): Nhóm VinaCapital liên tục nâng sở hữu, nhóm Dragon Capital lại bán ra
Nhóm quỹ đầu tư VinaCapital vừa hoàn tất mua vào hàng chục triệu cổ phiếu KDH của Nhà Khang Điền để gia tăng tỷ lệ sở hữu…
Dược Hậu Giang sắp chi hơn 780 tỷ đồng tạm ứng cổ tức
Với hơn 130,7 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dược Hậu Giang dự kiến phải chi hơn 784 tỷ đồng cho đợt tạm ứng cổ tức này…


























