Cú "lật kèo" của ông Trump khiến OPEC+ mất kiểm soát giá dầu?

Hiện nay, sau quá trình thay đổi chính quyền tại Mỹ, quyền kiểm soát của OPEC+ đối với giá dầu dường như đã đạt mức thấp nhất, theo một báo cáo từ Kotak Institutional Equities (KIE). "Chúng tôi đã điều chỉnh giả định giá dầu xuống còn 70 USD/thùng cho năm tài chính 2026-27 (trước đây là 80 USD/thùng). Giá dầu giảm là dấu hiệu tiêu cực đối với ngành thượng nguồn", báo cáo cho biết.

Với việc giá bán lẻ “đóng băng”, KIE cho biết giá dầu thấp hơn có thể sẽ mang lại lợi ích cho các công ty dầu mỏ (OMCs). Tuy nhiên, một phần tác động tích cực này sẽ bị ảnh hưởng bởi nguồn cung dầu Mỹ gia tăng, dầu thô của Nga giảm và đồng rupee Ấn Độ yếu.

Kể từ tháng 10 năm 2022, khi liên minh OPEC+ công bố cắt giảm sản lượng tự nguyện 2 triệu thùng/ngày, tổ chức này đã nỗ lực kiểm soát giá dầu bằng cách hạn chế nguồn cung. Tuy nhiên, do mức cắt giảm ban đầu không đủ, một số thành viên đã thực hiện các đợt cắt giảm tự nguyện và sau đó trì hoãn việc đảo ngược các đợt cắt giảm này. Mặc dù vậy, giá dầu đã bắt đầu suy yếu vào cuối năm 2024. Khi chính quyền Biden tăng cường các lệnh trừng phạt đối với Nga, giá dầu đã có đợt tăng mạnh vào tháng 1 năm 2025. Tuy nhiên, khi chính quyền mới tại Mỹ mạnh tay áp dụng thuế quan, giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong 3 năm qua.

“Với sáng kiến do Mỹ đề ra, hiệu quả của liên minh OPEC+ hiện nay dường như ở mức thấp nhất. Với việc liên minh này mong muốn đảo ngược các đợt cắt giảm tự nguyện, giờ đây họ dường như đang chú trọng vào việc giành lại thị phần. Triển vọng giá dầu vẫn yếu”, báo cáo từ KIE cho biết.

Nguồn cung từ các quốc gia ngoài OPEC+ gia tăng

Nỗ lực của liên minh OPEC+ đang gặp nhiều trở ngại bởi sự gia tăng nguồn cung từ các quốc gia không thuộc OPEC+, chủ yếu là sản lượng từ dầu đá phiến tại Mỹ. “Sản lượng dầu thô của Mỹ đã tăng khoảng 1,5 triệu thùng/ngày kể từ mức tháng 10 năm 2022. Điều này vẫn xảy ra dù số lượng giàn khoan dầu đá phiến đã giảm gần 25%”, Kotak cho biết.

Sản lượng dầu tại các quốc gia OECD thuộc khu vực Mỹ (bao gồm Canada, Mexico và Chile) đã tăng gần 1,6 triệu thùng/ngày trong năm 2023, chiếm hơn 50% trong tổng sản lượng tăng của các quốc gia ngoài OPEC+ (tăng 2,7 triệu thùng/ngày).

Với mức tăng sản lượng dầu thêm 0,6-0,7 triệu thùng/ngày, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo châu Mỹ sẽ chiếm phần lớn mức tăng nguồn cung ngoài OPEC+ trong giai đoạn 2024-2025. Bên cạnh Mỹ, sản lượng dầu cũng đang tăng ở một số quốc gia khác trong khu vực như Brazil, Canada và Guyana.

Nhập khẩu dầu thô từ Mỹ có thể tăng mạnh tại Ấn Độ

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Ấn Độ là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất từ Mỹ vào năm 2021. Tuy nhiên, sau khi Ấn Độ tăng cường nhập khẩu dầu từ Nga sau xung đột Nga-Ukraine, nước này đã giảm mạnh lượng nhập khẩu dầu thô từ Mỹ. Theo Kotak Institutional Equities, điều này có thể bắt đầu thay đổi khi Mỹ thúc đẩy các biện pháp thuế quan đối ứng.

Các báo cáo gần đây cũng cho biết Ấn Độ đã cam kết tăng cường quan hệ năng lượng và tăng nhập khẩu dầu thô từ Mỹ. Báo cáo của Kotak ghi rõ: “Như chúng tôi đã ghi nhận gần đây, dầu thô Mỹ thường không được các nhà lọc dầu Ấn Độ ưa chuộng vì đặc tính nhẹ, ngọt và mất nhiều thời gian vận chuyển. Các cuộc trao đổi gần đây của chúng tôi với HPCL/IOC cho thấy họ không thể sử dụng quá 8-10% dầu thô của Mỹ trong các nhà máy lọc dầu của mình. Thêm vào đó, giá dầu thô Mỹ đã tăng so với dầu thô Nga. So với mức giá gần như ngang bằng trong năm tài chính 2022 với dầu Nga, giá giao dầu thô Mỹ cao hơn 8,4 USD/thùng trong năm tài chính 2023, và mức chênh lệch này tăng lên 10 USD/thùng trong năm tài chính 2024. Trong 9 tháng đầu năm tài chính 2024, chênh lệch đã tăng lên trên 13 USD/thùng”.

Sản lượng và xuất khẩu dầu của Nga có thể không tăng mạnh

Chính quyền mới tại Mỹ hy vọng có thể sớm kết thúc xung đột Nga-Ukraine. Trong trường hợp có lệnh ngừng bắn, nhiều người kỳ vọng rằng các lệnh trừng phạt đối với Nga sẽ kết thúc hoặc được giảm đáng kể trong thời gian tới. Mặc dù các biện pháp giảm trừng phạt sẽ tạo điều kiện cho việc xuất khẩu dầu thô/sản phẩm dầu (và chiết khấu sẽ tiếp tục giảm), Kotak cho rằng điều này có thể không dẫn đến mức tăng trưởng đáng kể trong xuất khẩu dầu/sản phẩm dầu của Nga. “Bất chấp các lệnh trừng phạt, sản lượng và xuất khẩu tổng thể của Nga không bị ảnh hưởng quá nhiều. Trừ khi Nga rút khỏi OPEC+, sản lượng dầu của nước này sẽ chỉ tăng khoảng 0,5 triệu thùng/ngày vào năm 2026, phù hợp với các kế hoạch đảo ngược cắt giảm tự nguyện của OPEC+”, báo cáo cho biết.

Giảm giả định giá dầu xuống còn 70 USD/thùng

Giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong 3 năm vào đầu tháng 3, mặc dù các lệnh trừng phạt đối với Nga và Iran đã được thắt chặt. “Lệnh ngừng bắn đối với chiến sự tại Ukraine sẽ là điều tích cực. Tuy nhiên, theo quan điểm của chúng tôi, có rất ít khả năng OPEC+ sẽ tăng cường khai thác, mặc dù hiện nay họ có vẻ rất quyết tâm. Chúng tôi đã điều chỉnh giả định giá dầu xuống còn 70 USD/thùng (so với 80 USD/thùng trước đây) cho năm tài chính 2026/27 và dài hạn. Chúng tôi không kỳ vọng giá dầu sẽ duy trì dưới 70 USD/thùng trong thời gian dài, vì nếu điều này xảy ra, ngoài việc OPEC+ thực hiện các đợt cắt giảm sản xuất, các khoản đầu tư mới vào khai thác và sản xuất (đặc biệt là dầu đá phiến ở Mỹ) cũng có thể giảm”, Kotak Institutional Equities cho biết.

Với giả định giá dầu thấp, Kotak đã giảm 8-11% dự báo EBITDA cho năm tài chính 2026/27 đối với ONGC và Oil India. Mặc dù giá dầu thấp là dấu hiệu không mấy khả quan, nhưng những lo ngại về vấn đề chính sách như được xoa dịu khi khoản thuế bất ngờ được loại bỏ và giá khí đốt của ONGC được điều chỉnh. Thêm vào đó, việc sửa đổi Đạo luật ORD cũng góp phần mang lại sự ổn định về chính sách/tài chính.

"Duy trì khuyến nghị MUA đối với ONGC, và BÁN đối với BPCL, HPCL, IOCL và Oil India", báo cáo cho biết.

Đối với các công ty dầu mỏ (OMCs), giá dầu thấp là một yếu tố tích cực, nhưng việc giữ nguyên giá bán lẻ và những ràng buộc về giá vẫn là mối lo ngại chính. Mặc dù giá bán lẻ đã bị đóng băng trong thời gian dài, Kotak cho rằng việc cắt giảm giá bán lẻ trong thời gian tới có thể sẽ làm giảm biên lợi nhuận tiếp thị. "Dù tiềm năng nhập khẩu dầu thô từ Mỹ tăng cao, triển vọng cho ngành lọc dầu lại khá yếu, vì chi phí dầu thô sẽ tăng. Chúng tôi tiếp tục điều chỉnh giả định GRM và giảm 3-7% dự báo EBITDA năm tài chính 2026-27 đối với các doanh nghiệp dầu khí".