Chuyên gia kinh tế chỉ ra 7 khó khăn vướng mắc trong việc triển khai đầu tư NƠXH
Ngày 28/6, tại Hội thảo "1 triệu căn nhà ở xã hội: Giải pháp nâng cao khả năng thụ hưởng cho người thu nhập thấp" do Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt tổ chức, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế chỉ ra 7 khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội (NƠXH).
![]() |
7 khó khăn vướng mắc về phát triển NƠXH
Thứ nhất, chúng ta chưa nhất quán về quan điểm, cách hiểu, cách tiếp cận nhà ở xã hội. Hiện nay, nhà ở xã hội chủ yếu dành cho đối tượng chính sách, người có công với cách mạng; hoạt động mang tính "từ thiện".
Vấn đề này, cơ quan quản lý ở địa phương hiểu rất rõ, đâu đó, vẫn có những quan điểm cho rằng, nhà ở xã hội là từ thiện, là xin - cho, là có vấn đề trục lợi chính sách. Như thế, chúng ta làm sao mà triển khai được nhà ở xã hội, do đó, chúng ta cần có thay đổi quan điểm về cách tiếp cận.
Tôi đề xuất, "chính sách kinh tế nhân văn", vì phải có tính chất kinh tế, có sự hấp dẫn, chứ không phải là "từ thiện, xin - cho".
Thứ hai, vướng mắc về cơ chế, chính sách, quy trình thủ tục. Chúng ta đã có đề án 338 cần 1 triệu căn nhà ở xã hội, nhưng chúng ta đã thực sự có một cơ chế, chính sách rõ ràng, bài bản, dài hơi trong phát triển căn cơ chưa? Tôi cho rằng, chưa bài bản.
Thủ tướng rất mong muốn cơ chế bài bản, lớp lang hơn, như kinh nghiệm của Hàn Quốc, Singapore dài hơi, lâu bền.
Liên quan tới 6 Luật gồm có: Luật Đất đai; Nhà ở; Kinh doanh bất động sản; Quy hoạch; Xây dựng; Đầu tư... Nếu luật chồng chéo thì vô cùng phức tạp.
Tiếp đó, quy trình thủ tục khó khăn, phúc tạp hơn so với nhà ở thương mại thông thường mất 3- 5 năm mới xin xong thủ tục giấy phép.
Thứ ba, khó khăn quy hoạch và quỹ đất, đang ở tình trạng vừa thiếu vừa thừa, tức có địa phương có quỹ đất, có địa phương không có. Như ở Bắc Ninh thừa quỹ đất, TP HCM đang khan hiếm quỹ đất. Khó khăn nữa là khâu đền bù giải phóng mặt bằng khó khăn.
Thứ tư, về nguồn vốn, mọi người nghĩ là nguồn vốn ngân hàng, dù đúng nhưng chưa trúng, bởi ngân hàng chỉ là tín dụng thương mại có ưu đãi, chứ không phải tín dụng kinh tế nhân văn. Do đó, rất khó cho doanh nghiệp và khó cho chúng ta.
Thiếu nguồn vốn tài trợ bền vững cho phân khúc này, đa số các dự án nhà ở xã hội tính đến thời điểm hiện nay được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn công, một số dự án do tư nhân thực hiện.
Các dự án nhà ở xã hội rất khó tiếp cận nguồn vốn vay ngân sách do được bố trí cho các dự án nhà ở xã hội là rất ít, điều kiện - thủ tục phức tạp, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội còn ít.
Tôi cho rằng, nỗ lực rất lớn của ngân hàng thương mại đã hy sinh lãi suất giảm 2 - 3%. Trong khi đó, doanh nghiệp bị khống chế khung định mức về diện tích nhà ở, do đó, cần phải có một quỹ đầu tư lâu dài và cần cơ chế linh hoạt.
Thứ năm, khó khăn về giới hạn lợi nhuận của các dự án nhà ở xã hội quy định lợi nhuận tối đa 10% trên tổng mức đầu tư thì quá khó cho doanh nghiệp vì lãi suất vay đã đạt tới 8% rồi.
Thứ sáu, vướng mắc liên quan tới trình tự, thủ tục mua, thuê nhà ở xã hội. Hiện nay, thủ tục mua bán nhà ở xã hội tương đối phức tạp, các đối tượng được mua nhà ở xã hội phải thỏa mãn nhiều tiêu chí, điều kiện (nhà ở, nơi cư trú, và thu nhập...); tốn nhiều công sức, thời gian để có được các giấy tờ xác nhận thỏa mãn các điều kiện trên.
Cùng đó, là việc kiểm soát hồ sơ giao cho chủ đầu tư; dẫn tới rủi ro trục lợi chính sách. Quy định sau 5 năm mới được bán, chuyển nhượng nhà ở xã hội hay không cho phép doanh nghiệp hoạt động tại các khu công nghiệp được mua nhà ở xã hội.
Vấn đề phê duyệt giá bán trần mất nhiều thời gian, làm chậm thời gian mở bán. Quan điểm của tôi là nên linh hoạt không cứng nhắc, cả thuê và mua.
Thứ bảy, vướng mắc về hoạt động thanh tra, kiểm tra phức tạp. Doanh nghiệp chưa đầu tư vào công nghệ xây dựng do chủ trương, chính sách chưa rõ ràng. Thông tin, dữ liệu, phân tích còn hạn chế; không biết, không dự báo được cung - cầu như thế nào? Khâu truyền thông còn hạn chế, nhất là đến với đối tượng mua, thuê nhà...
Các giải pháp về tháo gỡ khó khăn về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội,
Cũng tại hội thảo, TS. Cấn Văn Lực đưa ra các giải pháp về tháo gỡ khó khăn về đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, cụ thể:
Quán triệt, thống nhất quan điểm, coi đây là "chính sách kinh tế nhân văn, mang cả ý nghĩa kinh tế và an sinh xã hội". Hai là cần xây dựng một đề án tổng thể, căn cơ, bài bản hơn. Mục đích sử dụng nhà ở xã hội dành cho cả nhu cầu mua và nhu cầu thuê. Vị trí, bố trí nhà ở xã hội riêng khu hay đan xen với nhà ở thương mại nên linh hoạt theo từng địa phương.
Về đối tượng được mua nhà ở xã hội, chúng ta nên mở rộng hơn, linh hoạt theo từng địa phương.
Tiếp đó, tăng tính thị trường, tính hấp dẫn cho nhà ở xã hội (quy hoạch, hệ sinh thái, hạ tầng...); Khắc phục tình trạng trục lợi chính sách, và cần chính sách phù hợp, công khai, minh bạch; Làm tốt hơn công tác khảo sát/đánh giá thực trạng, phân tích và dự báo về cung - cầu nhà ở xã hội.
Ưu đãi thực sự về thuế, phí đối với doanh nghiệp bất động sản phát triển nhà ở xã hội; Chú trọng khâu quy hoạch, linh hoạt hơn trong việc bố trí quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội, cân nhắc phương án cho phép chủ đầu tư nộp tiền; Có quy định mức tối thiểu về diện tích, tối đa về giá (giá trần) nhưng cần sát thị trường hơn; Tăng vai trò của các bên liên quan (nhất là chính quyền địa phương, doanh nghiệp vàcơ quan chủ trì); Có đủ cơ sở pháp lý và nguồn vốn, đảm bảo tính khả thi và bền vững.
Cần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, khung pháp lý: Cần ban hành nghị quyết, cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển nhà ở xã hội; Quy định mức lợi nhuận tối đa phù hợp hơn hoặc thay đổi cấu trúc vốn; Rà soát, thống nhất cách hiểu, cách làm; giảm thiểu mạnh qui trình, thủ tục đầu tư cũng như điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội; Không nên quy định cứng nhắc về thời hạn cho vay mua nhà ở xã hội tối thiểu; Bổ sung quy định về quy chuẩn diện tích và giá bán (áp dụng giá trần); Có cơ quan đầu mối, chủ trì về phát triển nhà ở xã hội?
Các nội dung quan trọng trong các Nghị quyết, Đề án về phát triển nhà ở xã hội cần được luật hóa, nhất quán trong các dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi).
Tiêu chuẩn diện tích của nhà ở xã hội từ ngày 01/8/2024 như thế nào?
Theo khoản 2, Điều 27 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở về phát triển và quản lý nhà ở xã hội...
Thành phố Hồ Chí Minh: Hàng chục block chung cư bỏ trống tại khu tái định cư nghìn tỷ ở Bình Chánh
Sau hơn 10 năm đưa vào sử dụng, Khu tái định cư Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh) hiện nay vẫn còn hàng chục block chung cư...
Điểm tin Xây dựng - bất động sản ngày 7/9: Sẽ thanh tra việc triển khai các dự án nhà ở xã hội
Đề xuất cải cách bảng giá đất để đảm bảo công bằng cho người đân;Bộ TN&MT thông tin về đấu giá đất tại Hoài Đức, Thanh Oai;...
“Bom tấn” khu Đông Bắc Hà Nội khiến thị trường bất động sản dậy sóng
Thông tin về dự án Vinhomes Global Gate (tên chính thức của dự án Vinhomes Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội) đang khuynh đảo các diễn đàn bất động sản, thúc đẩy nhà đầu tư...
Người thuê đất có những quyền gì?
Theo Luật Đất đai 2024, tổ chức kinh tế được “cho thuê tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất và quyền thuê trong hợp đồng thuê đất”....
Bà Rịa – Vũng Tàu: Còn nhiều dự án nhà ở xã hội bị chậm tiến độ
Giai đoạn 2023-2025, toàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ triển khai 17 dự án, quy mô 54,3ha, bố trí dự kiến khoảng 12.798 căn...
Hà Nội sẽ xây dựng siêu công viên 100 ha tại quận Hà Đông
UBND quận Hà Đông (Hà Nội) vừa phê duyệt kết quả thi tuyển phương án kiến trúc siêu công viên 100 ha (Dự án khu công viên văn hóa - vui chơi, giải trí,...
Điểm tin Xây dựng - bất động sản ngày 6/9: TP HCM kiến nghị giải quyết hồ sơ đất đai từ 1/8
Phê duyệt kế hoạch phát triển nhà ở xã hội cho thuê tại đô thị bằng nguồn vốn đầu tư công;Kiến nghị giải quyết hồ sơ đất đai từ 1/8;...
Thành phố Hồ Chí Minh: Bảng giá đất mới không ảnh hưởng đến chi phí đầu vào bất động sản
Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh vừa có văn bản giải đáp các thắc mắc xoay quanh đến việc điều chỉnh bảng giá đất trên địa bàn Thành phố.
Tăng lệ phí trước bạ khi sang tên sổ đỏ theo Luật Đất đai 2024
Sau khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, lệ phí trước bạ khi sang tên sổ đỏ sẽ tăng lên khi giá đất được điều chỉnh hàng năm theo nguyên tắc thị trường.
Thành phố Hồ Chí Minh: Hàng nghìn căn hộ tái định cư trên đất “vàng’’ bị bỏ hoang, xuống cấp
Trong khi nhiều người dân không có nhà để ở, phải tạm trú trong những căn nhà chật chội thì hàng nghìn căn hộ tái định cư bỏ hoang...
Điểm tin Xây dựng - bất động sản ngày 5/9: Hà Nội tạm dừng đấu giá 114 lô đất tại huyện Thanh Oai
Nhiều địa phương chưa có dự án nhà ở xã hội hoàn thành; Công ty bất động sản Mỹ của nữ doanh nhân 9X nợ hơn 20.000 tỷ đồng;...
Bảng giá đất sẽ được ban hành hằng năm
Luật Đất đai năm 2024 quy định bảng giá đất sẽ được ban hành hằng năm từ ngày 01/01/2026.
Vì sao tỉnh Đồng Nai chưa tiến hành điều chỉnh bảng giá đất theo quy định của pháp luật về đất đai?
Ngày 4/9, tại Hội nghị giao ban kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh tháng 8 năm 2024, ông Đặng Minh Đức, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng...
Hà Nội: Tạm dừng đấu giá 114 thửa đất tại huyện Thanh Oai
Huyện Thanh Oai (Hà Nội) sẽ tạm dừng 2 cuộc đấu giá 114 thửa đất tại xã Cao Dương dự kiến trong tháng 9/2024 để rà soát điều kiện pháp lý....
Quản lý, bàn giao kinh phí bảo trì của nhà chung cư có nhiều chủ sở hữu
Luật Nhà ở 2023 quy định rõ về kinh phí bảo trì của nhà chung cư có nhiều chủ sở hữu và nội dung quản lý, bàn giao kinh phí bảo trì nhà chung cư.
Ninh Bình sẽ có thêm khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng quy mô gần 500 ha tại huyện Nho Quan
UBND tỉnh Ninh Bình vừa phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch phân khu tỷ lệ 1 2000 Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng trải nghiệm kết hợp tại xã Quảng Lạc, huyện Nho Quan (phía Tây Nam quốc lộ 12B).
Hải Phòng: Kê biên hơn 200 thửa đất để phục vụ điều tra
Cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Hải Phòng đã tiến hành kê biên tài sản là 204/224 thửa đất thuộc 02 Dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại...
Xu hướng thuê chỗ ở nhỏ, ít nội thất để giảm chi phí
Nhu cầu về nơi ở ổn định luôn là ưu tiên hàng đầu của sinh viên trọ học xa nhà. Vào mùa tựu trường, nhu cầu này lại càng tăng cao.
Xem nhiều
![Công ty Cổ phần Đầu tư Nam Long phát hành 950 tỷ đồng trái phiếu để trả nợ](https://media.batdongsanbiz.vn/resize/600x380/files/trongtuyen08/2024/09/03/nam-long-copy-2022060716292120240831154552-073100avatar-214822avatar.jpg)
![Vua hầm Đèo Cả lãi trăm tỷ, đang gánh nợ hơn 33.000 tỷ đồng](https://media.batdongsanbiz.vn/resize/600x380/files/trongtuyen08/2024/09/05/66d86e83679a6-133806avatar.jpeg)
![CEO Group báo lãi sau thuế quý II/2024 đạt hơn 14 tỷ đồng](https://media.batdongsanbiz.vn/resize/600x380/files/trongtuyen08/2024/08/09/loi-nhuan-tai-ceo-group20240809080300-104410avatar.jpg)
![Booking đặt chỗ dự án: Đẩy rủi ro về khách hàng với các](https://media.batdongsanbiz.vn/resize/600x380/files/trongtuyen08/2024/08/04/bds-hinh-thanh-trong-tuong-lai20240803173113-075112avatar.jpg)
![Tập đoàn Hà Đô: Doanh thu mảng năng lượng cao gần gấp đôi kinh doanh địa ốc](https://media.batdongsanbiz.vn/resize/600x380/files/trongtuyen08/2024/08/07/tap-doan-ha-do20240807075420-095711avatar.jpg)