Doanh nghiệp chứng khoán và bán lẻ dồn dập với kế hoạch IPO

Doanh nghiệp dồn dập lên kế hoạch IPO

Các kế hoạch của doanh nghiệp từ cuối năm 2025 đến nay cho thấy làn sóng IPO dự báo tiếp tục bùng nổ. Một trong những cái tên đáng chú ý là Công ty Cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBS) vừa chính thức công bố kế hoạch IPO.

Theo kế hoạch, LPBS sẽ chào bán 141,86 triệu cổ phiếu trong quý II/2026 với mức giá 30.000 đồng/cổ phiếu. Sau IPO, vốn điều lệ dự kiến tăng lên 14.086 tỷ đồng, đưa vốn chủ sở hữu tiến sát mốc 18.000 tỷ đồng. Quy mô này được kỳ vọng sẽ đưa LPBS vào Top 6 công ty chứng khoán có vốn hóa lớn nhất thị trường ngay sau khi niêm yết.

Tương tự, Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi cũng đang chuẩn bị cho kế hoạch IPO trong giai đoạn 2026 - 2027.

Trong năm 2026, Kafi đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế đạt 1.050 tỷ đồng, tăng 129% so với năm trước. Tổng tài sản dự kiến đạt khoảng 35.000 tỷ đồng, tăng 34%. Đồng thời, công ty cũng đã thông qua kế hoạch phát hành 125 triệu cổ phiếu ra công chúng, tương đương khoảng 16,67% lượng cổ phiếu lưu hành. Nguồn vốn thu về dự kiến được phân bổ 70% cho hoạt động cho vay ký quỹ và 30% cho hoạt động tự doanh. Bên cạnh đó, Kafi cũng lên kế hoạch phát hành khoảng 3,75 triệu cổ phiếu ESOP nhằm giữ chân nhân sự và bổ sung nguồn lực cho chiến lược dài hạn.

Trước đó, vào cuối năm 2025, các thương vụ IPO của Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) và Chứng khoán VPBank (VPBankS) đều đã hoàn tất thành công và thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư.

Làn sóng IPO của khối công ty chứng khoán thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư. Tiếp đến ở nhóm doanh nghiệp bán lẻ – tiêu dùng cũng đang có kế hoạch IPO.

Điển hình tại Công ty Cổ phần Đầu tư Điện Máy Xanh (DMX) vừa công bố kế hoạch IPO, với Công ty Cổ phần Chứng khoán Vietcap đảm nhiệm vai trò đơn vị Tư vấn Tài chính Độc quyền và Đại lý Phân phối chính thức.

Đây là một trong những thương vụ IPO lớn nhất từ trước đến nay ở Việt Nam, thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Theo kế hoạch, DMX chào bán 179.500.400 cổ phiếu ra công chúng với mức giá 80.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng tổng giá trị vốn hóa dự kiến sau IPO là 3,9 tỷ USD. Đợt IPO mở đăng ký và đặt cọc từ 27/5/2026 đến 17/6/2026, dành cho mọi nhà đầu tư cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước.

Còn tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư quý I của CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (Mã: MWG), ông Vũ Đăng Linh - Tổng Giám đốc cho biết, kế hoạch năm 2026 dự kiến Bách Hóa Xanh sẽ mở mới khoảng 1.000 hoặc trên đó và vẫn tiếp tục mở thêm ở miền Nam. Miền Nam sẽ mở khoảng 50% còn miền Bắc và miền Trung sẽ mở 50% trong con số 1.000. Đặc biệt, lãnh đạo cũng tiết lộ hướng tới mục tiêu IPO chuỗi Bách Hoá Xanh ba năm tới tức vào năm 2028. 

Chia sẻ thêm về câu chuyện IPO, Tổng Giám đốc MWG cũng cho hay để có thể đẩy nhanh kế hoạch IPO, chuỗi này cần 3 năm có lãi trong khi đã có lãi năm 2025 và kỳ vọng tiếp tục có lãi năm nay.

Ngoài ra, tại sự kiện Community Day quý I/2026 của Tập đoàn Masan (Mã: MSN), ban lãnh đạo đã chia sẻ nhiều thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh và kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp.  Trong đó, ông Danny Le - Tổng Giám đốc Tập đoàn Masan chia sẻ, với sự tăng trưởng của WinCommerce (MCH) có thể cân nhắc một đợt pre-IPO (giai đoạn trước khi phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) và dự kiến IPO vào năm 2028-2029.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 của CTCP Tập đoàn Kido (Mã: KDC) diễn ra ngày 28/5,  doanh nghiệp cho biết cũng đặt mục tiêu chuẩn bị cho kế hoạch IPO và niêm yết cổ phiếu Tường An trên HOSE vào thời điểm phù hợp. Hiện Kido đang trực tiếp nắm giữ 72,39% vốn tại CTCP Dầu thực vật Tường An.

Đối với nhóm doanh nghiệp thép, nổi bật là Công ty cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (mã: HSG) đã chia sẻ lộ trình cổ phần hóa và IPO các công ty con, đặc biệt là hệ thống Hoa Sen Home và mảng Nhựa trong Đại hội đồng cô đông diễn ra hồi tháng 3/2026.

Đối với chuỗi Hoa Sen Home, Hoa Sen Home được xác định là "tương lai của Hoa Sen" và sẽ tách ra hoạt động độc lập. Trong đó, sau khi thành lập, Hoa Sen Home dự kiến tăng vốn điều lệ lên 3.000 tỷ đồng, sau đó phát hành cho cán bộ nhân viên khoảng 300 tỷ đồng. Tiếp theo, vốn điều lệ sẽ tiếp tục được nâng lên mức 5.000 tỷ đồng hoặc thậm chí 10.000 tỷ đồng.

Sau khi đạt được các cột mốc về tăng vốn, doanh thu và lợi nhuận, Hoa Sen Home sẽ tiến hành IPO ra thị trường và niêm yết lên sàn chứng khoán. Trong tương lai, Hoa Sen và Hoa Sen Home sẽ là hai công ty độc lập niêm yết, trong đó Tập đoàn Hoa Sen chỉ đóng vai trò là nhà đầu tư tài chính; và Hoa Sen dự kiến dùng khoảng 3.000 tỷ đồng từ nguồn lợi nhuận chưa chia để chi trả cổ tức bằng tiền mặt cho cổ đông, cổ đông có thể dùng số tiền này để mua cổ phiếu của Hoa Sen Home, từ đó trở thành cổ đông trực tiếp của công ty này khi IPO.

Đâu là lý do doanh nghiệp dồn dập muốn IPO?

Loạt doanh nghiệp IPO phần nào kỳ vọng lớn vào chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường tài chính khi quá trình nâng hạng thị trường đang đến gần. Tuy nhiên, phía sau những thương vụ huy động vốn hàng nghìn tỷ đồng vẫn tồn tại không ít áp lực đối với diễn biến giá cổ phiếu sau niêm yết.

Thực tế cho thấy, có nhiều cổ phiếu IPO từng giảm mạnh sau khi lên sàn. Ngoài ra, bối cảnh lãi suất tăng và tỷ giá biến động trong năm 2025 cũng từng tạo sức ép lên tâm lý nhà đầu tư. Chi phí vốn tăng khiến dòng tiền đầu cơ trở nên thận trọng hơn, trong khi nhiều cổ phiếu IPO được định giá ở mức cao khiến thị trường đặt câu hỏi về dư địa tăng trưởng thực tế sau niêm yết.

Đặc biệt, từ phía doanh nghiệp, động lực IPO cũng khá rõ. Với nhóm công ty chứng khoán như LPBS, vốn chủ sở hữu là điều kiện để mở rộng cho vay ký quỹ, tăng quy mô tự doanh, phát triển tài sản sinh lợi, đầu tư công nghệ và nâng năng lực cạnh tranh.

Đây là lý giải vì sao sau các thương vụ của TCBS, VPBankS hay VPS, một số công ty chứng khoán khác tiếp tục đưa ra kế hoạch IPO hay phát hành thêm. Trong ngành chứng khoán, vốn không chỉ là nguồn lực tài chính, mà còn là điều kiện để mở rộng thị phần trong một chu kỳ thị trường có thể lớn hơn sau nâng hạng.

Tuy nhiên, nhu cầu vốn không chỉ nằm ở nhóm tài chính. Với các doanh nghiệp tiêu dùng, bán lẻ hay công nghệ,…IPO còn là cách tiếp cận nguồn vốn dài hạn phù hợp hơn với quá trình mở rộng quy mô.

Hơn nữa, doanh nghiệp tiến hành kế hoạch IPO là cách định giá lại câu chuyện tăng trưởng. Tại các doanh nghiệp lớn, việc đưa một công ty con hay một chuỗi kinh doanh ra thị trường giúp nhà đầu tư nhìn rõ hơn giá trị của từng cấu phần thay vì chỉ định giá chung trong công ty mẹ.

Trong nhóm bán lẻ – tiêu dùng, Điện Máy Xanh là một trường hợp được điển hình. Với MWG, kế hoạch IPO chuỗi này không chỉ là gọi vốn, mà còn là khả năng tách một mảng kinh doanh đã có thương hiệu, quy mô và dữ liệu vận hành riêng để thị trường định giá độc lập.

Theo dữ liệu từ BSC, từ 2000-2024, chứng khoán Việt Nam đã trải qua 2 làn sóng IPO diễn ra trong thời gian (2007-2009) và (2017-2018) với sự tham gia mạnh mẽ và chủ yếu của khối doanh nghiệp tư nhân. Nhóm doanh nghiệp nhà nước cũng tham gia tích cực trong các giai đoạn này tuy nhiên kể từ 2019 đến nay, nhóm này hầu như vắng bóng trong hoạt động IPO.

Làn sóng IPO lần thứ nhất của thị trường diễn ra sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 38/2003/NĐ-CP ngày 15/4/2003 và Quốc hội thông qua Luật Đầu tư vào năm 2005 (thay thế Luật Đầu tư nước ngoài và Luật đầu tư trong nước), thị trường chứng khoán đã ghi nhận xu hướng IPO/niêm yết của nhóm Doanh nghiệp FDI. Năm 2006-2010 ghi nhận 10 doanh nghiệp niêm yết tuy nhiên xu hướng này sụt giảm mạnh và tính đến năm 2025 thị trường chỉ ghi nhận duy nhất 1 doanh nghiệp niêm yết trên HoSE vào 2017.

Năm 2014 bắt đầu khởi đầu cho chu kỳ IPO thứ 2. Đỉnh điểm của làn sóng IPO này rơi vào năm 2017-2018 với tổng giá trị IPO là 105.924 tỷ đồng, trong đó năm 2018 đạt 73.549 tỷ đồng, tập trung ở nhóm doanh nghiệp tư nhân (54.082 tỷ đồng) và doanh nghiệp nhà nước (19.467 tỷ đồng) - con số cao kỷ lục thứ 2 trong lịch sử của nhóm doanh nghiệp nhà nước kể từ làn sóng IPO lần 1 (2007 – 2009).

Hiện nay, nỗ lực cải cách toàn diện của cơ quan quản lý trong việc nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam kết hợp với triển vọng nâng hạng thị trường cùng môi trường vĩ mô ưu tiên tăng trưởng đang là chất xúc tác quan trọng để thúc đẩy làn sóng IPO thứ 3 quay trở lại.